Thailand rolt rode loper uit voor omstreden legerleider Myanmar

Het was voor de vier miljoen Myanmarezen die in Thailand leven deze week even slikken. Velen zijn op de vlucht voor het geweld van het leger en hopen hier op een beter leven. Maar tot hun schrik zagen ze dat de man verantwoordelijk voor al het geweld, juntaleider Min Aung Hlaing, feestelijk werd onthaald. Een rode loper, eregarde en staatsbanket. Thailand trok alles uit de kast.

Op meerdere plekken in Bangkok protesteerden mensen uit Myanmar en Thai tegen de ontmoeting. "Myanmar bloedt, schudt een brute dictator niet de hand", stond in rood geverfd op een groot spandoek boven een snelweg. Bij het kantoor van de Verenigde Naties veegden de mensen uit Myanmar demonstratief met hun voeten over foto's van de juntaleider.

"Ik snap dat Thailand praktische redenen heeft om met ze te overleggen", zegt Han Thar, een van de vele gevluchte Myanmarezen. "Maar veel mensen zien dit als het legitimeren van een militaire leider wiens troepen worden beschuldigd van ernstige mensenrechtenschendingen. Mensen maken zich zorgen om hun veiligheid en vrezen deportatie. Het bezoek laat zien dat geopolitieke belangen zwaarder wegen dan mensenrechten."

Nog dagelijks bombardementen

Sinds de staatsgreep van 2021 in Myanmar strijdt het leger tegen een breed volksverzet en etnische minderheden. Het resulteerde in een bloedige burgeroorlog die al zeker 100.000 mensen het leven kostte. Ook zijn miljoenen mensen uit Myanmar op de vlucht geslagen voor al het geweld.

Met militaire hulp van China en Rusland lukt het de junta om de grootste steden nog altijd in handen te houden. Ondertussen probeert het met luchtaanvallen het verzet rondom de steden te breken. Het voert bombardementen uit met straaljagers die hun vizier ook richten op burgers. Volgens conflictonderzoekers bij ACLED vielen er alleen al in de eerste helft van dit jaar 450 burgerslachtoffers.

Tegelijkertijd is er ook een diplomatieke strijd. De EU en Amerika hebben het leger sancties opgelegd. En ASEAN, de vereniging van Zuidoost-Aziatische landen, laten de junta niet toe bij politieke overleggen. In een poging hun naam te zuiveren, organiseerde het leger onlangs verkiezingen. Maar de oppositie, die eerdere verkiezingen won, mocht niet meedoen. Veel landen noemen het schijnverkiezingen die ze niet serieus nemen.

Economische kansen

Toch haalt buurland Thailand nu de banden aan met de militaire top van Myanmar. Reden zijn de economische kansen. Er spelen tal van problemen aan de 2400 kilometer lange grens. Van enorme drugssmokkel en vluchtelingenstromen tot georganiseerde criminaliteit en milieuvervuiling. De Thaise regering denkt dat het beter is om zaken met de junta te doen dan ze buiten te sluiten. Hoe omstreden dat ook is.

"Maar ze vergissen zich", vertelt Han Thar. "De militairen hebben keer op keer beloftes gemaakt die ze niet na zijn gekomen. Ze beloofden ons en de internationale gemeenschap democratie maar zijn hebben telkens met wapens de macht gepakt. Min Aung Hlaing is een brute slager en niet te vertrouwen. Hem zo uitnodigen is volgens mij niet de juiste beslissing."

Han Thar runde ten tijde van de staatsgreep een mediabedrijf. Hij werd samen met collega's opgepakt omdat hij verslag deed van het geweld. H Tijdens het verhoor werd hij wekenlang gemarteld. "Ze drukten sigaretten uit op mijn lichaam en sloegen mij in elkaar. Ik ben zo hard op mijn gezicht geraakt dat meerdere tanden verrotten en uiteindelijk vielen ze zelfs uit mijn mond." 

Isoleercel

Na de martelingen volgen vier zware jaren die hij voor een groot deel in een isoleercel doormaakt. Om mentaal sterk te blijven leest Han Thar boeken. Binnengesmokkeld door gevangenisbewaarders die stiekem sympathiseerden met het verzet. "Ik gaf ze het nummer van kennissen die vervolgens geld naar ze overmaakten. In ruil daarvoor bracht de cipier stiekem boeken naar mijn cel. Vooral Engelstalige over politiek zoals de memoires van oud-president Obama. Die heb ik wel ontelbaar veel keren gelezen.”

Celgenoten deden hetzelfde. Han Thar wist sommige boeken mee naar buiten te smokkelen toen hij begin 2025 werd vrijgelaten. “Het was niet alleen een fijn tijdverdrijf", vertelt Han Thar terwijl hij met een brede grijns door 'An Unfinished Life', de biografe van JFK bladert. "Ik heb ook zoveel over politiek geleerd, mijn Engels verbeterd en kunnen nadenken over hoe maatschappijen in elkaar zitten."

Kennis die hij als journalist wil overbrengen naar jonge mensen uit Myanmar. "Zodat zij op een dag het land beter kunnen maken". Maar die democratische droom raakt steeds verder uit beeld. Zo is er nauwelijks nog sprake van een breed gecoördineerd verzet tegen de junta. Etnische minderheden zoals de Karen, Shan en Rakhine hebben allemaal eigen belangen. En sommige groepen geven de strijd op om deals te sluiten met de militairen en zo verder bloedvergieten te voorkomen.

Dat de vermoeidheid na vijf jaar lang vechten kan toeslaan, is niet verwonderlijk. Maar Han Thar wil er niets van weten. "Ik heb in de gevangenis jonge mensen gezien die ter dood waren veroordeeld of levenslang kregen. Anderen waren armen of een been kwijt. En allemaal zeiden ze dat de strijd het waard is en niemand de strijd voor democratie moet opgeven. Het zit in het hart, dat krijg je er niet meer uit."