Zwembad vullen met drinkwater? Daar zou je extra voor moeten betalen
"Waarom moet iedereen krom liggen voor mensen die hun zwembad drie keer per jaar vullen of iemand die per se een groen gazon wil als het drie weken droog is", zegt Jan Jacob van Dijk, voorzitter van de Raad voor leefomgeving en infrastructuur (Rli). Dit soort 'excessief verbruik' zou extra duur moeten worden. Niet alleen om het verbruik af te remmen, maar ook om de stijging van de tarieven 'rechtvaardig' te verdelen.
Dat zou met een zogeheten staffel kunnen, waarbij voor iedere liter boven een bepaalde grens een hoger tarief geldt. Vergelijkbaar met de inkomstenbelasting: voor iedere euro inkomen tot 78.426 betaal je maximaal 37,5 procent belasting, over iedere euro erboven 49,5 procent.
Water besparen
Voor drinkwater zou je dan kunnen denken aan een grens van 40.000 liter per jaar per persoon, vertelt Van Dijk. Dat getal is niet uit de lucht gegrepen. Gemiddeld verbruikt een Nederlander 128 liter water per dag. Per jaar verbruiken we op die manier 46.720 liter. Om te douchen, de wc door te spoelen en de wasmachine te laten draaien.
Dat is meer dan in enkele van onze buurlanden. In Vlaanderen is het gemiddelde verbruik 85 liter, in Denemarken zo'n 105 liter. De Nederlandse overheid streeft naar 110 liter per dag: ongeveer 40.000 liter op jaarbasis.
Drinkwater koken steeds vaker noodzakelijk, vrezen experts: 'Slijtage op allerlei plekken'
Om dat te halen, zou het huidige verbruik met ongeveer 6.000 liter naar beneden moeten. Dat zou kunnen met innovatie, zoals het gebruik van regenwater om de toilet door te spoelen. "Dat klinkt heel sympathiek, maar valt tegen als het puntje bij het paaltje komt", vertelt Van Dijk. Om dit mogelijk te maken moet er een apart systeem in huis zijn, los van de leidingen voor drinkwater. Dat is prijzig en ingewikkeld. En daarnaast is er angst voor vermenging, zegt Van Dijk.
Drinkwater goedkoop
Een prijsprikkel is daarom waarschijnlijk een stuk effectiever. Maar hoe veel meer grootverbruikers zouden moeten betalen, daar doet het Rli geen uitspraken over.
Een hoog bedrag kan het echter niet zijn. Gemiddeld betaalt een Nederlands huishouden 170 euro per jaar aan drinkwater - een schijntje vergeleken bij de 2.000 tot 2.500 euro per jaar aan stookkosten. Een kubieke meter drinkwater (1000 liter) kostte in 2025 gemiddeld 2,61 euro.
Douchen, wassen en de wc doorspoelen met regenwater: in deze woonwijk gaat het gebeuren
Met zulke tarieven is het vullen van een zwembad in de zomer goedkoper dan verkoeling zoeken in een buitenbad. Daar betaal je voor een los kaartje al snel 6 euro. Het vullen van een opblaasbad tussen de 5 en 10 euro. We zijn bij onze rekensom uitgegaan van baden waar tussen de 2000 en 4000 liter water in kan, het gemiddelde maandverbruik van een persoon.
Kwaliteit zoetwater achteruit
Stel dat er een apart zwembadtarief zou komen van pak 'em beet twee keer de normale prijs. Dan kost het vullen van zo'n bad tussen de 10 en 20 euro. Nog steeds niet wereldschokkend, maar wel als percentage van je jaarrekening.
De extra miljoenen die een verhoging van de tarieven in het laatje brengen bij drinkwaterbedrijven zijn overigens in het gunstigste scenario hooguit goed om de stijgende kosten van het schoonmaken van drinkwater op te vangen. Door PFAS, bestrijdingsmiddelen en afvalwater van fabrieken gaat de kwaliteit van zoetwater in ons land steeds verder achteruit en is er dus meer nodig om het drinkbaar te maken, waarschuwt het Rli in haar advies aan het kabinet om ook in 2100 nog voldoende schoon drinkwater te hebben.
Rijksoverheid moet regie nemen
Dat is overigens niet de enige zorg. Ook de infrastructuur moet op de schop, om water eerlijk te kunnen verdelen in tijden van droogte. Ook moet er meer gedaan worden om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen. En bij dat alles moet ook nog rekening gehouden worden met groei van de bevolking en de economie.
Dit is te veel om aan de drinkwaterbedrijven zelf over te laten, aldus het Rli. De rijksoverheid moet daarom de regie nemen, én de portemonnee trekken. Dat zou bijvoorbeeld kunnen met geld uit het Deltafonds. Dat is een pot gevuld met 29 miljard euro om tot 2050 maatregelen te betalen om Nederland te beschermen tegen overstromingen en de gevolgen van klimaatverandering en te zorgen voor voldoende zoetwater.
Geen overbodige luxe, want een stroomstoring kan al een bedreiging voor ons drinkwater zijn bleek eerder dit jaar. Hoe dat komt, zie je in de video hieronder.
