Onderzoekers: sterk bewijs voor relatie tussen vapen en longkanker
Specialisten op het gebied van kanker, van de universiteiten van New South Wales en Sydney, vonden 'sterke signalen' voor de relatie tussen vapen en kanker. Zo toonden ze aan dat vapen schade veroorzaakt aan de cellen en het DNA in de mondholte en de longen.
'Cellen en weefsel aangetast'
Dit zijn, volgens onderzoeker Bernard Stewart, dezelfde signalen die voorafgaan aan kanker veroorzaakt door tabak. "Er is geen twijfel over mogelijk dat cellen en weefsel in de mond en de longen aangetast worden door het inhaleren van rook van e-sigaretten", zegt hij tegen The Guardian.
De onderzoekers maakten een nieuwe analyse van data uit wetenschappelijke studies die zijn gepubliceerd tussen 2017 en 2025. Zij publiceerden de resultaten in het wetenschappelijk tijdschrift Carcinogeneses.
Tieners zo verslaafd aan vapen dat ze 's nachts wakker worden voor een hijsje
Over de langetermijneffecten van vapen voor de gezondheid is nog relatief weinig wetenschappelijke data bekend. Dat omdat de e-sigaret stamt uit de vroege jaren 2000. Bovendien hebben veel vapers ook gerookt, of roken zij nog, waardoor de data de voorbije jaren moeilijk te meten was. Om die reden werd niet gemeten hoeveel rokers kanker kregen, maar werd onderzocht of vapen dezelfde vroege signalen voor de ontwikkeling van kanker veroorzaakt. Dat blijkt dus het geval.
Jongeren niet onder de indruk
"We stellen vast dat het roken van e-sigaretten risico geeft op het veroorzaken van longkanker en mondkanker, al kunnen we niet zeggen hoe groot dat risico exact is", zei Stewart.
Daphne Raad, die als arts-onderzoeker bij de Leyden Academy onderzoek doet naar vapen onder jongeren, denkt dat het extra bewijs voor de schadelijkheid van vapen kan helpen. "Het is de hoogste tijd om extra maatregelen te nemen voor een nicotinevrije generatie. We moeten de drempel verhogen voor kinderen. Al zullen jongeren niet meteen van het nieuwe bewijs onder de indruk zijn."
Dat laatste verklaart ze zo: "Het helpt meestal niet om jongeren te waarschuwen voor de risico's op de lange termijn. Dat merk ik ook tijdens gastlessen die ik geef. Het is zelfs zo dat jongeren graag experimenteren met gedrag dat door volwassenen juist wordt afgeraden. En ze zijn gevoelig voor groepsdruk van leeftijdgenoten. Je kunt dat eigenlijk gezond puberaal gedrag noemen."
Sem was zo verslaafd aan vapes dat hij 's nachts wakker werd op een hijsje te nemen. Hij vertelt zelf over zijn verslaving:
Raad vindt dat deze nieuwe studie wél effectief kan zijn om beleidsmakers en politiek te overtuigen van de noodzaak om vapen terug te dringen. "We zijn best lang afwachtend geweest met maatregelen, terwijl we eigenlijk allang weten dat vapen hartstikke verslavend en schadelijk is. Tijd voor actie."
Esther Croes, expert op het gebied van roken van het Trimbos-instituut, is het eens met Raad. "We weten al heel lang, uit vele onderzoeken, dat vapen schadelijk is, en ook leidt tot DNA-schade. Er zijn enorm veel aanwijzingen dat e-sigaretten roken zou kunnen leiden tot de ontwikkeling van kanker. Het resultaat van deze studie verbaast me daarom niks. Dat al die onderzoeken gebundeld en geanalyseerd zijn, kan een extra zetje geven voor maatregelen. Het net sluit zich steeds meer."
100 jaar gewaarschuwd
Volgens de arts-onderzoeker heeft de rook-industrie 'een romantisch verhaal' opgehangen over vapen, dat het minder schadelijk zou zijn dan roken. "Ze worden lekker gemaakt op de socials, waar het een cool imago door krijgt. De jongeren die roken, zijn gemiddeld al met 12,8 jaar begonnen met vapen", zegt ze. "Veel van hen stappen een poosje later over na sigaretten."
Een andere onderzoeker, de Nieuw-Zeelander Calvin Cochran, roept in het Guardian-artikel op tot snelle maatregelen. Hij wijst erop dat er al zeker 100 jaar werd gewaarschuwd voor de relatie tussen tabak roken en kanker, voordat overheden en artsen dat erkenden. Zulke waarschuwingen werden decennialang genegeerd, zegt Cochran. "Hetzelfde lot dreigt met vapen als we zulke vroege onderzoeksresultaten niet onmiddellijk serieus nemen."
"Daar ben ik het volledig mee eens", zegt Raad. "We weten nu wel een keer genoeg, lijkt me. Hoeveel bewijs heb je nodig?
Vapen liep voor Robin op een haar na dodelijk af. Hieronder zijn verhaal:
