Een opmerkelijke draai: Iran zegt aanvallen op buurlanden te stoppen
De Iraanse president Masoud Pezeshkian bood zijn excuses aan aan buurlanden die de afgelopen dagen door Iraanse wapens zijn getroffen. "Het was niet onze bedoeling om het grondgebied van buurlanden te schenden", zei de president in een televisietoespraak.
Het moment dat een Iraanse drone bij het vliegveld in Dubai inslaat:
Luchthaven Dubai geraakt door drone, passagiers tijdelijk naar schuilkelders
Volgens Midden-Oostenexpert Koert Debeuf wijst het besluit op een verandering van strategie. Maar hij benadrukt dat dit niet de eerste keer is dat Iran richting de Golfstaten laat weten dat de aanvallen niet op hen gericht zijn, maar op Amerikaanse doelwitten. "Maar die boodschap is daar totaal niet goed ontvangen."
Want sinds de uitbraak van de oorlog zijn veel meer doelen dan alleen Amerikaanse militaire bases geraakt. Olie-infrastructuur, civiele vliegvelden en zelfs hotels zijn bestookt door Iran.
Dat heeft een duidelijke verklaring, vertelt Debeuf: "Het doel van Iran was ook om de wereldeconomie pijn te doen. Daarvoor moest de olie- en gastoevoer worden geraakt." En dat lukte ook. Zo staakte Qatar met de productie van vloeibaar gas en komt er nauwelijks olie door de straat van Hormuz heen.
'Basisschool Iran waarschijnlijk geraakt bij aanval VS op militaire basis'
Door landen in de regio, die veelal bondgenoten van de VS zijn, aan te vallen hoopte Iran indirect druk uit te voeren op de VS. "Mogelijk zouden de Amerikanen dan denken: als onze bondgenoten zo worden geraakt, voor we het weten keren ze zich misschien tegen ons."
Want vóór de oorlog begon hebben landen in de regio zich fel uitgesproken tegen een Amerikaans-Israëlisch aanval op Iran. Dat ze vervolgens werden aangevallen lijkt dus hun eerdere waarschuwingen te bevestigen. "Alles wat er nu gebeurt hebben zij voorspeld", zegt Debeuf. Toch lijkt de Iraanse strategie averechts te werken: omringende landen veroordelen de aanvallen scherp en blijven ondanks hun eerdere kritiek wel nauw samenwerken met de VS.
Lanceerplatformen geraakt
Debeuf ziet ook een mogelijke militaire verklaring voor de draai van Iran. Het zou simpelweg ook kunnen komen omdat Iran minder drones en raketten kan afvuren. "Volgens de Amerikanen neemt het aantal raketten af, maar andere bronnen zeggen dat lanceerplatformen zijn uitgeschakeld", legt hij uit.
Dat Iran buurlanden blijft bestoken terwijl het een de-escalatie belooft, is zeer onhandig voor de Iraanse president. Maar Debeuf ziet een mogelijke verklaring voor het dubbelzinnig optreden: "Sinds de aanval op de opperste leider ayatollah Khamenei heeft Iran het commando deels gedecentraliseerd." Lokale commandanten kunnen dus zelf beslissen welke doelen zij aanvallen. "Daardoor kunnen dingen gebeuren die centraal niet de bedoeling zijn."
Spanningen met buurlanden
De spanningen tussen Iran en Golfstaten als Saoedi-Arabië zijn al jaren hoog, al leken de relaties sinds 2023 iets te verbeteren. Toen sloten Iran en Saoedi-Arabië een deal om de diplomatieke banden te normaliseren. Die diplomatieke opening zorgt ervoor dat communicatie tussen Iran en zijn buren - zelfs tijdens deze oorlog - mogelijk blijft.
Zo meldde Saoedi-Arabië gisteren dat het met Iran in gesprek was om verdere escalatie te voorkomen. Dat de oorlog de banden met buurlanden heeft verslechterd is volgens Debeuf duidelijk, maar hij ziet geen definitieve breuk. "Ik denk dat de bruggen niet helemaal verbrand zijn met Iran."
