Xi treft Trump op ideaal moment: 'China staat er sterk voor'

Het warme welkom van Trump was het startpunt van drie dagen vol vorstelijke praal en militair machtsvertoon. Zo scheerden er bij de welkomstceremonie voor Xi twee Amerikaanse B1-bommenwerpers over, en stonden op vliegbasis Joint Base Andrews twee rijen van zes gevechtsvliegtuigen opgesteld.

Trump en first lady Melania schudden Xi en zijn vrouw Peng Liyuan direct de hand, op de rode loper die was uitgerold voor de Chinese delegatie. Beelden die het goed deden op de Chinese staatstelevisie, waar Xi kon pronken met de deftige eerbied waarmee hij werd ontvangen door de leider van de 'westerse wereld'.

Hoe anders is dat in Amerika zelf? Daar weigerden de grote tv-zenders om de aankomst van Xi te filmen. Zij doen dat uit solidariteit met hun collega's van CNN, MS NOW en Politico, die door de regering-Trump zijn geboycot omdat zij nepnieuws zouden verspreiden. Een besluit dat waarschijnlijk in strijd is met de Amerikaanse grondwet, oordeelde de rechter.

Het is het eerste officiële staatsbezoek van Xi aan de VS sinds september 2015. Voor de Chinese president komt het op een gunstig moment. Hij zit stevig in het zadel, terwijl de populariteit van Trump is gezakt naar het laagste punt in diens politieke carrière.

Dat hij Xi zo groots ontvangt, is opvallend, zegt Amerika-verslaggever Raquel Schilder vanuit New York. "Het zegt iets over de manier waarop hij Xi wil vleien. Amerika wil graag toegang tot Chinese zeldzame aardmetalen en China blijft dat blokkeren. Maar zo'n ontvangst toont ook aan hoe Trump de wereld ziet: een wereld waarin grote machtsblokken als de VS en China met elkaar de dienst uitmaken. Wij zijn het belangrijkste land hier, en jullie daar."

Tegelijkertijd toont de oorlog in Iran aan dat Amerika misschien niet meer zo machtig is, vervolgt Schilder. "Trump is die oorlog begonnen, maar kan hem niet winnen. Dat is veelzeggend voor China. Daar zien ze het beeld van dat grote, machtige Amerika waar we allemaal bang voor moeten zijn, toch wel afbrokkelen."

In het Witte Huis krijgt de Chinese president vandaag een feestelijke staatsontvangst met erewacht. De hele dag staan gesprekken gepland tussen de twee wereldleiders en hun entourage, met als afsluiting een groots staatsdiner in het Witte Huis. 

Deals sluiten

Trump en Xi bespreken tijdens het bezoek een aantal netelige kwesties. De belangrijkste zijn de onderlinge handelsoorlog, de gevaren van AI, de oorlog in Iran, en het bewapenen van Taiwan. Ook hoopt Trump een klap te geven op een grote vliegtuigdeal, waarbij China 200 toestellen van de Amerikaanse fabrikant Boeing zou afnemen. 

Over die mega-order wordt al hardop gesproken sinds Trumps bezoek aan Peking in mei. Het zou een enorme boost betekenen voor Boeing, dat het zwaar heeft in de strijd met zijn Europese concurrent Airbus. 

Andersom hopen de Chinezen dat zij een deal kunnen sluiten met Trump over de verkoop van Chinese elektrische auto's in de VS. Trump zou daar wel voor openstaan, mits deze auto's in Amerika gebouwd worden.

"De Chinese president is in principe wel blij met Trump als president", zegt China-correspondent Roland Smid. "Trump daagt hem namelijk niet uit op kwesties die China écht belangrijk vindt. Zoals dat China een dictatuur is waar mensenrechten worden geschonden, en de dreiging richting Taiwan. Trump begint nooit over de Oeigoeren of Tibet, in tegenstelling tot zijn voorgangers Obama en Biden. Trump maakt daar geen punt van en lijkt zelfs respect te hebben voor de autocratische manier waarop Xi zijn land leidt."

China staat juist sterk op punten waarop de VS het land wel aanvalt, zoals bij handel, zegt Smid. "Toen Trump met hoge importheffingen kwam voor China, gaf Xi hem telkens lik op stuk. Tot Trump moest buigen en de twee landen een handelsbestand sloten op een top in Zuid-Korea. Al die Amerikaanse heffingen hebben China geen pijn gedaan, hun export is zelfs sterker geworden. Het verlies van de Amerikaanse markt vangen ze elders op, zoals in Europa. China staat er sterk voor." 

AI-oorlog

Bij het staatsdiner vanavond schuiven ook prominente figuren uit het Amerikaanse zakenleven aan, onder wie topmannen Jensen Huang van chipmaker Nvidia en Sam Altman van ChatGPT-maker OpenAI. De twee Amerikaanse bedrijven staan centraal in de veelbesproken en gevreesde AI-race. 

Amerika en China voeren een technologische concurrentiestrijd over AI, waarvan wordt verwacht dat het niet alleen economisch, maar ook militair voor een aardverschuiving zal zorgen. De afgelopen weken regent het incidenten met AI-modellen die inbreken bij bedrijven en organisaties. Amerikaanse techbazen vinden daarom dat de ontwikkeling moet worden beteugeld, maar de Chinezen zien dat niet zitten. De Chinese regering is vooral bang dat AI een bedreiging vormt voor de strenge controle van het Chinese volk.