Wensouders in VS willen zwangerschap beëindigen na diagnose foetus, draagmoeder weigert

De zaak raakt een gevoelig onderwerp in de VS: wie bepaalt wat er gebeurt tijdens een zwangerschap als de draagmoeder en de biologische ouders er verschillend over denken? Elke staat heeft zijn eigen wetten en regels.

Twintigwekenecho

Het conflict is ontstaan tussen McKenna West, een verpleegkundige uit Alaska die als draagmoeder is ingehuurd, en een stel uit Californië dat in de rechtszaak anoniem wordt aangeduid als AB en CD. Tijdens een echo rond de twintigste week van de zwangerschap kregen zij te horen dat de foetus lijdt aan het zogeheten hypoplastisch linkerhartsyndroom (HLHS), een ernstige hartafwijking waarbij de linkerkant van het hart onvoldoende ontwikkeld is.

West, een alleenstaande moeder van twee kinderen, had zich vorig jaar september aangemeld als draagmoeder bij de bemiddelaar Worldwide Surrogacy Specialists, een organisatie die wensouders en draagmoeders met elkaar in contact brengt en het traject begeleidt. Ze vertelde dat ze dit deed om financieel rond te kunnen komen. 

De zwangerschap kwam na een ivf-behandeling snel tot stand en verliep aanvankelijk goed. Dat veranderde na de twintigwekenecho.

West zegt dat de biologische ouders haar na de diagnose vroegen de zwangerschap te beëindigen. Zij weigerde en besloot de zwangerschap uit te dragen. Volgens haar heeft ze inmiddels een sterke band opgebouwd met het ongeboren kind, dat de naam Gabriel krijgt. Ze zei geschokt te zijn door het idee dat artsen de foetus een injectie zouden geven om zijn hart te laten stoppen, terwijl zijn aandoening volgens haar behandeld kan worden.

'Verdient een kans op leven'

"Elk leven telt. Geen enkele vrouw zou gedwongen moeten worden om een einde te maken aan het leven van de baby die ze draagt – inclusief ikzelf. Baby Gabriel verdient een kans op leven", verklaarde West tegenover de New York Post.

Kinderen met HLHS hebben vaak direct na de geboorte een operatie nodig. Volgens het New York Presbyterian Hospital bereikt ongeveer 75 procent van de kinderen die deze operaties ondergaan de leeftijd van vijf jaar. Wie het eerste levensjaar haalt, heeft volgens het ziekenhuis een aanzienlijke kans om volwassen te worden, al blijft langdurige medische zorg vaak noodzakelijk.

De biologische ouders komen zelf nauwelijks aan het woord in de Amerikaanse media. Uit rechtbankstukken blijkt wel dat zij na de diagnose wilden dat de zwangerschap zou worden beëindigd. Volgens hen draait het conflict ook om de afspraken die voorafgaand aan de zwangerschap zijn gemaakt in de draagmoederschapsovereenkomst.

Schadeclaim van 250.000 dollar

West bood aan volledig afstand te doen van haar rechten en verantwoordelijkheden. De wensouders hebben dit voorstel afgewezen. Volgens West dreigden zij vervolgens met een rechtszaak en een schadeclaim van 250.000 dollar, een bedrag dat zij naar eigen zeggen niet kan betalen.

West vertrok daarna naar Texas, waar ze wilde bevallen in een ziekenhuis dat gespecialiseerd is in kinderen met ernstige hartproblemen. De keuze voor Texas heeft ook een juridische reden. In de Verenigde Staten verschillen de regels rond abortus, draagmoederschap en ouderlijk gezag sterk per staat. 

De wensouders willen dat West in Californië bevalt, terwijl West juist in Texas wil blijven. Daardoor draait de zaak niet alleen om de medische keuzes voor Gabriel, maar ook om de vraag welke staat uiteindelijk zeggenschap heeft.

Het Hooggerechtshof in Amerika maakte in 2022 een einde aan het landelijke recht op abortus. Staten mogen daar zelf wetgeving over maken. Omdat die beslissing al in de lucht hing, sloegen veel Amerikaanse vrouwen abortuspillen in: 

Zowel in Alaska als in Californië lopen nu juridische procedures. De biologische ouders proberen het ouderlijk gezag over Gabriel te krijgen. West is rond 3 september uitgerekend.

Palliatieve zorg

West vreest dat de wensouders uiteindelijk zullen voorkomen dat Gabriel na zijn geboorte de noodzakelijke hartoperaties krijgt. Zij bood daarom opnieuw aan afstand te doen van haar rechten als ouder, op voorwaarde dat zij beloven dat hij de medische behandeling krijgt die volgens haar nodig is. De wensouders hebben dat afgewezen.

Uit rechtbankstukken blijkt dat AB en CD ook met artsen hebben gesproken over palliatieve zorg. Daarbij ligt de nadruk op comfort en kwaliteit van leven wanneer zware medische behandelingen niet worden gekozen of mogelijk zijn.

De biologische ouders zeggen dat West de situatie anders voorstelt dan die volgens hen werkelijk is. Zij verwijten haar dat zij weigert mee te werken aan een vruchtwaterpunctie, waarmee artsen bepaalde genetische afwijkingen kunnen opsporen. Volgens hen is daardoor niet duidelijk of Gabriel in aanmerking komt voor de operaties die nodig zouden kunnen zijn.

In Nederland maken artsen zich zorgen over desinformatie op het internet rondom geboortezorg. Hoe dat gebeurt zie je in de onderstaande video: