Voormalig ICC-aanklager: Israël intimideerde me, Nederland deed niets

Twee mannen kwamen in 2015 naar het huis van Bensouda, toen ze in Den Haag woonde en in die stad bij het ICC werkte. De mannen gaven haar een envelop met daarin 500 dollar. "Ik begreep het bericht: dat ze weten waar ik woon", vertelt de Gambiaanse voormalig ICC-aanklager in een interview aan Al Jazeera.

Het bleef niet bij dat ene incident, vertelt ze. Zo wilde de baas van de Mossad, de Israëlische geheime dienst, haar later ontmoeten om te praten over lopend onderzoek van het ICC naar Israël. "Ze wilden dat ik ermee stopte", zegt Bensouda.

De voormalig aanklager van het ICC zegt dat ze het incident meteen meldde bij haar werkgever, en dat ze ook naar de Nederlandse autoriteiten stapte. "De Nederlandse autoriteiten hebben verder geen stappen ondernomen om dit uit te zoeken. Voor zover ik weet, is er geen onderzoek ingesteld."

"Ik voelde me in de steek gelaten, ik voelde me niet gesteund", zegt Bensouda. "De bescherming die het Hof nodig heeft, begint bij de gaststaat waar het Hof is gevestigd."

"Israël is bereid om heel ver te gaan om te voorkomen dat de eigen reputatie schade oploopt binnen de diplomatieke wereld", zegt Midden-Oosten correspondent Pepijn Nagtzaam. "Het is belangrijk om te beseffen dat dit incident plaatsvond ruim voor 7 oktober 2023. Dus we hebben het hier niet over de oorlog in Gaza."

"Het ICC werkt al langer aan verschillende zaken tegen Israël. Het gaat bijvoorbeeld over de illegale bezetting van de Westelijke Jordaanoever en oorlogsmisdaden die daar gepleegd worden door het Israëlische leger, of in opdracht van Israëlische regeringsleiders."

"Israël ontkent altijd stellig dat het grenzen overschrijdt, maar het erkent ook de legitimiteit en het bestaansrecht niet van het ICC en het Internationaal Hof van Justitie", gaat Nagtzaam verder.

"Het heeft zich niet aangesloten bij de verdragen die daar over gaan. Tegelijkertijd is Israël wel bereid om heel ver te gaan om druk uit te oefenen voor mensen die werken voor die instituten."

Het kantoor van de aanklager bevestigde in 2024 aan RTL Nieuws dat het te maken had met een 'ongekende hoeveelheid aan pogingen van inlichtingendiensten van andere landen om informatie te bemachtigen'.

Medewerkers van het ICC zijn bespioneerd, afgeluisterd, onder druk gezet, bedreigd en geïntimideerd door Israëlische inlichtingendiensten. Dat bleek destijds uit onderzoek van The Guardian, samen met de Israëlisch-Palestijnse nieuwsorganisatie +972 en het Israëlische Local Call.

Vorige week zei de Israëlische minister van Financiën, Bezalel Smotrich, dat het ICC een geheim arrestatiebevel tegen hem heeft aangevraagd. Hij noemt het ICC 'antisemitisch' en 'hypocriet'. Het is onduidelijk welke beschuldigingen er tegen hem worden ingebracht, en het Hof heeft niet gereageerd op de uitspraken.

"Het ICC doet al langer onderzoek naar kopstukken uit de Israëlische regering", zegt Nagtzaam. "Het Internationaal Hof van Justitie heeft in de afgelopen jaren meerdere malen vastgesteld dat de bezetting van de Westelijke Jordaanoever illegaal is, net als de bezetting van Gaza."

"Smotrich is een zeer zichtbare voorvechter van die kolonisatie en de bezettingspolitiek. Dus dat hij het doel is van een onderzoek, is geen verrassing."

"En hoe Smotrich weet dat er een geheim arrestatiebevel tegen hem is? Het zou best kunnen dat dat komt door Israëlische of Amerikaanse spionage bij het gerechtshof. Israël is heel goed op de hoogte van wat er in Den Haag gebeurt."

De afgelopen jaren is er steeds meer discussie over de macht van het Internationaal Strafhof. Er zijn wel belangrijke arrestatiebevelen uitgevaardigd, onder andere tegen Benjamin Netanyahu en Vladimir Poetin. Maar lang niet alle landen trekken daar iets van aan. Hoe dat zit, vertellen we in de onderstaande video.