VS biedt toevlucht aan duizenden witte Zuid-Afrikanen: bijzondere vluchtelingenstatus
In een noodbericht aan het Congres schrijft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat de risico's voor Afrikaners in Zuid-Afrika groot zijn. Daarom wil de VS het aantal toegelaten Afrikaners dit jaar verhogen van 7.500 naar 17.500.
'Omvolkingstheorie'
Volgens Amerikacorrespondent Erik Mouthaan is het een zeer opmerkelijk besluit. "Trump is fel tegen de komst van asielzoekers. Hij heeft vrijwel alle asielprocedures in de VS stilgelegd en de grenzen grotendeels gesloten", zegt hij. "De enige uitzondering die hij maakt, is voor Afrikaner-vluchtelingen uit Zuid-Afrika. Daarmee laat hij in feite vooral witte mensen toe."
Trump: Grenzen dicht voor alle moslims
Mouthaan legt uit: "Trump werd natuurlijk gekozen met de belofte om de grenzen te sluiten. Hij stelt dat mensen uit landen als Syrië en Soedan een risico vormen voor de Verenigde Staten. Twee derde van de Republikeinse kiezers zegt te geloven in de zogenoemde omvolkingstheorie, waarbij linkse regeringen bewust de bevolkingssamenstelling zouden veranderen door immigranten toe te laten om meer kiezers te krijgen."
"De aanhang van Trump krijgt via rechtse media, zoals Fox News, voortdurend de boodschap dat witte mensen slachtoffers zijn. Daardoor ontstaat het beeld dat juist witte Zuid-Afrikanen bescherming nodig hebben."
'Witte genocide'
In 2024, onder president Joe Biden, werden nog ongeveer 100.000 vluchtelingen opgenomen, onder wie veel Syriërs, Afghanen, Congolezen en Oekraïners. Vorig jaar ging het om slechts zo'n 7000 mensen, voornamelijk Afrikaners uit Zuid-Afrika.
Trump beweert al langer dat die doelwit zijn van racisme en geweld. Hij sprak meerdere keren over een 'witte genocide': de complottheorie dat witte mensen doelbewust zouden worden verdrongen.
Tijdens een ontmoeting in het Witte Huis in 2025 botsten de Amerikaanse president Trump en de Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa hard over de 'witte genocide' in Zuid-Afrika. Trump verweet Zuid-Afrika niets te ondernemen tegen de moorden op witte boeren en toonde eigenhandig videobeelden. Ramaphosa pareerde de aantijgingen door te stellen dat criminaliteit alle Zuid-Afrikanen treft:
"Mensen aan de uiterst rechtse kant van het politieke spectrum zijn sterk gefixeerd op dit idee", zegt Mouthaan.
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat Afrikaners te maken hebben met 'door de overheid gesteunde discriminatie op basis van ras'. De Zuid-Afrikaanse regering heeft die beschuldigingen krachtig weersproken.
Wie zijn de Afrikaners?
Afrikaners zijn verre afstammelingen van Nederlandse kolonisten die zich vanaf 1652 in Zuid-Afrika vestigden. Zij vormden lange tijd de politieke machtsbasis tijdens de apartheid in Zuid-Afrika. Onder dat systeem werd de zwarte meerderheid structureel achtergesteld.
Sinds het einde van de apartheid in 1994 voert Zuid-Afrika beleid om zwarte Zuid-Afrikanen economisch meer kansen te geven. Toch blijft de ongelijkheid groot. Volgens officiële cijfers ligt de werkloosheid onder zwarte Zuid-Afrikanen aanzienlijk hoger dan onder witte Zuid-Afrikanen.
Sommige Afrikaners voelen zich door het beleid van positieve discriminatie en de hoge criminaliteit in het land achtergesteld. De theorie over een 'genocide op blanken' wordt al langer verspreid binnen extreemrechtse kringen en kreeg de afgelopen jaren ook aandacht van de in Zuid-Afrika geboren miljardair Elon Musk.
Volgens Mouthaan zijn Democraten fel tegen dit soort besluiten. "Sommige Democraten zien dit als racistisch beleid", zegt hij. "Maar zolang Trump een meerderheid achter zich heeft in het Congres, kan hij deze koers blijven voeren."
