Verenigd Koninkrijk weer bij EU? Britse premier plant zaadjes voor 'Breturn'
Een paar dagen na zijn speech wordt Burnhams boodschap kracht bijgezet door een nieuwe peiling, schrijft de Britse krant The Guardian. De helft van de Britten wil weer lid worden van de EU. Als zijn partij dat steunt, zou het aantal Labour-stemmers weleens met 7 procent kunnen stijgen.
Burnham liet dinsdag weten dat het land opnieuw moet nadenken over de opties voor 'de langetermijnrelatie van het Verenigd Koninkrijk met onze Europese partners'. Voor het eerst sinds de Brexit suggereert een Britse premier dat een terugkeer naar de 27 lidstaten niet uitgesloten is. 'Behoorlijk moedig', vindt Tonge. "Want de Brexit ligt na tien jaar nog altijd zeer gevoelig."
Burnham: gepaste consequenties als wangedrag City is vastgesteld
Burnham wilde verder gaan dan dit, vertelt Tonge, die dat tijdens de partijconferentie in Liverpool te horen kreeg van betrouwbare bronnen. "Hij is geadviseerd om dat niet te doen, omdat het te riskant zou zijn om ook expliciet op te roepen tot een tweede referendum over het EU-lidmaatschap."
Een derde van de parlementsleden van Labour is immers tegen dat plan. Veel kiesdistricten van Labour stemden in 2016 voor vertrek uit de EU, legt Tonge uit. "Burnhams kiesdistrict stemde zelfs overweldigend vóór de Brexit."
Proefballonnetje
Maar op deze manier laat Burnham wel voorzichtig een proefballonnetje op, aldus Tonge. "Door te zeggen dat de Brexit een vergissing was, test hij hoe de politieke wind staat." En zo nodigt hij uit tot een debat met vervolgvragen als: wat moeten we nu doen? En moeten we stap voor stap weer dichter naar de EU toe groeien, met uiteindelijk misschien een terugkeer als einddoel?
Het zijn daarmee de eerste 'babystapjes' richting een mogelijke terugkeer naar de EU. "Het gaat dan echt om de lange termijn", benadrukt Tonge. De hoogleraar verwacht dat Burnham pas in 2028 met concretere stappen komt, als de verkiezingen naderen. "Daarbij zou hij bewust open laten hoe ver die toenadering uiteindelijk moet gaan. Op de lange termijn zou dat dus kunnen uitmonden in aansluiting bij de Europese interne markt."
Toch blijft deze stap een lastige opgave in een land dat nog steeds getekend is door de felle debatten en verdeeldheid die het referendum van 2016 heeft veroorzaakt, vooral omdat de anti-EU-partij Reform UK nek aan nek gaat met Labour. Beide staan rond de 24 procent in de peilingen
Reform UK-leider Nigel Farage reageerde triomfantelijk op Burnhams aankondiging. Het Brexit-debat opnieuw aanwakkeren zou hem 'de grootste impuls' van zijn carrière geven.
Blok aan been van EU
En dan is het nog maar de vraag wat Brussel van een mogelijke hereniging zal vinden, stelt Tonge. Zo zou dit proces veel geld kosten en lang duren. Maar ook stond het Verenigd Koninkrijk binnen de EU bekend als een mopperende en terughoudende partner. "Er zijn daarom nog altijd veel mensen in Europa die weinig sympathie voelen voor de Britse opstelling van toen."
"Het is daarom misschien wat arrogant om ervan uit te gaan dat het land zomaar weer met open armen zou worden ontvangen," lacht Tonge. "Aangezien het destijds vaak als een blok aan het been werd gezien."
Bekijk hier wat Burnham deed voor zijn premierschap.
