Dieptepunt op dieptepunt, hoe kolonisten 'hun gang kunnen gaan' op de Westoever
"Dood aan de Arabieren," klinkt het gisteravond in de menigte van duizenden Israëliërs. "Mogen jullie dorpen branden." De leuzen verwaaien onder wapperende wit-blauwe vlaggen, op een dag die zij beschouwen als feestdag. Ze herdenken de verovering en annexatie van de stad in 1967, een provocatie voor Palestijnen en volgens internationaal recht een illegale bezetting.
De leuzen zouden jaren geleden binnen de Israëlische samenleving als extreem worden gezien, stelt correspondent Pepijn Nagtzaam. "Maar dat is er nu wel zo'n beetje vanaf, omdat de huidige regering dit geluid juist toejuicht en versterkt."
Dat werd ook gisteren weer duidelijk, toen de extreemrechtse minister van Binnenlandse Veiligheid, Itamar Ben Gvir, een Israëlische vlag openvouwde op de Tempelberg en ermee begon te dansen. "De Tempelberg is in onze handen," zei hij triomfantelijk vanaf de top van de berg, waar Israëli's alleen onder strikte voorwaarden mogen komen. De berg - die voor zowel Joden als moslims een van de heiligste plaatsen ter wereld is - staat officieel onder Palestijns bestuur,. Joden mogen er daarom niet zomaar komen en al helemaal niet bidden.
Maar Ben Gvir bezoekt de berg inmiddels regelmatig, vertelt Nagtzaam. "De regering heeft een bepaalde grens verlegd de afgelopen jaren." Die verschuiving was al langer gaande sinds het huidige kabinet van premier Benjamin Netanyahu in 2022 aan de macht kwam. "Sinds 7 oktober 2023 - het begin van de oorlog met Hamas in Gaza - lijkt openlijk extremisme volstrekt geaccepteerd."
Daarmee groeit het geweld tegen Palestijnen. Dat zie je terug op de Westelijke Jordaanoever, waar de leuzen over het doden van Arabieren en het verbranden van dorpen steeds vaker gepraktiseerd worden. "Voorheen gebeurde dat nog maandelijks of wekelijks, maar inmiddels is dat dagelijks", zegt Nagtzaam. Dit jaar zijn al zeker 40 Palestijnen gedood door Israëlische kolonisten of soldaten op de bezette Westelijke Jordaanoever, blijkt uit cijfers van de Verenigde Naties.
Man opgegraven uit graf
De VN sloeg eind vorige maand nog alarm over het toenemende geweld. Maar door de oorlog in Iran heeft de wereld er niet genoeg aandacht voor, stelt Khaled Khiari, assistent-secretaris-generaal voor het Midden-Oosten. "Hele Palestijnse gemeenschappen krijgen nu routinematig te maken met dodelijk geweld, vandalisme en intimidatie."
Niet alleen de hoeveelheid van het aantal incidenten neemt toe. "De acties zijn ook steeds brutaler", benadrukt Nagtzaam. Kolonisten stelen niet alleen schapen van Palestijnen of slaan hen in elkaar, maar ze steken zelfs huizen in de fik als de bewoners nog binnen zitten. "Met als absolute dieptepunt," zegt Peter Malcontent, expert in het Israëlisch-Palestijnse conflict: "een 80-jarige Palestijn die vorige week door kolonisten werd opgegraven uit zijn graf, slechts een half uur nadat hij daar was begraven." Volgens deze kolonisten bevond het graf zich namelijk te dicht bij hun nederzetting.
Afgelopen maand keurde Israël de bouw voor een recordaantal nederzettingen goed. Er komen er maar liefst 34 bij. "Bij nederzettingen moet je denken aan complete steden met infrastructuur en alles erop en eraan", legt Nagtzaam uit. Op de Westelijke Jordaanoever wonen inmiddels zo'n half miljoen kolonisten in nederzettingen, die door de internationale wereld als illegaal worden gezien. Voor de ruim 3 miljoen Palestijnen blijft steeds minder leefruimte over. Maar religieuze Israëliërs vinden dat ze recht hebben op het land, omdat ze het beschouwen als hun historische en religieuze voorouderlijk thuisland.
Het geweld dat kolonisten toebrengen aan Palestijnen, 'vindt vaak plaats in aanwezigheid van Israëlische soldaten of zelfs met hun medewerking', benadrukt VN-generaal Khaled. "Hoewel het leger officieel tegen kolonistengeweld is", zegt Malcontent. "Staan ze er in de praktijk bij te kijken: een indirecte manier om kolonisten het vuile werk te laten opknappen. "Zo kunnen de kolonisten hun gang gaan", vult Nagtzaam aan. "Er heerst volledige straffeloosheid."
EU- sancties
In reactie op het toegenomen geweld kondigde de Europese Unie eerder deze week sancties aan. Dat maakte weinig indruk op de kolonisten, vertelt Nagtzaam. En Netanyahu zelf noemt het een teken van het 'morele bankroet' van de Europese Unie.
Zowel Nagtzaam als Malcontent denken dan ook niet dat de sancties zoden aan de dijk zetten. "De Israëlische regering vindt dat ze het recht heeft om dit te doen," zegt Nagtzaam. "En eerdere Europese sancties - van anderhalf jaar geleden - hebben ook niet geholpen," vult Malcontent aan. "Sterker nog, het geweld is alleen maar toegenomen."
Bekijk hier hoe Israël de Westelijke Jordaanoever steeds verder bezet.
