Hotels berekenen hogere btw door aan de gast, overnachting flink duurder
Uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat hotels, motels en B&B’s afgelopen februari 10 procent duurder waren dan in dezelfde maand in 2025. Gecorrigeerd voor de belastingverhoging die in januari werd doorgevoerd, blijft een minimale prijsstijging over van 0,8 procent.
Ook in de maand januari is een deel van de btw-verhoging al doorberekend. De hotelsector heeft de btw-verhoging met andere woorden in twee maanden tijd doorgesluisd naar de klant, maar heeft de prijzen zelf amper verhoogd.
Van 9 naar 21 procent
In januari ging de omzetbelasting (btw) op overnachtingen omhoog van 9 naar 21 procent. De hogere belasting geldt voor hotels, vakantiewoningen, bed and breakfasts, pensions, hostels, gemeubileerde stacaravans én accommodaties die via platforms worden verhuurd, zoals Booking of Airbnb.
Voor campings geldt de verhoging niet, al gingen ook daar de prijzen fors omhoog, zo becijfert het statistiekbureau.
Zandvoort vreest btw-verhoging op overnachtingen en doet oproep: 'Draai terug'
De gemeente en ondernemers in Zandvoort spraken in de aanloop naar het beleid hun grote zorgen uit tegenover RTL Z. De toerismesector in de regio zou keihard worden geraakt, vreesden zij. Ze waren bang dat toeristen zouden uitwijken naar goedkopere Duitse en Belgische kustplaatsen, schreef wethouder Lars Carree in een brief aan de Tweede Kamer.
Vooral ondernemers in de grensregio's zouden volgens branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland (KHN) de winst kunnen zien kelderen door de extra belasting.
Minder boekingen
Het vorige kabinet maakte een analyse van de impact, maar zei ook het beleid niet te zullen herzien. Ook het kabinet-Jetten liet de btw-verhoging staan. Lagere btw zou het toerisme niet per se stimuleren, zo concludeerde onderzoeksbureau Significant APE. Bovendien maken steden zoals Amsterdam zich inmiddels hard voor minder overlastgevende toeristen.
Een verhoging van de btw zou volgens de onderzoekers wél worden doorberekend in de prijzen. En zorgen voor minder omzet en boekingen bij ondernemers.
Toerisme floreert in ons land, 'maar btw-verhoging kan roet in eten gaan gooien'
Inmiddels druppelt het bewijs daarvoor langzaam binnen. Al is het volgens CBS-onderzoeker Luuk Hovius nog te vroeg om echte conclusies te trekken. Uit de eerste gegevens over januari is een daling te zien in het totaal aantal gasten en overnachtingen in onder meer hotels, ten opzichte van vorig jaar. Ook is er een kleinere bezettingsgraad, het percentage van de totale capaciteit die wordt benut.
"Het is nog geen aardverschuiving", zegt Hovius. Maar het zou volgens hem kunnen dat de btw-verhoging al effect heeft gehad. "Het is pas januari, de echte effecten ga je pas in de zomer zien", verwacht hij. Want ook andere dingen dan de btw kunnen invloed hebben. Zoals het weer, denk aan de periode met sneeuw die we recent hebben gehad.
'Mijn winst halveert'
De Zandvoortse ondernemer Tom van der Veen, eigenaar van hotel Keur en voorzitter van het samenwerkingsverband Hoteloverleg Zandvoort, is stelliger. Hij overlegt op regelmatige basis met toerisme-ondernemers in de regio en de gemeente. En die kunnen de balans over het eerste kwartaal al opmaken, zegt hij.
De bezettingsgraad en het aantal boekingen liggen zo'n tien procent lager dan in dezelfde periode vorig jaar. "In het tweede kwartaal stijgt de vraag weer, en kunnen we de bezetting op orde houden." Maar de gemiddelde prijs per nacht ligt dan wel lager.
Voor Van der Veen betekent het naar verwachting een lagere jaaromzet. In combinatie met hogere kosten, denkt hij dat zijn nettowinst halveert. "En da's pittig." Niet omdat hij dat niet aankan, maar omdat hij moet inleveren door toedoen van de overheid. "Voor een maatregel waarvan duidelijk is dat het niks oplevert", zegt hij.
Horeca 35 procent duurder sinds corona, en het wordt nog erger
Ondernemers houden door de btw-verhoging de hand op de knip, zegt Van der Veen. Zo heeft hij de verduurzaming van zijn ketelhuis uitgesteld. "Dat bedrag stop ik in de aflossing van een lening en dat scheelt weer rente." Ook doet hij hetzelfde werk met minder personeel. En zo gaan meer ondernemers creatief om met de kosten en inkomsten, weet hij. "Al win je daar vaak de oorlog niet mee."
De één berekent de kosten direct door, waar de ander de pijn deels zelf slikt in de hoop op extra boekingen. Hoe dan ook denken de Zandvoortse ondernemers dat hun markt kleiner wordt en niet iedereen het gaat redden. Ondertussen richten ze hun pijlen op nieuwe klanten, waaronder zakelijke reizigers die de btw kunnen doorberekenen.
Minder nachtjes weg
Economen van ABN Amro verwachten voor dit jaar een daling in het aantal overnachtingen in hotels van zo’n 2 procent. Die is volgens de bank toe te schrijven aan de hogere btw. De bank denkt ook dat gasten gemiddeld voor kortere verblijven zullen kiezen, omdat de prijs per nacht hoger ligt. Zo ontstaat een beperkte groei van het aantal toeristen, welke zal leiden tot een daling in het aantal overnachtingen in 2026. Ook voor vakantieparken wordt een daling verwacht.
"Op dit moment beschikken ook wij nog niet over voldoende actuele gegevens wat betreft het aantal boekingen dat wordt gedaan", zegt econoom Ward van der Stee. In de aanloop naar de btw-verhoging waarschuwde ABN ook dat de btw-maatregel meer schade aan kon richten dan het de overheid financieel oplevert.
Er is daarnaast een trend te zien in het gestaag dalende aantal binnenlandse toeristen, versus een stijgend aantal mensen dat komt vanuit het buitenland. "Iets dat we al een aantal jaren zien", aldus Hovius. Per saldo komen we begin dit jaar hoe dan ook uit op een daling van het aantal gasten en overnachtingen ten opzichte van vorig jaar.
Branchevereniging KHN vindt het ook te vroeg om uitspraken te doen over de effecten. "Wij monitoren op dit moment bij onze leden wat de impact is van de btw-heffing", zegt een woordvoerder. "Het is nu nog te vroeg om aan te geven wat de impact is."