Jezelf overschatten op de piste? Dat kan bij een ongeval duur uitpakken

Het is een zonnige woensdagochtend in februari 2025 op een rode piste in Oostenrijk als Bram (niet zijn echte naam) op zijn ski's onderuit gaat. Hij zet een bocht in als zijn ski's over elkaar raken.

Door de val glijdt hij een heel stuk naar beneden en verliest zijn latten. Als hij eenmaal tot stilstand is gekomen, klimt hij terug naar boven om te kijken wat de schade is. Wat blijkt: een van zijn losgekomen ski's heeft een 60-jarige Oostenrijker in de ribben geraakt. 

Drie van zijn ribben zijn gebroken. Hoewel eerst wordt geprobeerd om de man per reddingsslee naar beneden te brengen, moet er uiteindelijk toch een helikopter aan te pas komen. De volgende ochtend zit Bram al op het politiebureau om een verklaring af te leggen. 

Strafrechtelijke zaak

Brams strafrechtelijke zaak wordt uiteindelijk geschikt voor 1600 euro. Zijn verzekering dekt deze kosten. "Hij had een goede wintersportdekking en aansprakelijkheidsverzekering", zegt Eric, de vader van Bram, die het verhaal namens zijn zoon vertelt. Bram wordt na de schikking gewaarschuwd dat het slachtoffer via een civiele procedure alsnog een schadevergoeding kan eisen.

Het is in Oostenrijk normaal dat een strafrechtelijk onderzoek wordt ingesteld als je betrokken raakt bij een ski-ongeluk waarbij licht tot zwaar letsel ontstaat bij een mede-betrokkene. "Een ski-ongeluk wordt behandeld als een verkeersongeval. Dat gaat in alle Alpenlanden vrijwel hetzelfde", zegt Arjen de Graaf, van de Nederlandse Ski Vereniging (NSKIV). 

In de meeste gevallen wordt de strafrechtelijke zaak geseponeerd, ziet advocaat Peter Harlander, senior partner bij het Oostenrijkse Harlander & Partner Rechtsanwälte. 

Het kantoor richt zich op buitenlandse cliënten in Oostenrijk; Nederlanders vormen na Duitsers de grootste groep. "Er zijn zoveel ski-ongevallen dat de officieren van justitie het werk niet aankunnen, en de criminele intentie bij onzorgvuldig skiën is vrij laag." 

Bij terugkomst in Nederland blijkt dat het slachtoffer inderdaad een civiele zaak is gestart. Via de verzekering krijgt Bram een advocaat in Oostenrijk toegewezen. Omdat er een reconstructie van het ongeluk nodig is, zijn Bram, zijn vriendin en vader Eric verplicht om terug naar Oostenrijk te komen – de laatste twee als getuigen. 

"Elke betrokken partij beweert dat de andere partij als enige schuldig is. Vaak zijn er getuigen die iets heel anders kunnen verklaren", legt advocaat Harlander uit. Door de rechtbank wordt een deskundige aangesteld die via een reconstructie kan bepalen wie gelijk heeft. 

In 50 tot 75 procent van de zaken in Oostenrijk een ongevalsanalyse nodig, schrijft rechtsbijstandverzekeraar en juridisch dienstverlener ARAG. In zo'n geval wordt het ongeluk letterlijk nagespeeld. Volgens ARAG-juriste Matty Ankerman komt dit voor veel wintersporters onverwachts. 

Tijdens de reconstructie was het aan een ski-expert om Brams skiniveau te beoordelen. Zijn conclusie: Bram is aansprakelijk voor het ongeluk, want zijn ski-kwaliteiten waren onvoldoende om een val op de rode piste te voorkomen. "Hij skiet al sinds zijn vierde jaar, maar hij is geen professionele afdaler", zegt vader Eric, die niet op deze uitkomst had gerekend. 

Kosten

"Of iemand voldoende skivaardigheid heeft voor de piste kan een rol spelen bij het bepalen van de schuldvraag", zegt advocaat Harlander. "Wie zijn of haar vaardigheden overschat, kan voor een onaangename verrassing komen te staan."

Bram wacht nu op de uitspraak van de rechter. Hij hoeft voor de zitting niet opnieuw naar Oostenrijk te reizen; zijn advocaat neemt het vanaf nu over. Ondertussen is het hele debacle behoorlijk in de papieren gelopen. Zo liggen de kosten voor de extra reis volgens Eric rond de 3000 euro. 

"We hoorden pas een week van tevoren wanneer we terug moesten naar Oostenrijk", zegt Erci. De reis- en verblijfskosten liepen flink op omdat dit op het laatste moment moest. Daar kwamen de kosten van bijvoorbeeld de skipassen en -uitrusting nog bovenop. Uiteindelijk beslist de rechter welk deel daarvan wordt vergoed. Eric verwacht niet dat het genoeg zal zijn. Het geld moet uiteindelijk bij de verzekering vandaan komen.

Hoeveel schadevergoeding aan het slachtoffer moet worden betaald, is nog onduidelijk. De openingsinzet is twee keer 5000 euro, maar dit bedrag kan ook hoger uitvallen. "Dit hangt van allemaal factoren af, zoals of de 60-jarige Oostenrijker verzekerd was, of hij in loondienst is of ondernemer, en of hij dus door zijn verwondingen inkomsten heeft misgelopen", zegt Eric.

Het is aan de rechter om te bepalen wat de schadevergoeding wordt, die in de afweging ook de beoordeling van een onafhankelijke arts meeneemt. Eric maakt zich geen zorgen dat de verzekering dit bedrag niet zal dekken.

Brams vader wil mensen bewust maken van de noodzaak van een goede verzekering tegen verschillende risico's, zoals aansprakelijkheid. Verder waarschuwt hij dat skiniveau dus een rol speelt bij een botsing: wie een piste kiest die boven zijn niveau ligt, kan te maken krijgen met de juridische gevolgen.

Voorbereiden

Ook juriste Ankerman en advocaat Harlander wijzen op het belang van een goede wintersport- en rechtsbijstandverzekering. De ANWB heeft voor je op een rijtje gezet waar je op kunt letten als je die gaat afsluiten. Verder is het van belang dat je op de hoogte bent van de regels, in het bijzonder de zogeheten FIS-regels. Op de piste ben je verplicht om je te houden aan deze regels van de internationale skibond.

Wel hopen Ankerman en Harlander dat de zorgen over risico's niet de overhand krijgen op de piste. "Het goede nieuws is: de meeste skiërs hebben geen ongelukken, en al helemaal geen ongelukken waarbij ze zichzelf of iemand anders verwonden", zegt Harlander. 

Menno raakte een paar jaar geleden verlamd aan zijn benen. Na lang revalideren besloot hij rugbeschermers te ontwikkelen om skiërs te beter beschermen tegen zwaar letsel.