Honderden Nederlanders dienden vorig jaar in Israëlisch leger

Uit de cijfers blijkt dat 559 militairen naast de Israëlische ook de Nederlandse nationaliteit hadden. Daarnaast hadden 86 militairen een meervoudige nationaliteit en bezaten zij naast de Israëlische nog twee of meer paspoorten. Volgens het onderzoek is het niet uitgesloten dat sommige personen dubbel zijn meegeteld.

Meer dan 50.000 militairen

In totaal dienden in maart 2025 ruim 50.000 militairen met meerdere nationaliteiten in het Israëlische leger. Een kwart van hen had ook de Amerikaanse nationaliteit. Verder waren er duizenden militairen met onder meer de Franse, Russische, Duitse en Oekraïense nationaliteit.

Nederlanders die naar Israël zijn geëmigreerd en daar wonen, zijn in veel gevallen dienstplichtig. Wie zich in Israël vestigt en daar wil blijven wonen, moet in principe dienen in het leger. Op basis van deze cijfers is niet duidelijk waarom deze Nederlanders in dienst waren of wat hun precieze rol is geweest.

De cijfers stammen uit een periode waarin het Israëlische leger zware bombardementen uitvoerde op de Gazastrook en het gebied grotendeels werd afgesloten van de buitenwereld. Israël wordt door verschillende internationale instanties en deskundigen beschuldigd van het plegen van oorlogsmisdaden. Onder meer VN-speciaal rapporteur Francesca Albanese heeft Israël beschuldigd van genocide in Gaza. Die beschuldigingen hebben geleid tot internationale spanningen.

In juli 2024 bracht het Internationaal Gerechtshof (ICJ) een advies uit over de juridische gevolgen van de Israëlische bezetting van Palestijnse gebieden. Daarin werd gesteld dat de bezetting in strijd is met het internationaal recht en beëindigd moet worden.

Veel kinderen in Gaza raakten wees. Hieronder vertellen de kinderen hun aangrijpende verhaal:

Het Israëlische leger (IDF) zegt dat 70.000 Palestijnen zijn gedood in de Gaza-oorlog. Het Gazaanse ministerie van Gezondheid meldde in november al een vergelijkbaar aantal. De betrokkenheid van Nederlanders bij het Israëlische leger ligt daardoor gevoelig. 

Toch betekent lidmaatschap van een leger niet automatisch dat iemand strafbaar is. Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag kan alleen vervolgen als vaststaat dat een individu zelf oorlogsmisdaden heeft gepleegd. Het enkele feit dat iemand in het Israëlische leger diende, is daarvoor niet voldoende. Deze cijfers zeggen alleen iets over de nationaliteiten.

'Topje van de ijsberg'

Volgens de Hind Rajab-stichting, die onderzoek doet naar mogelijke oorlogsmisdaden door het Israëlische leger, geven de cijfers geen volledig beeld. De algemeen directeur, Dyab Abou Jahjah, noemt ze op X 'het topje van de ijsberg'.

"Deze tabel laat alleen zien hoeveel militairen met een dubbele of meervoudige nationaliteit in maart 2025 actief waren. Het gaat niet om het totale aantal buitenlandse burgers dat sinds 2023 als reservist heeft gediend", schrijft hij.

'Lone soldiers'

Ook is het volgens hem onduidelijk of zogenoemde 'lone soldiers', vrijwilligers uit het buitenland zonder directe familie in Israël, zijn meegeteld.

"Het werkelijke aantal buitenlandse burgers dat in Gaza heeft gediend, ligt waarschijnlijk aanzienlijk hoger dan deze cijfers suggereren."

De cijfers leiden inmiddels tot oproepen om verder onderzoek te doen. Volgens Dyab Abou Jahjah en verschillende internationale advocaten en mensenrechtenactivisten mogen de aantallen niet onbeantwoord blijven. Zo zegt advocaat Paul Heron, die betrokken is bij Declassified UK.

Straffeloosheid

"Er mag geen sprake zijn van straffeloosheid wanneer geloofwaardig bewijs staatsburgers in verband brengt met ernstige schendingen van het internationaal recht."

Ook advocaat en mensenrechtenactivist Alexis Deswaef noemt de cijfers reden voor actie. Tegen de Belgische omroep VRT zegt hij dat overheden meer duidelijkheid moeten eisen.