Vulkaan Etna roert zich weer: 'Kans op verwoestende uitbarsting is altijd aanwezig'
De Etna, aan de oostkust van Sicilië, is een van de actiefste vulkanen ter wereld. Volgens het Italiaanse Instituut voor Geofysica en Vulkanologie (INGV) stromen op drie plekken dikke lavastromen naar beneden.
Grotere eruptie
Dat de Etna regelmatig uitbarst, is op zichzelf niet uitzonderlijk. Vulkanoloog Pieter Vroon van de Vrije Universiteit in Amsterdam heeft samen met collega's onderzoek gedaan naar de vulkaan. Volgens hem is de Etna gemiddeld één of twee keer per jaar actief. "Het type uitbarsting bestaat over het algemeen uit lavastromen. Soms komen daar gloeiende rotsblokken en vulkanische as bij."
Aswolk Etna legt vliegverkeer Sicilië stil: tot zeker 10.00 uur minder vliegtuigen
De huidige uitbarsting zorgt al voor grote problemen op Sicilië. Vooral de grote hoeveelheid vulkanische as is een probleem voor het vliegverkeer. Door de wind wordt de as richting de luchthaven van Catania geblazen.
Die blijft voorlopig dicht. Honderden vluchten zijn geschrapt en vliegtuigen kunnen er tot zeker 02.00 uur vannacht niet landen of vertrekken.
Toch zijn er mensen die de spectaculaire uitbarsting niet willen missen en het van dichtbij bekijken:
Moeilijk te voorspellen
Maar de huidige activiteit zegt niet automatisch iets over wat de vulkaan hierna gaat doen. Een veel grotere eruptie kan maar zo ontstaan. "De kans op een grote uitbarsting is altijd aanwezig", zegt hij. Wanneer zo'n uitbarsting komt, is volgens hem niet te voorspellen. "Dat kan volgend jaar zijn, maar ook over 20.000 jaar. Dat weten we niet."
De geschiedenis van de Etna laat bovendien zien dat zo'n grote uitbarsting grote gevolgen kan hebben. De vulkaan is in relatief korte tijd opgebouwd en kan enorme hoeveelheden lava produceren.
Enorme vulkaan
De Etna is volgens Vroon geologisch gezien een jonge vulkaan, ongeveer een half miljoen jaar oud. "De berg is in ongeveer 250.000 jaar tijd opgebouwd tot een hoogte van 3,3 kilometer, door steeds lava uit te spuwen."
Dat de Etna in relatief korte tijd zo groot is geworden, zegt volgens Vroon iets over de enorme hoeveelheden lava die hij kan produceren. "Dat betekent dat je bij een grote uitbarsting ook veel schade kunt verwachten."
Dat gevaar heeft zich in het verleden al laten zien. De uitbarsting van 1669 geldt als de meest vernietigende historische eruptie van de Etna. "Dat begon na zware aardbevingen en duurde 122 dagen. Tientallen dorpen werden verwoest en de lavastroom bereikte uiteindelijk de stad Catania en de zee. Ook de haven van Catania kwam onder de lava te liggen."
Kleine aardbevingen
Hoewel het moment van een grote uitbarsting niet te voorspellen is, zijn er volgens Vroon wel signalen die kunnen wijzen op nieuwe activiteiten. "We kunnen een uitbarsting zien aankomen aan bijvoorbeeld kleine aardbevingen en aan de samenstelling van het gas dat uit de vulkaan komt."
Hoelang de Etna actief blijft, is niet duidelijk. INGV-directeur Stefano Branca zegt dat de activiteit wel iets is afgenomen, maar dat daaruit geen voorspelling voor de komende dagen kan worden gedaan. "De enige zekerheid die we hebben, is dat er geen zekerheden zijn."
Een vulkaanuitbarsting kan zorgen voor veel schade. Dat was vorig jaar nog te zien op het Indonesische eiland Java, toen de vulkaan Semeru uitbarstte. Daarbij werden dorpen met de grond gelijk gemaakt. Inwoners moesten hun verwoeste huizen ontruimen:
