Nederlandse Owen woonde 40 jaar in de VS, maar is nu door ICE uitgezet

Owen is emotioneel als hij zijn verhaal vertelt vanuit het huis van zijn vader in Utrecht, maar hij wil het koste wat kost kwijt – ondanks het verdriet en de pijn. "Voor iedereen die momenteel nog vastzit in zulke onmenselijke omstandigheden. Ik voel me verplicht om ook hun verhaal te vertellen."

Aangehouden op vliegveld

De 45-jarige geboren Amersfoorter leefde een goed bestaan in de VS, hij had zijn eigen bedrijf, was vastgoedeigenaar en werkte daarnaast als beveiliger. "Ik was de kostwinner", zegt hij. 

Nadat hij zijn vader afgelopen september had bezocht, ging het mis: op het vliegveld van Chicago werd hij aangehouden. Reden: op zijn 16de was hij gepakt voor het dealen van cocaïne, waar hij vervolgens enkele maanden voor in de gevangenis zat. 

Owen voelde zich in die tijd genoodzaakt om te dealen, zijn jeugd verliep allesbehalve vlekkeloos. Zijn moeder nam hem mee naar de VS toen hij vijf was en vertelde hem dat zijn vader dood was. "Ik wilde voor mijn oudere zus zorgen."

Nadat hij in september was vastgezet, zag hij zijn familie maandenlang niet. "In theorie was het voor hen mogelijk om mij te bezoeken, maar ik weigerde dat. Het ging zowel fysiek als mentaal niet goed met me en ik wilde niet dat ze me zo zagen."

Geen douche

In Chicago zat hij vier dagen vast en hij herinnert zich dat hij daar één keer per dag een magnetronmaaltijd kreeg. "Het ontbrak daar aan alles, ik moest proberen te slapen op de grond en er was geen douche. Na vier dagen werd ik op een vliegtuig gezet en overgeplaatst, al wilde niemand mij en de anderen vertellen waar we naartoe gingen."

De bestemming bleek El Paso, Texas. "Daar was het niet bepaald beter. Er zaten, inclusief ik, 72 mensen vast. En zij moesten het doen met vijf toiletten en zes douches. De ruimte waar we ons eten kregen, wat overigens net genoeg was om op de been te blijven, bevond zich op maar een paar meter afstand van de toiletten. Je rook de urine terwijl je at."

En er waren veel vliegen en insecten: "We moesten ze letterlijk van ons afslaan als we aan het eten waren." Ook was de sfeer flink gespannen, zegt Owen. "En de persoonlijke hygiëne was om te huilen. Denk aan tekorten aan shampoo, tandpasta en tandenborstels." 

Na twee maanden leek er licht aan het eind van de tunnel. "Ik had twee advocaten aangewezen gekregen en ik begreep dat in mijn dossier nog één document miste om me vrij te krijgen."

Trauma

Wel werd hij opnieuw overgeplaatst. "Ik herinner me dat ik op de grond moest proberen te slapen terwijl de airco op de allerlaagste stand was gezet. Het eten dat we kregen was soms nog bevroren of over de datum", herinnert hij zich.

"En er waren bewakers die ons uitlachten. Zelfs medicatie werd ons onthouden. Ik heb iemand voor mijn ogen zien overlijden omdat hij een shot insuline nodig had voor zijn diabetes, maar dit niet kreeg."

Niet veel later werd hij wéér overgeplaatst. "Zodat een andere rechter naar mijn zaak kon kijken", zegt Owen. "Maar hij heeft me compleet geen eerlijke kans gegeven. Hij heeft mijn dossier niet eens ingezien. Op dat moment was ik volledig in shock. Alles waar ik mijn hele leven voor had gevochten, werd me ontnomen. Mijn familie, mijn carrière, alles. Ik moest vechten tegen mijn tranen."

Veel emotie

Eigenlijk zou hij in december al het land worden uitgezet, maar alles liep vertraging op. "ICE heeft mijn paspoort afgepakt. Nadat Nederland een tijdelijk paspoort had opgestuurd, beweerde ICE die nooit te hebben ontvangen. Pas nadat Nederland twee kopieën aangetekend had opgestuurd, kreeg ik het in handen", zegt Owen.

Afgelopen vrijdag werd hij dan toch eindelijk de VS uitgezet. "Ik was doodsbang, want ik wist gewoon niet zeker wat er ging gebeuren. Pas toen ik in het vliegtuig naar Nederland zat, kwam alles binnen."

Met een brok in zijn keel vertelt hij hoe hij na maanden zijn telefoon weer in zijn handen had en door oude foto's met zijn vrouw en dochter scrolde. Maar ook over zijn oudste dochter, die vorig jaar maart overleed. Dat vormde ook de reden om vorig jaar naar Nederland te komen – hij wilde zijn vader een deel van de as van zijn dochter overhandigen. 

Nu is hij dus definitief in Nederland. Terug naar de VS wil hij niet meer. "Ik voel me veilig hier", zegt hij. "Niemand verdient het om in zo'n situatie te zitten. Ik wil niet meer wonen in de VS, ik wil het alleen nog bezoeken voor het graf van mijn dochter. Ik weet dat ik heel veel uitdagingen ga hebben de komende tijd, zoals het leren van de Nederlandse taal en het verkopen van al onze bezittingen in de VS, maar ergens ben ik opgelucht dat ik nu veilig ben."

Meer gevallen bekend

Zijn vrouw en dochter zijn hem gisteren achternagereisd. Ze blijven anderhalve week in Nederland. De bedoeling is dat ze hier later dit jaar permanent komen wonen.

In de voorbije maanden zijn meerdere Nederlanders de VS uitgezet. Het gaat, naast Owen, om zeker drie anderen, claimt de VS. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt niet te weten of het aantal uitgezette Nederlanders hoger ligt dan de tot nu toe bekende vier. "Nederlanders die in het buitenland in detentie worden gezet, kunnen verzoeken om consulaire bijstand. Maar niet alle Nederlanders doen dat."

In deze video vertellen we je wat ICE precies inhoudt: