Forensisch patholoog: 'Ze gaan de komende tien jaar botten vinden in Nepal'

Het totale dodental na de overstroming is inmiddels opgelopen tot boven 1114. Nog bijna 4000 mensen worden vermist. 

Van de 900 lichamen die tot nu toe zijn gevonden, is pas 4 procent geïdentificeerd. Dat meldde een woordvoerder van het Nepalese ministerie van Volksgezondheid gisteren aan BBC Nepali. Volgens de Nepalese politie zijn daarnaast pas 95 lichamen overgedragen aan nabestaanden. 

Nabestaanden zijn nog steeds wanhopig op zoek naar hun geliefden. Zuidoost-Aziëcorrespondent Thom Schelstraete vertelt dat in een groot ziekenhuis in de Nepalese hoofdstad Kathmandu foto's van overledenen hangen. "Familieleden die iemand kwijt zijn, lopen daar dan langs. Ze gaan ook binnenkijken in de mortuaria. Maar herkenning is in veel gevallen lastig omdat de lichamen door de modderstroom erg misvormd zijn. Dat is ook heftig om te zien voor de nabestaanden."

Zelf was hij erbij toen een vrouw hoorde dat een geliefde waarschijnlijk was overleden. "Achter mij schreeuwde een vrouw het opeens uit, omdat ze wat te horen had gekregen of waarschijnlijk een foto had gezien. Ze was hevig geëmotioneerd."

Tijdelijk begraven 

In Chitwan, in het zuiden van Nepal, worden lichamen gevonden die door de rivier honderden kilometers zijn meegevoerd. Van de lichamen worden foto's en DNA-monsters genomen, omdat identificatie lastig is. Daarna worden de lichamen tijdelijk in grote greppels begraven. De graven krijgen een nummer, zodat ze later kunnen worden teruggevonden als er via DNA een match is. 

In deze video zie je hoe dat tijdelijk begraven gaat: 

"Dit zijn overmachtssituaties", zegt forensisch patholoog Frank van de Goot over het tijdelijk begraven. Hij was zijdelings betrokken bij de identificatie van slachtoffers van de tsunami in 2004 en slachtoffers van het neerschieten van de MH17. 

"Houd er rekening mee, je hebt niet te maken met een van de rijkste landen ter wereld. Ik ben al lang blij dat de Nepalese overheid haar best doet, alles wordt in kaart gebracht en gefotografeerd." 

Moeilijk terug te vinden

Volgens Van de Goot kwamen veel mensen tijdens de overstroming terecht in een lahar, een soort stroom van water, rotsen en stenen. "Als je daarin terechtkomt, zit je in een koffiemolen. Je zit tussen die enorme steenblokken die met enige snelheid op elkaar denderen." Slachtoffers kunnen daardoor volgens hem moeilijk te herkennen zijn.

Een deel kan volgens Van de Goot uiteindelijk zelfs de open zee bereiken.

Maar het grootste probleem is volgens hem dat veel slachtoffers onder een dikke laag modder liggen. "Ze gaan de komende tien jaar nog een hoop botten vinden, als het gaat regenen en de erosie alle modder en troep terugbrengt naar de rivierbedding."

Sommige slachtoffers zullen volgens hem nooit worden gevonden. "Er zijn geheid mensen die twee tot drie meter onder de modder zitten. Die ga je niet meer vinden." 

'Identificatietrein' 

Van de Goot is zelf niet in Nepal, maar weet uit ervaring hoe zo'n identificatieproces kan verlopen. "Je zet een kamp op, een soort identificatietrein."

Eerst worden bij de gevonden lichamen algemene kenmerken vastgelegd, zoals geslacht, lichaamsbouw en een schatting van de leeftijd. Daarna wordt gekeken naar lichaamskenmerken zoals lichaamslengte of beharing. 

Daarna worden de lichamen van mensen verder onderzocht. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar littekens, eerdere operaties en het gebit.

Volgens Van de Goot komt veel informatie al uit die eerste onderzoeken. DNA alleen vertelt namelijk niet wie iemand is. Daarvoor is vergelijkingsmateriaal nodig. "Het is niet zo dat er na zo'n test een papiertje uitrolt met: dit is meneer Janssen."

De Indiase ambassade in Kathmandu laat weten dat Indiase nabestaanden DNA-materiaal kunnen aanleveren om te helpen bij de identificatie van vermiste familieleden.

Vermiste Nederlanders 

Inmiddels is duidelijk dat er nog twee Nederlanders worden vermist. Het gaat om twee mensen die op bedevaart waren naar een heilige berg in Tibet. Een vrouw die in Nepal woont en ook als vermist was opgegeven, is inmiddels terecht. 

Zondag liet de organisatie Namens de Familie weten dat de familieleden van de twee vermiste Nederlanders 'diep aangeslagen' zijn. Ze 'leven tussen hoop en vrees en ervaren dagelijks de impact van de voortdurende onzekerheid'.