Trumps ambassadeurs zoeken ruzie in Europa: 'Dit is onbestaanbaar'

Niet alleen vanuit het Witte Huis worden de laatste tijd uitzonderlijke aanvallen gepleegd op de rechterlijke macht, media en politieke tegenstanders. Ook Trumps ambassadeurs in Europa roeren zich inmiddels nadrukkelijk.

In achtereenvolgend Polen, Frankrijk en België zijn Amerikaanse ambassadeurs negatief in het nieuws gekomen vanwege hun uitlatingen. Wat opvalt: ze lijken zich bewust te bemoeien met de binnenlandse aangelegenheden van die landen. 

In België is Trumps ambassadeur Bill White op het matje geroepen. White (hagelwitte tanden, zonnebankbruin gezicht) sprak zich fel uit tegen een gerechtelijk onderzoek naar mogelijke illegale besnijdenissen binnen de Joodse gemeenschap in Antwerpen. 

"Een belachelijke en antisemitische vervolging", schreef White in hoofdletters op X, waarop hij de confrontatie zocht met de Belgische minister van Volksgezondheid Franck Vandenbroucke en diens partijvoorzitter Conner Rousseau. 

'Dit is onprofessioneel'

Het gedrag van White zorgt voor de nodige verbazing bij oud-diplomaat Tess Wouda Kuipers. "Dit is onprofessioneel. Het zorgt voor ophef, het zorgt voor irritaties en het is ondiplomatiek. Hij mengt zich in de rechtsgang van België en dat is onbestaanbaar", zegt Wouda Kuipers hoofdschuddend in gesprek met RTL Nieuws.

Het is gedrag dat niet wordt verwacht van een hoge diplomaat als White. "Je kunt je als ambassadeur wel duidelijk uitdrukken, maar je moet wel je grenzen kennen. Een ambassadeur vertegenwoordigt in eerste instantie zijn eigen land en die dient ook de belangen van zijn eigen land. Het is zijn of haar taak om ervoor te zorgen dat de onderlinge samenwerking tussen beide landen wordt bevorderd. Dit schaadt de verhoudingen."

Kort voor de diplomatieke rel in België, was er een soortgelijk incident in Frankrijk. Daar ligt de Amerikaanse ambassadeur Charles Kushner onder vuur vanwege een reactie op de gewelddadige moord op de radicale nationalist Quentin Deranque. "Gewelddadig radicaal links is in opkomst en het overlijden van Quentin Deranque toont aan welke bedreiging het vormt voor de openbare veiligheid", schreef de ambassade van Kushner in een verklaring op X. 

De kwestie ettert nog altijd door. Kushner (de vader van Trumps schoonzoon Jared) werd namelijk op het matje geroepen door de Franse minister van Buitenlandse Zaken, maar weigerde te verschijnen. Inmiddels is hij daarvoor gestraft. Kushner, die vorig jaar ook al in opspraak raakte vanwege kritiek op het Franse beleid tegen anti-semitisme, mag voorlopig geen contact meer hebben met leden van de Franse regering.

"Dat een ambassadeur wordt ontboden, maar gewoon niet komt opdagen, komt echt nauwelijks voor", zegt oud-diplomaat Wouda Kuipers. "Ik kan mij goed voorstellen dat daar ontstemd op wordt gereageerd. Diplomatie is praten - en goede relaties kun je alleen volhouden als je ook elkaars grenzen respecteert."

Diezelfde Charles Kushner is overigens in 2005 veroordeeld voor belastingontduiking, het intimideren van getuigen en illegale campagnedonaties. Hij zat veertien maanden in de gevangenis, en kreeg jaren later, in 2020, alsnog gratie van Trump voordat hij werd benoemd tot ambassadeur in Frankrijk. Kushner had hiervoor geen politieke of diplomatieke ervaring.

'Bewust beleid van Trump'

"Dit is een bewust beleid van Trump die de ambassadeurs persoonlijk heeft uitgekozen", zegt Amerika-correspondent Erik Mouthaan vanuit New York. "Volgens Trump gaat Europa kapot aan immigratie en wordt het geleid door zwakkelingen. Hij eist van zijn diplmoaten dat ze ook uiterst rechts gedachtegoed verkondigen. En dat andere landen dat niet vinden kunnen? Daar trekt de regering Trump zich niks van aan."

Ook in Polen kunnen ze meepraten over bemoeizuchtige Amerikaanse ambassadeurs. Daar trok de Amerikaanse Tom Rose fel van leer tegen de voorzitter van het Poolse parlement, Wlodzimierz Czarzasty, die harde kritiek had geuit op nominatie van de Amerikaanse president Donald Trump voor de Nobelprijs voor de Vrede.

'Trump is machtspoliticus'

Volgens Czarzasty verdient Trump die prijs niet. De Amerikaanse president bedrijft volgens hem 'machtspolitiek door middel van geweld' en ook 'destabiliseert' Trump internationale organisaties zoals de EU, de NAVO, de WHO en de VN, zei de parlementsvoorzitter begin deze maand.

"Schandalige en ongefundeerde beledigingen aan het adres van Trump", reageerde Rose, die verder liet weten dat de VS 'met onmiddellijke ingang' de contacten met Czarzasty verbreekt.

Een hoogst opmerkelijk incident, zeker gezien de hechte banden tussen de VS en Polen. In dat land zijn circa 10.000 Amerikaanse militairen gelegerd en de Polen beschouwen hun bondgenootschap met de Amerikanen als een cruciale afschrikking tegen de dreiging van Rusland.

Oud-diplomaat Tess Wouda Kuipers ziet een patroon in de drie zaken binnen korte tijd. "Deze Amerikaanse regering heeft aangegeven dat de Europese beschaving volgens hen 'in verval' is. En kennelijk hebben ze besloten daar iets aan te doen. Je zou kunnen denken dat ze misschien de publieke opinie proberen te beïnvloeden. Of dat ze Europa een andere koers willen laten varen. We weten het niet."