14.000 beren afgeschoten na 13 doden, maar Japan is nog niet van ze af

Het was het dodelijkste jaar voor berenaanvallen in Japan sinds het begin van de metingen rond de eeuwwisseling. De overheid versoepelde daarop de regels voor het afschieten van beren in bewoond gebied.

Zorgen over populatie

Het gevolg: 12.000 Aziatische zwarte beren en 2000 bruine beren werden doodgeschoten. Normaal gesproken worden er in Japan jaarlijks tussen de 1000 en 4500 beren gedood.

Natuurbeschermers maken zich grote zorgen over die enorme toename. Yuko Muroya van de Japanse organisatie Kumamori waarschuwt in The Guardian: "Als dit niveau van afschot doorgaat, zijn regionale uitstervingen een reële mogelijkheid."

De beren zijn een steeds groter hoofdpijndossier in Japan. Ze duiken vaker op in dorpen en steden, op zoek naar voedsel. Dat gebeurt vooral in het bergachtige noorden van Japan, in de provincies Akita en Iwate.

Dat heeft volgens deskundigen te maken met klimaatverandering. Door hitte groeien er minder eikels en beukennootjes. Beren hebben deze noten nodig om vet te worden voor hun winterslaap. Omdat ze honger hebben, verlaten ze de bergen en trekken ze naar dorpen en steden.

Steeds meer stadsberen

Ook de leegloop van het Japanse platteland helpt niet mee. Vroeger vormden landbouwgemeenschappen bufferzones tussen de bergen en dichter bevolkte gebieden. Nu breidt het leefgebied van de beren uit naar deze plekken.

Sommige beren worden inmiddels geboren in of vlak bij bewoonde gebieden en raken gewend aan de aanwezigheid van mensen. Deze dieren worden ook wel ‘stadsberen’ genoemd.

Om inwoners te beschermen zetten steden opvallende maatregelen in. In de stad Tomiya kregen schoolkinderen bijvoorbeeld speciale 'berenbelletjes' aan hun tas om dieren af te schrikken. Honderd scholen in de stad Utsunomiya sloten hun deuren toen een beer dagenlang door woonwijken zwierf.

In Japan wordt van alles uit de kast gehaald om inwoners te trainen hoe zij moeten omgaan met beren in hun omgeving:

Een Japans bedrijf lanceerde zelfs de 'robotwolf', een mechanisch dier met knipperende rode ogen dat huilt en gromt om wild te verjagen. En in november werd het leger ingezet om vallen te plaatsen en jagers te ondersteunen.

Meer aanvallen

Natuurbeschermers maken zich er zorgen om. De Aziatische zwarte beer wordt door de internationale natuurorganisatie IUCN aangemerkt als een kwetsbare soort. Wereldwijd zijn er naar schatting minder dan 60.000 exemplaren en het verspreidingsgebied van de soort is in de afgelopen eeuw ongeveer gehalveerd.

Maar niet iedereen kijkt daar hetzelfde naar. "In Japan groeit de populatie Aziatische zwarte beren waarschijnlijk juist. Zonder jacht zou het aantal beren flink kunnen toenemen", zegt ecoloog Shinsuike Koike tegen the Guardian.

Het afschieten van beren lijkt vooralsnog de aanvallen niet te stoppen. Sinds april zijn alweer meer dan 35 mensen aangevallen, van wie zes het niet overleefden. De Japanse overheid wil daarom de jacht voortzetten: dit jaar mogen nog eens 8800 beren worden afgeschoten.