Geen ETA? Dan word je vanaf vandaag écht geweigerd in je trein naar Londen
En dat is even wennen voor Nederlanders die op vakantie willen. Voor inwoners van het VK met een verblijfsvergunning of dubbel paspoort levert het nu al problemen op. Voorheen reed je zo met de auto of trein naar het Verenigd Koninkrijk, zonder dat je ergens over na hoefde te denken. Maar die tijd is voorbij.
De invoering van de ETA is een gevolg van de Brexit. Omdat het Verenigd Koninkrijk de EU heeft verlaten, geldt ook de afspraak van vrij verkeer van personen niet meer. "Het hangt al enorm lang in de lucht, was in 2023 al aangekondigd, en eigenlijk is het dus ook al een tijdje verplicht", zegt correspondent Anne Saenen. "Het is nog steeds heel laagdrempelig. Amerika en Canada maken al gebruik van dit systeem. Het VK moest een nieuw douanesysteem en het heeft heel lang geduurd voordat dit rond was."
De ETA kost 16 pond, omgerekend zo’n 19 euro. Het is bedoeld voor toerisme, bezoek aan familie of vrienden, zakenreizen of als je voor korte tijd wilt studeren. Je mag namelijk zes maanden in het VK blijven. Je vraagt de ETA online aan. Het is een vrij simpel proces, vergelijkbaar met de ESTA die je altijd al moest aanvragen voor de VS, en je krijgt ‘m meestal al binnen een dag in je e-mail.
"Het VK heeft hierdoor meer zicht op wie het land binnenkomt", legt Rebecca van der Veer uit. Ze is zelf Nederlands, maar woont en werkt in Engeland als juridisch medewerker bij advocatenkantoor Stephens Scown Solicitors en is gespecialiseerd in immigratierecht. Een ETA aanvragen is ook geen garantie dat je naar het VK kunt reizen. Je kunt geweigerd worden. "Bijvoorbeeld als je een strafblad hebt of in het verleden de immigratieregels hebt overtreden. Dus bijvoorbeeld als je een visum had en te lang in het land bleef." Maar, over het algemeen, als je niets op je kerfstok hebt, kun je er vanuit gaan dat je aanvraag gewoon wordt goedgekeurd en je zonder problemen naar de andere kant van de Noordzee kunt reizen.
Fraude en oplichting
Als je via Google zoekt naar waar je deze ETA moet aanvragen, komen er veel sites naar boven die zich opwerpen als tussenpartij en allerlei extra kosten rekenen. Eind vorig jaar waarschuwde de Fraudehelpdesk hier al voor. Er is zelfs een apart dossier aangemaakt voor meldingen hierover.
Weekendje Londen? Vanaf vandaag heb je een ETA of visum nodig
Er zijn verhalen van mensen die maar liefst 438 euro betaalden. De bureaus zeggen je te helpen met de aanvraag, zoals soms ook wordt gedaan met visumaanvragen. Maar de procedure voor de ETA is zo eenvoudig dat die hulp helemaal niet nodig is. In sommige gevallen wordt er door zo’n bureau niet eens een ETA aangevraagd, terwijl zo’n bureau dan wel allerlei (paspoort)gegevens van je heeft. De Fraudehelpdesk benadrukt dan ook dat je alleen via de officiële website van de Britse overheid de aanvraag moet doen.
Problemen bij dubbele nationaliteit
De invoering van de ETA heeft in principe geen betrekking op Britten zelf. Het is daarom ook niet echt onderwerp van gesprek, zegt Saenen. "Dat was wel anders toen de Britten extra checks kregen voor als zij naar Europa wilden reizen." Sinds oktober vorig jaar moeten mensen uit het VK en andere niet-EU-burgers vanwege het nieuwe Entry/Exit Systeem (EES) bij het in- en uitreizen vingerafdrukken en een foto laten registreren en 20 euro betalen. De gevolgen van de Brexit gelden dus voor beide kanten.
Daarnaast zijn er wel bepaalde groepen in het Verenigd Koninkrijk die nu problemen ondervinden van de invoering van dit nieuwe douanesysteem. Bijvoorbeeld voor mensen met een dubbele nationaliteit. "Het VK heeft, in tegenstelling tot Nederland bijvoorbeeld, geen restricties op het hebben van een dubbele nationaliteit", zegt Van der Veer. Voorheen konden veel van deze mensen met hun niet-Britse paspoort probleemloos de grens over. Dat kan nu niet meer, maar ze kunnen ook geen ETA aanvragen. Ze moeten een Brits paspoort aanvragen of een certificaat van recht op verblijf laten zien.
"Sommigen hebben geen Brits paspoort, omdat ze het nooit eerder nodig hadden of gewoonweg vanwege de kosten van 100 pond. Dat de regels nu veranderen zorgt bij mensen voor verwarring. Sommigen die nu in het buitenland zijn, zijn bang dat ze niet meer terug kunnen. Andere Britten met de dubbele nationaliteit stellen bijvoorbeeld hun vakantie uit om eerst een paspoort aan te vragen."
Boetes
Daarnaast zijn er de mensen met een 'settled status', een verblijfsvergunning die EU-burgers die in het VK woonden toen de Brexit werd ingevoerd, relatief makkelijk konden aanvragen. Die verblijfsvergunning zou in het systeem naar boven moeten komen op het moment dat je paspoort gecheckt wordt, bijvoorbeeld bij het boarden van je trein of vliegtuig en dan heb je geen ETA nodig.
"Maar bij sommige luchtvaartmaatschappijen gaat dit nog niet goed. Het systeem kent dan alleen het Britse paspoort en de ETA. Hierdoor moeten mensen in discussie met het personeel en sommigen missen zelfs hun vlucht. De luchtvaartmaatschappijen krijgen ook boetes als ze iemand vervoeren die niet over de juiste papieren beschikt, dus ze zijn best wel strikt hierop."
De afgelopen maanden waren bedoeld als overgangsperiode, zodat de systemen op deze nieuwe douaneregels konden worden aangepast. Dat is dus nog niet helemaal gelukt. Van der Veer: "Misschien is dit een tijdelijk probleem en gaat het vanzelf over. Maar op dit moment is het erg vervelend voor deze groep mensen die vaak gewoon in het Verenigd Koninkrijk wonen en werken."