'Opeenstapeling van ellende' voor schepen in Straat van Hormuz en Suezkanaal
Dat zegt Lucia van Geuns, energiedeskundige van het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS) tegen RTL Z. Volgens haar is er sprake van een 'opeenstapeling van ellende' voor de scheepvaart in deze doorvaarroutes.
De Straat van Hormuz en het Suezkanaal zijn twee belangrijke waterwegen voor de wereldeconomie. Allebei zijn ze nu weliswaar niet afgesloten, maar in de praktijk mijden veel, of vrijwel alle scheepvaartmaatschappijen die routes wel. Verzekeringsmaatschappijen willen namelijk schepen niet meer verzekeren, of de premies zijn te hoog. En dat kan problemen gaan opleveren, ook voor Europa.
Na aanval op Iran stijgt Europese gasprijs met 50 procent, olieprijs met 9 procent
Vrijwel alle olie en van olie gemaakte producten (zoals kerosine) die uit Saoedi-Arabië, Iran, Irak, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten komen moeten door de Straat van Hormuz. En hetzelfde geldt voor alle vloeibaar gemaakte aardgas uit Qatar. Door deze zeestraat tussen Iran en Oman gaat circa 20 procent van alle aardolie die wereldwijd wordt geproduceerd.
Qatar is een belangrijke leverancier van LNG voor Azië en Europa, waaronder ook Nederland. Aziatische landen zijn grote gebruikers van LNG. In bredere zin wordt de concurrentie om LNG alleen maar groter, verwacht Van Geuns.
Toen Rusland in het voorjaar van 2022 Oekraïne binnenviel, boden Europese landen een hogere prijs dan het land waar een schip met LNG naartoe onderweg was. Waardoor schepen soms omkeerden, op weg naar hun nieuwe bestemming. Nu zou het omgekeerde wel eens kunnen gebeuren, met dus een hogere LNG-prijs tot gevolg, denkt zij.
Zitten we wéér in de problemen? Een derde van ons gas komt uit VS
Ook kerosine komt tegenwoordig vaker uit het Midden-Oosten. De brandstof voor vliegtuigen wordt steeds minder in Europa gemaakt, zegt Van Geuns. Als er minder uit het Midden-Oosten komt, dan zal dat de wereldwijde prijs opstuwen, zegt zij.
Sowieso waren er al problemen met de route via de Rode Zee naar het Suezkanaal, gaat Van Geuns verder. Die zeeweg is ook belangrijk. Want als je met een containerschip met kleding of elektronica vanuit bijvoorbeeld China of Japan naar Europa wilt varen, dan is de kortste en makkelijkste route via de Rode Zee en het Suezkanaal (zie kaart hieronder).
Hetzelfde geldt voor schepen met olie, olieproducten (zoals dus ook kerosine voor vliegtuigen) of vloeibaar gemaakt aardgas (LNG) uit landen als Saoedi-Arabië en Qatar.
Rond de Rode Zee en het Suezkanaal waren eerder al problemen, doordat de door Iran gesteunde Houthi's sommige schepen onder vuur namen. Pas vorige maand namen sommige containerrederijen die route weer.
Rederijen mijden Suezkanaal al
Maar door de aanvallen van de VS en Israël op Iran komt daar nu alweer een einde aan. Maersk, CMA CGM en Hapag-Lloyd varen er niet meer doorheen. Dat zijn drie van de allergrootste containerrederijen in de wereld. Dan resteert alleen nog optie twee: helemaal om Afrika heen. Dat kost veel meer tijd: 10 tot 15 dagen. En tijd is geld.
Wat betreft de veiligheid van de Straat van Hormuz, is er kans dat de VS schepen daar gaat escorteren, denkt Van Geuns. Zodat ze toch met olie, olieproducten en LNG naar Europa en Azië kunnen varen. Dat is ook belangrijk voor Trump, zegt zij. Want olie en gas is een wereldwijde markt.
Hogere energieprijzen zouden de inflatie in de VS opstuwen. Daarom is ook de VS niet gebaat bij een infarct van de wereldeconomie door de hoge olie- en gasprijs, zegt Van Geuns. In het najaar zijn in de VS tussentijds verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. In beide heeft Trump Republikeinse partij nu nog een meerderheid.
In deze video zie je waarom de Straat van Hormuz van groot belang is:
