Ruim de helft van de jongeren betaalt aankopen weleens achteraf
Het Nibud onderzocht voor het eerst hoeveel jongeren tussen 18 en 27 jaar gebruik maken van achteraf betalen, ook wel bekend onder de term buy now, pay later.
Van de 1509 ondervraagden betaalt bijna 40 procent nooit achteraf. Zo’n 51 procent betaalt weleens met een creditcard, en 54 procent maakt weleens gebruik van achteraf betalen via Klarna of Riverty. Zo’n 59 procent heeft weleens een mobieltje afbetaald via een abonnement. En 50 procent staat weleens rood, waarvan 8 procent zelfs vaak.
Risico
Het Nibud constateert dat jongvolwassenen die vaak gebruik maken van achteraf betalen, ook vaker betalen met een creditcard en/of vaker een telefoon op afbetaling kopen of vaker rood staan. En daar schuilt een risico in: je kunt namelijk te maken krijgen met een opstapeling van openstaande rekeningen. Eventuele rentes en boetes over openstaande schulden, kunnen flink oplopen.
Schuldhulp ziet groei van schulden bij Klarna en Riverty: 'Uitgesteld betalen té verleidelijk'
Een kwart van de mensen (24 procent) die vaak achteraf betaalt, geeft als reden dat ze daardoor producten kunnen kopen waar ze eigenlijk geen geld voor hebben. Bij deze groep bestaat het risico dat zij meer geld uitgeven dan zij daadwerkelijk hebben.
Opvallend is dat de groep die vaak achteraf betaalt, wel budgetteert en een financiële administratie bijhoudt. Desondanks heeft 37 procent van de ondervraagden moeite om rond te komen, en wordt er geld geleend van familie of vrienden. Dat kan een risico zijn voor het ontstaan van financiële problemen, zegt het Nibud. Jongvolwassenen die nooit gebruik maken van achteraf betalen, komen volgens de instantie beter rond.
Betaling spreiden
Jongeren kiezen voor achteraf betalen, omdat ze eerst de gekochte spullen willen zien vóór ze die afrekenen. Ze vinden het ook prettig dat ze niet direct hoeven te betalen en de kosten kunnen spreiden over een langere periode.
"Dat je eerst wil kijken of je aankoop in orde is voordat je beslist of je het houdt, is natuurlijk prima. Maar belangrijk is dat je dan - ook zoals je in een winkel doet - meteen betaalt op het moment dat je beslist dat je je aankoop wilt houden", zegt Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen.
Wie gebruik maakt van achteraf betalen, moet 18 jaar of ouder zijn. Maar betaaldiensten controleren volgens het Nibud nauwelijks op leeftijd. Uit een eerder onderzoek onder scholieren tot 18 jaar, bleek dat 13 procent de aankopen achteraf betaalt, terwijl dat niet zou mogen omdat ze te jong zijn.
Nibud wil vaste betaaldag voor rekeningen, al kan dit plan ook 'averechts' werken
Vanaf november 2026 wordt een nieuwe Europese richtlijn voor consumentenkrediet omgezet in strengere regelgeving in Nederland. Achteraf betalen valt vanaf dan onder de regels van het zogenoemde consumentenkrediet. Er komt toezicht op vanuit de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en er komt een leeftijdscontrole. Bovendien komt er een zogenoemde inkomenstoets die nagaat of je genoeg inkomen hebt om achteraf te kunnen betalen.
Goede ontwikkeling
Het Nibud vindt de regels een goede ontwikkeling, en zegt dat handhaving belangrijk is. "Als mensen achteraf betalen, omdat ze een aankoop eigenlijk niet kunnen betalen, kan dat leiden tot schuldproblemen", zegt Gijsbertsen. Als achteraf betalen gezien wordt als een krediet, kun je hierop handhaven, en hopelijk financiële problemen voorkomen.
Veel jongeren kunnen rekening weleens niet betalen
En dat is hard nodig. Flanderijn, een organisatie voor incassobedrijven- en gerechtsdeurwaarders, zag dat het aantal jongeren tussen 18 en 25 jaar dat in aanraking kwam met een incassobureau in de afgelopen vijf jaar steeg met circa 50 procent. Ongeveer 45.000 jongvolwassenen hadden betalingsachterstanden op hun zorgpremie en verkeersboetes.
Wie opgroeit met schulden belandt dertien keer vaker in de drugscriminaliteit, zo zie je in deze video.
