Twee explosies in Damascus onderstrepen de instabiliteit in Syrië

De explosies vonden plaats vlak bij het hotel waar Macron verblijft. De veiligheidsdiensten vonden twee explosieven, de eerste in een auto en de tweede in een afvalbak. De bommen ontploften terwijl specialisten probeerden ze onschadelijk te maken.

Vooralsnog heeft niemand de verantwoordelijkheid voor de aanslag opgeëist. De autoriteiten doen onderzoek naar wie de daders kunnen zijn.

"Er zijn veel verschillende groepen in Syrië met hun eigen belangen, waardoor het ook lastig is om meteen iemand of een groep aan te wijzen", zegt Midden-Oosten verslaggever Floor Brands. "Vorige week was er ook al een grote explosie in het centrum van Damascus, waarbij veel gewonden vielen."

"Er wordt gespeculeerd dat er mensen betrokken zijn bij de aanslag die het vorige regime nog steunen. En er zijn in Syrië ook nog IS-cellen actief, zij kunnen ook betrokken zijn. Maar op dit moment kunnen we alleen speculeren, we weten niet wie het heeft gedaan."

De aanslag werpt een schaduw over het bezoek van de Franse president. Macron is de eerste westerse regeringsleider die Syrië bezoekt na de val van Bashar al-Assad.

"We zijn ons terdege bewust van de risico’s, maar die worden onder controle gehouden", zei hij tijdens een persconferentie na de aanslag. Hij was op dat moment in het presidentiële paleis in Damascus en vervolgde zijn bezoek volgens schema.

Macron stelde tijdens de persbijeenkomst dat 'bepaalde groeperingen' proberen om 'de volledige re-integratie van Syrië in de internationale gemeenschap' te verhinderen.

"Er zijn allerlei groepen met verschillende visies over wat er met Syrië moet gebeuren", legt Brands uit. "Wie hier ook achter zit, het is hoe dan ook een groep die Syrië wil destabiliseren. En dat terwijl de nieuwe leiders van Syrië juist zoveel mogelijk stabiliteit willen creëeren."

"Tijdens het bezoek van Macron wil het land juist uitstralen dat het weer stabiel is, dat er weer handel gedreven kan worden, dat de diplomatieke banden aangehaald kunnen worden", gaat Brands verder.

"Deze twee aanvallen, vrij kort achter elkaar, zorgen juist voor instabiliteit. Een volgende wereldleider zal wel even goed nadenken over een bezoek."

"Er zijn veel wapens in omloop in Syrië, en in het verleden werden veel conflicten met geweld opgelost. Blijkbaar voelen sommige groepen nu ook de noodzaak om het huidige politieke systeem met geweld te ontwrichten."

De regering van al-Sharaa probeert Syrië op drie verschillende manieren op te bouwen, schreef de Amerikaanse denktank Center for Strategic and International Studies eerder dit jaar: met diplomatie, het herstel van controle over het hele grondgebied van Syrië en economisch herstel door middel van investeringen. Een aanslag zoals deze heeft negatieve gevolgen voor alle drie.

"Damascus heeft moeite om een land te besturen dat net veertien jaar burgeroorlog achter de rug heeft en waar de macht nog steeds verdeeld is over verschillende groeperingen en regio’s", schrijft onderzoeker Kheder Khaddour van de denktank Carnegie Center.

"Het leger bevindt zich in een heropbouwfase: de regeringsformatie is nog in volle gang en de verhoudingen met minderheden zijn nog steeds onzeker." De grote vraag is volgens Khaddour of de regering van al-Sharaa 'de talloze gemeenschappen in het land ervan kan overtuigen dat het hun belangen behartigt'.

"Het is ontzettend moeilijk om van al die verschillende groepen en belangen één verenigd Syrië te maken waar iedereen blij mee is. Dat is een hels karwei, en misschien is daar ook gewoon veel tijd voor nodig", zegt Brands.

"Onder het regime van Assad werden met name de soennitische moslims onderdrukt. Zij hebben het jarenlang zwaar moeten verduren." 

"Toen de nieuwe machthebbers kwamen, was er vervolgens veel spanning onder de christenen in Syrië, die zich afvroegen wat het voor hen ging betekenen nu er soennitische moslims aan de macht zijn. En ook de alawieten vonden dat spannend. Dat is de groep tot wie Assad behoorde."

"Ook onder aanhangers van het nieuwe regime klinkt wel kritiek, omdat ze vinden dat het wel heel lang duurt voordat er gerechtigheid komt voor alles wat er onder het vorige regime is gebeurd", vertelt Brands.

"De nieuwe leiders willen zorgen voor eerlijke juridische procedures, om het land eerlijk en goed op te bouwen. Maar onder hun achterban leeft het gevoel dat steunbetuigers van het vorige regime nog vrij rondlopen. Er klinkt een roep om sneller en beter te werken."

"Er wordt aan de weg getimmerd, en soms lijkt er wel vooruitgang te zijn. Maar dan is er bijvoorbeeld weer zo'n aanslag, dat gooit weer roet in het eten."