Trump richt zijn pijlen op 'toevluchtsteden' die illegalen niet overdragen

De president eist dat ongedocumenteerde mensen die waar dan ook in de VS in aanraking komen met de politie, worden overgedragen aan zijn regering om te worden uitgezet. Linkse steden willen dat alleen doen met illegalen die ernstige misdrijven begaan, zoals mishandeling of moord, maar niet met mensen die worden aangehouden voor bijvoorbeeld openbare dronkenschap.

Steden als New York en Minneapolis noemen zichzelf een 'toevluchtsoord' voor ongedocumenteerden. In hun ogen opent de regering de jacht op gezinnen die al decennialang in de VS wonen zonder problemen te veroorzaken.

De toevluchtsteden bieden juist extra hulp aan ongedocumenteerde immigranten, bijvoorbeeld bij het aanvragen van verblijfsvergunningen of werkdocumenten. Sommige illegalen kunnen zelfs rijbewijzen krijgen.

Broedplaatsen 

De president noemt de steden 'broedplaatsen van criminaliteit en geweld', zoals hij vorige week schreef op zijn social media-platform Truth Social. Hij beweert dat de linkse steden zware criminelen vrij laten rondlopen, iets wat de steden zelf tegenspreken. Trump probeert via landelijke wetgeving gemeenten en staten te dwingen hun toevluchtbeleid aan banden te leggen. Daarbij dreigt hij subsidies in te trekken die lokale bestuurders van de landelijke overheid ontvangen.

Amerika-correspondent Erik Mouthaan zegt dat Trump bewust van onderwerp probeert te veranderen. "De president ziet dat het harde optreden van ICE niet geliefd is. Maar een meerderheid van de bevolking staat wel achter het idee dat er meer illegalen het land uit moeten", legt Mouthaan uit. "Nu probeert hij de publieke opinie aan zijn kant te krijgen. Hij wil laten zien: 'Ik ben niet onredelijk, ik doe alleen wat ik heb beloofd. Mensen moeten niet boos zijn op ICE, maar op die linkse toevlucht-steden.'"

Veilige havens

De oorsprong van toevluchtsteden ligt in de jaren tachtig. Toen boden kerken een veilige haven aan vluchtelingen uit Midden-Amerika. Het concept verspreidde zich daarna naar bestuurders in gemeenten als New York, die middelen gingen inzetten om ongedocumenteerde migranten te beschermen. In de loop der jaren volgden meer Democratische steden en staten dat voorbeeld.

Lokale leiders en politiechefs zien het als een manier om vertrouwen binnen de gemeenschap te waarborgen. Ze willen voorkomen dat migranten bang zijn de politie te benaderen als zij bijvoorbeeld getuige of slachtoffer zijn van een misdrijf. "We willen niet dat mensen die ongedocumenteerd zijn het gevoel hebben dat ze gedeporteerd worden als ze de politie bellen. Het is een veiligheidsstrategie, geen immigratiestrategie", zegt de burgemeester van Minneapolis.

Hakken in het zand

"Onder druk van hun kiezers gaan linkse politici en bestuurders juist verder in hun verzet tegen Trumps immigratiebeleid", vertelt Mouthaan. "Het toevluchtsgebied wordt alleen maar groter." Zo heeft de gouverneur Kathy Hochul van New York besloten dat alle politiekorpsen in haar staat, met 19 miljoen inwoners, de samenwerking met ICE tot een minimum moeten terugbrengen. Gouverneur Hochul daarover: "Wij sturen een duidelijk signaal: de lokale politie in de staat New York zal niet worden misbruikt om zich tegen hun eigen gemeenschap te keren."

Tom Homan , de man die Trumps immigratiepolitie aanstuurt, wijst erop dat het belemmeren van ICE de situatie niet zal verbeteren. Hij stelt dat als ICE-agenten geen toegang meer krijgen tot politiebureaus en gevangenissen, agenten vaker op straat willekeurige mensen naar hun papieren zullen vragen. Juist dat maakt Democraten boos, omdat agenten daarbij volgens hen zo hardhandig te werk gaan dat al twee Amerikanen zijn omgekomen. "Het is heel simpel", zegt grenscoördinator Tom Homan. "Als onze agenten de gevangenissen mogen betreden, hoeven ze minder op straat te opereren."

Twijfel over 'toevlucht'

Zelfs binnen de Democratische Partij is het begrip 'sanctuary city' inmiddels omstreden. "Democraten die zich in de verkiezingen van 2028 als presidentskandidaat willen profileren, weten heel goed dat die term bij veel zwevende kiezers verkeerd valt", zegt correspondent Mouthaan. "Ze nemen er liever afstand van."

Sommige Democratische bestuurders doen dat nu al. Philadelphia profileert zich al jaren als een toevluchtstad, maar uit angst om federale financiering mis te lopen, besloot de stad in mei het label te laten vallen. Voortaan presenteert Philadelphia zich niet langer als 'toevluchtstad', maar als 'verwelkomende stad' voor migranten.

Eerder deze week werden de 5-jarige Liam Conejo Ramos en zijn vader vrijgelaten uit een detentiecentrum in Texas. Ze zaten daar meer dan een week vast nadat ze in Minneapolis werden opgepakt door immigratiepolitie ICE: