Bolle Jos overspoelt Sierra Leone met drugsgeld: 'Uitlevering lijkt ver weg'
Stapje voor stapje voert Nederland de druk op om het net rond de 35-jarige Jos Leijdekkers te doen sluiten. Dat begon in februari vorig jaar met een officieel uitleveringsverzoek aan Sierra Leone, het land waar hij zich de laatste jaren schuilhoudt.
Eerder werd al een recordbedrag van 200.000 euro uitgeloofd door het OM voor de tip die leidt tot de aanhouding van de in Nederland en België veroordeelde drugsbaron. Leijdekkers staat ook al ruim vier jaar op de lijst met meest gezochte Europese criminelen.
Omkopen en witwassen
Veel levert dat vooralsnog niet op. Uit recent onderzoek van journalist Alexander Clapp blijkt hoe diep Leijdekkers zich heeft genesteld in de politieke top van Sierra Leone. De in Breda geboren crimineel zou er zelfs een diplomatiek paspoort hebben gekregen, in ruil voor het jarenlang omkopen van politici en het investeren in lokale mijnbouwbedrijven, vastgoed en banken.
In deze video uit maart 2025 is te zien hoe Leijdekkers cadeaus uitdeelt aan de baas van de drugspolitie van Sierra Leone:
In relatief korte tijd heeft 'Bolle Jos' het land tot een knooppunt gemaakt van de internationale cocaïnehandel. Er stroomt jaarlijks voor miljarden aan drugsgeld via Sierra Leone, waarbij volgens Clapp ook militairen zijn ingezet om drugscontainers buiten douanecontroles te houden. Cocaïne wordt opgeslagen in magazijnen en vervolgens zowel over land (met vrachtwagens en terreinauto's) als over zee (in kleine bootjes) verder richting Europa gesmokkeld.
"Het avontuur van Leijdekkers in Sierra Leone begon waarschijnlijk in 2022", zegt Afrika-correspondent Sophie van Leeuwen, die begin vorig jaar tijdens een reportage voor RTL Nieuws werd aangehouden in Sierra Leone en vier dagen het land niet uit mocht. "West-Afrika was, na eerder Dubai en Turkije, de ideale plek voor zijn cocaïnehandel. In korte tijd ontpopte hij zich tot een prominent figuur in de hoofdstad Freetown, waar hij ongestoord zijn drugsgeld kon witwassen."
Leijdekkers haalde de banden aan met de elite, vertelt Van Leeuwen. "Zo begon hij een relatie met Agnes Bio, de dochter van de president, met wie hij inmiddels een kind heeft. Volgens ooggetuigen strooide de Nederlander met geld en investeerde hij onder meer in mijnen en vastgoed."
EU-steun ingetrokken
Deze week voerde Nederland de druk nog wat verder op. Minister David van Weel (Justitie, VVD) zei donderdag dat de EU een deel van de financiële steun voor Sierra Leone stopzet omdat het land niet wil meewerken aan het uitleveringsverzoek van Nederland.
De Europese Commissie sprak deze lezing overigens vrijwel direct tegen. Het zou gaan om 'administratieve fouten' waarom de EU-steun stopt. Toch bleek al snel dat Nederland achter de schermen wel degelijk druk heeft uitgeoefend om ervoor te zorgen dat er voorlopig minder EU-geld naar Sierra Leone. Alleen is de commissie volgens politiek verslaggever Floor Bremer duidelijk niet zo blij dat Van Weel dit breed heeft uitgemeten in de pers.
Nederland haalt 'alles uit de kast' om Bolle Jos uit Sierra Leone te krijgen
Kars de Bruijne, specialist West-Afrika en onderzoeker bij de geopolitieke denktank Clingendael, ziet risico's in dit beleid. "Het is heel onwaarschijnlijk dat Sierra Leone hem hierom nu zal uitleveren, of dat hij op een bepaalde manier wordt weggestuurd. Maar dit soort publieke druk kan er wel voor zorgen dat Sierre Leone in handen wordt gedreven van criminele netwerken en andere landen. Ik denk dan met name aan Rusland."
De Bruijne denkt dat de actie van Van Weel is bedoeld om indirect de bevolking en de oppositie in Sierre Leone aan te spreken. "Het lijkt een bewuste strategie van de minister om intern wat onrust te voorzaken. En het is óók een signaal naar andere landen in de regio: laat je niet in met zulke individuen."
Intussen wordt de elite van Sierra Leone niet direct geraakt door het intrekken van EU-geld. Dat valt namelijk in het niet bij de naar schatting tientallen miljoenen die jaarlijks binnenstromen dankzij de illegale cocaïnehandel.
'Gewone man en vrouw geraakt'
"Sancties zullen de elite in Sierra Leone mogelijk nog dichter in de armen van ‘weldoener’ Leijdekkers drijven", zegt correspondent Van Leeuwen. "Maar de gewone man en vrouw, die overleven van een paar dollar per dag, zullen worden geraakt als Europees geld voor onderwijs en gezondheidszorg wordt stopgezet. Het lijkt de familie Bio niet te deren. De uitlevering van Bolle Jos lijkt voorlopig ver weg."
Toch kan de Nederlandse drugscrimineel ook weer niet achterover leunen. Volgens anonieme bronnen van Het Parool zag Leijdekkers de afgelopen maanden zeker twaalf drugstransporten mislukken. Zijn reputatie als succesvolle smokkelaar zou aan het afbrokkelen zijn, en meerdere kopstukken in het drugsmilieu zouden niet langer met hem willen samenwerken.
"Als hier ook binnen het regime in Sierra Leone onrust over ontstaat, dan wordt het voor Leijdekkers wel ingewikkeld", zegt De Bruijne. "Het kan dan ook zo maar de andere kant op slaan."
