Doen alsof je lhbti'er bent voor verblijfsvergunning: 'Bewijzen is complex'
Volgens het onderzoek gaat het in de meeste gevallen om mensen van wie het studenten-, werk- of toeristenvisum is verlopen, en niet om mensen die via illegale routes het land zijn binnengekomen.
Zij krijgen vervolgens van advocatenbureaus en adviseurs valse dekkingsverhalen en instructies hoe ze hun procedure kunnen vervalsen. Er horen ook valse brieven, foto's en medische rapporten bij.
Dan vragen ze asiel aan en zeggen ze op aanraden van hun advocaat te vrezen voor hun leven als ze terugkeren naar hun land van herkomst, omdat lhbti'er zijn daar gevaarlijk of zelfs strafbaar is. De BBC stelt dat dit motief 'systematisch wordt misbruikt door juridische adviseurs die geld in rekening brengen bij migranten die in het land willen blijven'. Het ging daarbij om duizenden ponden.
PVV dreigt in Eerste Kamer tegen Fabers asielwetten te stemmen
De undercoverjournalisten die zich voordeden als asielzoekers kregen verschillende dingen te horen van juristen. Zo kon één van hen volgens een immigratieadviseur zijn vrouw uit Pakistan laten overkomen zodra hij asiel had gekregen, waarna zij een valse aanvraag kon indienen door zich voor te doen als lesbisch. Een andere adviseur zou hebben opgeschept hoe zij al meer dan zeventien jaar lang valse aanvragen behandelde.
Goede verklaring
In Nederland als asielzoeker aantonen dat je daadwerkelijk homoseksueel bent, kan best uitdagend zijn. "Alles staat of valt met hoe goed je kunt verklaren", zegt advocaat asiel- en vreemdelingenrecht Andrea Pool.
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), die in Nederland de asielprocedures uitvoert, heeft een uitgebreide werkinstructie over hoe om te gaan met asielzoekers die hun seksuele geaardheid of genderidentiteit gebruiken als motief. "Die werkinstructie is heel groot", legt Pool uit. "En dat zegt al heel veel, want het is heel complex. Bepaalde dingen zijn te bewijzen, maar dit kun je nooit bewijzen."
Daarom bestaat bij de IND geen vaste vragenlijst of checklist waar de dienst zich aan vasthoudt. "Lange tijd waren er best wel twijfelachtige methodes in dit soort zaken. Zo lieten Oost-Europese landen vroeger bijvoorbeeld porno zien, om te kijken hoe iemand reageerde. Dat zal zich tegenwoordig niet meer voordoen, zoals je ook geen foto's hoeft te laten zien van jezelf in het kader van je seksuele geaardheid", zegt Pool.
Senegal verhoogt maximale straf voor homoseksuele relaties naar 10 jaar cel
De vragen die wél worden gesteld door de IND, zullen gaan over de persoonlijke ervaringen van de asielzoeker, schrijft de dienst in een achtergrondartikel. Het gaat in op de problemen die de migrant tegenkomt in zijn land. "We checken of deze overeenkomen met wat bekend is over de algemene situatie voor lhbtiq+'ers in het land van herkomst", schrijft de IND.
Taboe
Maar ook het afleggen van zo'n persoonlijke verklaring kan een flinke uitdaging zijn, ziet Pool bij haar cliënten. "Veel mensen komen uit culturen waarin het taboe is over je seksuele geaardheid te praten. Dan is het ook lastig om dat goed te verklaren bij de IND." De werkinstructies van de IND stellen dat ook daarmee rekening wordt gehouden in de procedure.
Volgens Pool is het belangrijk voor een succesvolle procedure om met cliënten goed te praten over hun situatie. "Zelfs als ze er niet makkelijk over kunnen praten, kun je juist aankaarten waarom dat lastig is."
