Nexperia-affaire voor de rechter: 'Bedrijf vroeg Karremans al eerder om steun'
De internationale rel begon toen demissionair minister Vincent Karremans (Economische Zaken, VVD) in september een nooit-eerder gebruikte noodwet inzette om te voorkomen dat intellectueel eigendom en productiecapaciteit naar China zouden verdwijnen.
Een dag later volgde een voorlopig vonnis van de Amsterdamse Ondernemingskamer. De Chinese CEO van Nexperia, Zhang Xuezheng, werd geschorst en de aandelen van het bedrijf werden in onafhankelijk beheer geplaatst. Zo verloor Nexperia-eigenaar Wingtech dus de controle.
Grote gevolgen chipsector
De Chinese overheid schaarde zich achter Wingtech en reageerde met een maatregel die tot op heden grote gevolgen heeft in de chipsector: een verbod op de export van chips die Nexperia in China maak. Dit verbod heeft veel impact omdat de meeste Nexperia-chips uit een Chinese fabriek komen.
Het probleem is dat de Europese en Chinese onderdelen van Nexperia niet zonder elkaar kunnen. De chips worden ontworpen in Nijmegen, maar de basisonderdelen (de zogenaamde wafers) worden gemaakt in fabrieken in Duitsland en Engeland. Die wafers gaan vervolgens naar China en ook Maleisië en de Filipijnen, waar het eindproduct wordt gemaakt.
Hoewel beide landen eind vorig jaar water bij de wijn deden (Karremans schortte de noodwet op en China versoepelde het exportverbod enigszins) kunnen autofabrikanten nu nog altijd niet aan voldoende chips komen.
Minister Karremans verklaart zijn harde aanpak van Nexperia: het kon niet anders
Al sinds 2023 gesprekken
Uit rechtbankstukken die de Nederlandse staat heeft ingediend bij de Ondernemingskamer blijkt dat al sinds 2023 gesprekken worden gevoerd tussen Nexperia en het ministerie. Het bedrijf zocht steun bij de minister, omdat het problemen zei te ondervinden als gevolg van '(gepercipieerde) veiligheidsrisico's van haar aandeelhoudersstructuur.'
Dat risico betrof de Amerikaanse sancties tegen het Chinese moederbedrijf Wingtech die in de lucht hingen. Het bedrijf vroeg de Nederlandse overheid om steun om Nexperia te vrijwaren van zulke sancties, die catastrofaal voor het bedrijf zouden uitpakken. Minister Karremans stond open voor het geven van die steun, en dus werden er opties verkend, blijkt uit de rechtbankstukken.
Die Amerikaanse sancties kwamen er, in de vorm van een '50 procent-regel,' die Amerikaanse bedrijven belemmert in het zakendoen met partners die voor meer dan de helft in Chinese handen zijn. Dit geldt dus ook voor Nexperia. Maar na gesprekken tussen de VS en China werd die regel uiteindelijk opgeschort tot november 2026.
China roept 'koppig' Nederland op 'fouten' Nexperia te herstellen
Karremans legt eisen op tafel
De steun van Karremans kwam wel met een voorwaarde. De demissionair minister wilde onder meer dat 'de Nederlandse en Europese identiteit van Nexperia in de governance van Nexperia zou worden verankerd en beschermd.'
De Chinese Nexperia-CEO Zhang was volgens het document ook betrokken bij de gesprekken. Hij en het ministerie kwamen in 2024 overeen dat een aantal concrete stappen nodig waren. Het ging onder meer om het instellen van een raad van commissarissen 'met belangrijke advies- en goedkeuringsrechten'. Daarnaast werd ook een mogelijke beursgang in Europa besproken, met het idee om zo het aandeelhoudersbestand diverser te maken.
Echter, volgens het ministerie kwamen er in september 2025 signalen binnen dat er 'geld, technologie en kennis' naar een buitenlandse entiteit buiten de groep van Nexperia verplaatst zou worden. Reden voor Karremans om de noodwet in te zetten. Hard bewijs voor de beschuldigingen ontbreekt tot nu toe.
Wingtech eist 8 miljard dollar
De Chinese eigenaar Wingtech reageert ondertussen fel. Voorzitter Yang Mu zegt dat ze vorig jaar volkomen verrast werd. Sindsdien heeft ze naar eigen zeggen meerdere juridische oplossingen gezocht.
Volgens Yang komen de ingrepen neer op een schending van een investeringsverdrag tussen Nederland en China, en eist Wingtech daarom een schadevergoeding van maximaal 8 miljard dollar. Yang klaagt tegelijkertijd over gebrekkige communicatie vanuit de Nederlandse tak van Nexperia.
"De Nederlandse zijde weigert teruggave van controle over het bedrijf te bespreken, en verwijst telkens naar de Ondernemingskamer. Ze willen het alleen maar hebben over herstel van de toeleveringsketen", zegt Yang tegen de Chinese zakenkrant Caixin.
Nexperia bestaat zodoende al geruime tijd uit twee onderdelen die nauwelijks met elkaar communiceren. Een eventueel onderzoek door het gerechtshof kan maanden in beslag nemen. Ondertussen is ook een oplossing voor het probleem nog altijd niet binnen handbereik.
Bekijk ook: de omstreden Chinese Nexperia-baas heeft deze zomer in Loenen aan de Vecht een villa gekocht van ruim 6,5 miljoen euro:
