Migranten ingezet als drukmiddel: 'Marokko deed weinig om crisis Ceuta te voorkomen'
Het is onduidelijk welke rol de Marokkaanse overheid hier precies in speelde, maar Spaanse politici én deskundigen vermoeden dat Marokko er van tevoren wel weet van had.
Geopolitieke crisis
De Spaanse inlichtingendiensten denken niet dat Marokko de crisis zelf heeft gepland, maar concluderen wel dat de Marokkaanse overheid te weinig deed om de massale stroom mensen in te dammen. In sommige gevallen zou de doorgang van migranten zelfs makkelijker zijn gemaakt door de lokale autoriteiten.
"Dit is meer een geopolitieke crisis dan een migratiecrisis", zegt Sarah Wolff, hoogleraar wereldpolitiek aan de Universiteit Leiden. "Marokko probeert hiermee aan te tonen dat Europa voor het beheersen van de migratiestroom afhankelijk is van van de landen aan zijn grenzen."
Oversteek Ceuta aangejaagd door desinformatie van honderden socialmedia-accounts
"Het is de vraag in hoeverre de Marokkaanse grenswachters gewoonweg niet wisten, niet konden zien of niet konden tegenhouden dat zo’n groot aantal mensen de grens overstak", zegt Wolff. "Ik zou zeggen dat de Marokkaanse regering niet helemaal onschuldig is. Maar ik neem aan dat de omvang van de crisis hun verwachtingen te boven ging."
Sociale media
"Je kan je ook wel afvragen waarom de Marokkaanse inlichtingendiensten deze stroom mensen niet eerder had opgemerkt of doorgegeven aan Spanje", zegt Spanje-correspondent Richard Hogenkamp, die de afgelopen dagen in Ceuta was.
"Op sociale media ging al eerder rond dat de grens open zou gaan", gaat Hogenkamp verder. "Je mag toch aannemen dat de Marokkaanse overheid en de inlichtingendiensten dat in de gaten houden."
Marokko wijt oversteek naar Ceuta aan desinformatie verspreid via social media
Via een stortvloed aan berichten op Instagram, TikTok, Facebook en WhatsApp zou misinformatie zijn verspreid over een recente rechterlijke uitspraak, blijkt uit onderzoek van de Marokkaanse en Spaanse veiligheidsanalisten.
Jarenlange meningsverschillen
De Spaanse premier Pedro Sánchez probeerde de laatste jaren om een harde confrontatie met Marokko te voorkomen. Spanje zou Marokko namelijk nodig hebben om haar eigen grenzen te bewaken.
Niettemin hebben Spanje en Marokko meningsverschillen over drie belangrijke geopolitieke kwesties, zo legt The Financial Times uit.
EU-leiders gebruiken harde woorden na situatie Ceuta: 'Het wordt steeds intenser'
Ten eerste is Marokko er niet blij mee dat Spanje de banden aanhaalt met Algerije. Ten tweede is Marokko het er niet mee eens dat Ceuta en Melilla bij Spanje horen. En ten derde hebben de twee landen heel verschillende banden met de Amerikaanse president Donald Trump.
Niet het eerste incident
Dit is niet de eerste keer dat het in Ceuta misgaat. In 2021 liet Marokko de grenscontrole op dezelfde plek verslappen, waarna zo'n 8000 migranten de grens overstaken richting Spanje.
"Dit is niet de eerste keer dat migranten als onderhandelingsmiddel worden gebruikt of geïnstrumentaliseerd", vertelt Sarah Wolff. "Het is een klassiek voorbeeld uit de geopolitiek, en we zien het regelmatig bij landen aan de rand van Europa. Zo chanteerde de Libische leider Muammar Gaddafi in 2010 de EU door te zeggen dat Europa zou worden overspoeld. En in de zomer van 2021 organiseerde de Wit-Russische leider Loekasjenko de reis van migranten uit het Midden-Oosten naar Polen, Litouwen en Letland."
Asielminister wil signalen op sociale media beter volgen na migratiecrisis Ceuta
Veel migranten zijn inmiddels vrijwillig weer teruggekeerd naar Marokko, nadat ze hun leven op het spel zetten om naar Ceuta te komen. In de onderstaande video komen een aantal van hen aan het woord.
