Na 21 jaar verkiezingen in Gaza, maar voor veel inwoners betekenen die weinig

"Voor het eerst in lange tijd is er weer een poging tot een democratisch proces in de Palestijnse gebieden", zegt correspondent Pepijn Nagtzaam. "Maar je kunt eigenlijk niet spreken van volwaardige verkiezingen." De verkiezingen vinden plaats in meer dan 400 gemeenteraden en dorpsraden op de Westelijke Jordaanoever. Maar in de Gazastrook wordt er slechts in één gemeente gestemd: Deir el-Balah, een stad met zo'n 70.000 inwoners in het midden van de Gazastrook.

Gaza in puin

"Er wonen ongeveer twee miljoen mensen in Gaza, maar slechts een klein deel kan stemmen. Dit komt doordat het grootste deel van het gebied in puin ligt, bezet is door Israël en kampt met een humanitaire ramp door de oorlog tussen Israël en Hamas", zegt Nagtzaam. "Deir el-Balah is redelijk gespaard gebleven van de zwaarste Israëlische bombardementen. Maar dat betekent ook dat de ruim één miljoen andere Palestijnen die nog in Gaza leven, niet kunnen stemmen."

Nauwelijks invloed

De verkiezingen worden georganiseerd door de Palestijnse Autoriteit (PA), die de Palestijnse gebieden op de Westelijke Jordaanoever bestuurt en officieel geldt als vertegenwoordiger van de Palestijnen. Iedereen kan zich kandidaat stellen, al moeten kandidatenlijsten voor minstens 20 procent uit vrouwen bestaan.

Hamas lijkt niet mee te doen aan de verkiezingen. "Na twee jaar oorlog met Israël is Hamas verzwakt en vormt het geen functionerend bestuur in Gaza", zegt Nagtzaam.

Volgens Nagtzaam is de impact van deze verkiezingen sowieso beperkt. "Het gaat niet om nationale verkiezingen, maar om lokaal bestuur. Het gaat over kleine zaken, zoals het onderhoud van wegen. Ze kunnen nauwelijks iets veranderen aan grote thema's zoals economie en de bezetting door Israël."

Politieke rivalen

Hamas en de Palestijnse Autoriteit zijn al jaren politieke rivalen. In 2007 won Hamas de lokale verkiezingen in Gaza van de PA. De PA is bovendien weinig populair onder de Palestijnse bevolking. President Mahmoud Abbas geniet weinig steun. De organisatie wordt al langer beschuldigd van corruptie en bestaat grotendeels uit oudere bestuurders die vaak niet rechtstreeks zijn gekozen.

Ook heeft de Palestijnse Autoriteit door de verregaande controle van Israël op de Palestijnse gebieden maar beperkte politieke macht.

"Op de Westelijke Jordaanoever is de situatie vergelijkbaar: daar waar de PA wel gezag heeft, is die macht klein", zegt Nagtzaam. "Dat maakt het moeilijk om echt iets te veranderen."

'Vooral symbolisch'

Volgens Nagtzaam lijken de verkiezingen dan ook vooral bedoeld als signaal naar de buitenwereld. "Ze wekken de schijn dat er nog een soort democratie bestaat in de Palestijnse gebieden", zegt hij. "De Palestijnse Autoriteit wil laten zien dat Gaza en de Westelijke Jordaanoever één geheel vormen al is het in de praktijk niet zo." Maar voor veel inwoners betekenen de verkiezingen dan ook weinig. "Ze hebben weinig vertrouwen dat een nieuw lokaal bestuur hun situatie gaat verbeteren", aldus Nagtzaam.

Dat signaal is volgens Nagtzaam opvallend, gezien eerdere afspraken. Door in te stemmen met het vredesakkoord met Israël, dat vorig jaar werd bemiddeld door Donald Trump, ging de Palestijnse Autoriteit akkoord met plannen om Gaza op termijn onder bestuur te plaatsen van een internationaal samengesteld orgaan. Tijdens de wederopbouw zou dat orgaan onder toezicht staan van een zogenoemde 'Vredesraad'.

Dit gebeurde in twee jaar oorlog tussen Israël en Hamas in de Gazastrook: