Aanzienlijk deel zzp’ers komt niet twee jaar rond bij ziekte: ‘Bewust risico’
Het Centraal Planbureau heeft onderzocht in welke mate werknemers en zelfstandigen bestand zijn tegen baanverlies en arbeidsongeschiktheid.
Volgens het planbureau kan 70 procent van de zelfstandigen de vaste en noodzakelijke uitgaven voor een periode van twee jaar dekken. Onder zelfstandigen met een verzekering waarbij de verzekering na een jaar ziekte uitkeert, gaat het om 75 procent.
Volgens het planbureau kan een aanzienlijk deel van de zelfstandigen bij arbeidsongeschiktheid de eindjes slechts een paar maanden aan elkaar knopen. Voor 15,4 procent van hen geldt dat dit voor een periode van minder dan zes maanden lukt.
Geen verzekering omdat je kanker had: 'Je wordt dubbel gestraft'
"Bemoedigende cijfers", zegt Connie Maathuis van Vereniging Zelfstandigen Nederland, de koepelorganisatie van belangenbehartigers van zelfstandigen die zo'n 130.000 zzp'ers vertegenwoordigt.
"Zelfstandigen dragen heel andere risico's dan werknemers." Maathuis is tevreden dat zo'n driekwart van de zelfstandigen er desondanks in slaagt om voor twee jaar de vaste kosten te blijven betalen.
"In deze cijfers zijn nog niet eens andere vormen van het afdekken van dit type risico's meegenomen, zoals private arbeidsongeschiktheidsverzekeringen."
Hiermee wil Maathuis niet wegwuiven dat er ook zelfstandigen zijn die dit niet afdoende hebben afgedekt. "Wij motiveren hen om ervoor te zorgen dat ze dit wel doen, zoals ze laten nadenken over wat te regelen als ze ziek worden."
Zorgmedewerkers hebben het drukker door uitstroom zzp'ers: 'Bezetting blijft uitdaging'
Peer Goudsmit, medeoprichter van Comité ZZP, deelt dezelfde opvatting. De belangenorganisatie telt naar eigen zeggen enkele honderden leden.
"De zzp'er is een ondernemer, maakt eigen keuzes en neemt bepaalde risico's en daar hoort ook ziekte bij. Veel zpp'ers maken dus bewuste keuzes: buffers, partnerinkomen, lagere vaste lasten of alternatieven zoals broodfondsen." Bij een broodfonds helpt een collectief van ondernemers elkaar financieel bij langdurige ziekte of arbeidsongeschiktheid.
Verplicht verzekeren
Er staat een wet op de rol die zelfstandigen verplicht zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid, de wet Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid voor Zelfstandigen. Vooralsnog lijkt het erop dat deze wet in 2030 in werking treedt. De regel gaat gelden voor een miljoen mensen die volgens de Belastingdienst 'winst uit onderneming' krijgen, dat zijn vooral zzp'ers.
Driekwart van de zelfstandigen is nu niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid, omdat ze het onnodig of te duur vinden, of omdat ze zich vanwege ziektegeschiedenis niet kunnen verzekeren. Zelfstandigen betalen met de nieuwe wet een premie van maximaal 171 euro per maand. Na twee jaar van ziekte keert de verzekering een bedrag ter hoogte van maximaal het minimumloon uit, totdat iemand de AOW-leeftijd bereikt.
Verplichte verzekering arbeidsongeschiktheid voor ondernemers: 'Zekerheid voor iedereen'
Uit het CPB-rapport blijkt nu dat de verplichte verzekering voor een beperkte groep zzp'ers iets zal betekenen. "We zien dat een deel van de zelfstandigen het slechts korter dan een jaar volhoudt om de vaste lasten te betalen als hun inkomen wegvalt door arbeidsongeschiktheid", zegt Jonneke Bolhaar, hoofd arbeid en kennis bij het CPB.
Op het moment dat de verzekering na twee jaar ziekte wordt uitgekeerd, zitten sommige zelfstandigen mogelijk dus al eerder in financieel zwaar weer, legt Bolhaar uit.
'Niet of nauwelijks uitvoerbaar'
De koepelorganisatie wil dat specifieke inzicht uit het rapport nog eens goed gaan bekijken. Op dit moment buigt VZN zich ook over het advies van de Raad van State over de nieuwe wetgeving.
De Raad van State oordeelde in december dat de nieuwe wet 'niet of nauwelijks uitvoerbaar' is. "Volgende week zullen we met een reactie daarop komen en zullen we mogelijk ook verder ingaan op het CPB-rapport", zegt Maathuis.
Zelfstandige of niet? Dat is vaak de vraag. Jaren geleden ook voor maaltijdbezorgers:
