Tekort aan kerosine, diesel en benzine? 'De komende maanden nog niet'
1. Kunnen we deze zomer gewoon vliegen?
"Over zes weken annuleren luchtvaartmaatschappijen de eerst vluchten vanwege een tekort aan vliegtuigbrandstof kerosine", waarschuwde branchevereniging Barin begin april. Nu zijn we negen weken verder en Air France-KLM, waar ook Transavia onder valt, zei onlangs het vluchtschema in de vakantiemaanden juli en augustus gewoon te zullen uitvoeren.
Dat we er nu niet zo dramatisch voor staan als eerder werd gedacht heeft vier oorzaken, legt Jan-Willem van den Beukel uit. Hij is directeur van Vemobin, de branchevereniging van raffinaderijen in Nederland.
Kan ik nog vliegen naar Bali of Bangkok? Dit zijn je rechten
Zo maken Europese raffinaderijen nu meer kerosine in plaats van andere producten, zegt hij. Gemiddeld is nu 11 procent van de productie van Europese raffinaderijen kerosine, dat was 9 procent. Dat lijkt een gering verschil, maar het is een relatieve stijging van ruim 20 procent.
Daarnaast komt er meer kerosine uit de VS. Want door soepelere regels in Europa, mogen luchtvaartmaatschappijen in Europa nu ook een andere soort kerosine gebruiken, aldus Van den Beukel. Kerosine uit de VS heeft net wat andere eigenschappen.
Verder levert een raffinaderij in Nigeria nu meer kerosine. Tot slot hebben de Britten sancties verlicht op olieproducten die in bijvoorbeeld India uit Russische olie zijn geraffineerd.
Het scheelt volgens hem ook een beetje dat luchtvaartmaatschappijen, zoals Lufthansa en KLM, een beperkt aantal vluchten hebben geschrapt. Al verwacht het Internationale Energie Agenschap (IEA) dat de vraag naar kerosine in 2026 met maar 0,2 procent daalt.
2. Hoe hoog zijn de voorraden kerosine?
Er is nu dan wel meer kerosine dan eerder gevreesd, maar dat neemt niet weg dat de voorraden flink zijn gedaald. De voorraden kerosine in de voor olieproducten belangrijke havens van Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen zijn nu bijna 40 procent lager dan een jaar geleden. Dat blijkt uit een overzicht van het onafhankelijk marktonderzoeks- en adviesbureau Insights Global.
Om aan de vraag te kunnen blijven voldoen is er namelijk per saldo kerosine aan de voorraden onttrokken. Maar als je daarmee doorgaat, dan raken de voorraden verder leeg, zegt Van den Beukel. "Interen op voorraden is een tijdelijke oplossing voor een dreigend kerosinetekort, want in de wereld als geheel is er wel schaarste."
Deze zomer gaat het nog goed, aldus Van den Beukel. "Maar luchtvaartmaatschappijen zeggen niet te weten of ze daarna nog voldoende kerosine hebben, en voor mij geldt hetzelfde."
Nederlanders tanken nauwelijks minder: 'Bezuinigen niet op autorijden'
De aanvoer van kerosine uit het Midden-Oosten naar Europa is door de oorlog in die regio grotendeels stilgevallen. De vier hierboven genoemde factoren maken dat verlies voor circa 75 procent goed.
Maar misschien gaan raffinaderijen nog wel wat meer kerosine maken in plaats van bijvoorbeeld benzine, zegt Van den Beukel. Dat zou ook nog een beetje helpen. Raffinaderijen in de VS halen nu al meer kerosine uit een vat olie dan in theorie mogelijk is, zegt hij. Hoeveel kerosine je maximaal uit een vat ruwe olie kunt halen, verschilt overigens per raffinaderij en per oliesoort.
Het scheelt voor ons ook dat we eenvoudigweg rijker zijn dan veel andere landen, aldus Van den Beukel. "Daarom kunnen we meer betalen voor kerosine dan andere landen."
3. Kunnen we nog diesel tanken?
Ja, net als bij kerosine is de situatie nu minder prangend dan we een paar maanden geleden nog vreesden, aldus Van den Beukel. Want Europa importeert volgens hem niet alleen meer kerosine, maar ook meer diesel.
En in Azië is de vraag gedaald, mede doordat daar nu in sommige landen een vierdaagse werkweek geldt, legt hij uit. Daardoor hoeven werknemers minder vaak naar hun werk te reizen.
Maar de dieselvoorraden zijn wel 11 procent lager dan het gemiddelde over de laatste vijf jaar. En de IEA verwacht dat de totale vraag in de wereld naar diesel nauwelijks minder wordt.
4. Is er nog voldoende benzine?
Jazeker. Voor benzine is de situatie duidelijk het minst nijpend. De voorraden liggen bijna op het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar en zijn zelfs hoger dan een jaar geleden. Dat blijkt uit cijfers van Cova, dat strategische olievoorraden aanhoudt voor Nederland. Europa exporteert per saldo benzine, zegt Van den Beukel. "We zitten ruim in ons jasje, dus er is nu geen tekort aan benzine."
Dat er in Europa nu meer kerosine wordt gemaakt, zoals hierboven beschreven, gaat waarschijnlijk wel ten koste van de productie van benzine, denkt Patrick Kulsen, ceo van Insights Global. Daarvan zal er nu juist wat minder worden geproduceerd. Maar dat is volgens hem geen probleem. Van benzine is immers een overschot.
Dat er genoeg benzine is, betekent overigens niet dat de prijs niet kan stijgen, waarschuwt Van den Beukel. De benzineprijs hangt samen met de olieprijs. Als deze stijgt, dan zullen benzine, en ook diesel en kerosine, eveneens duurder worden. Zoals we de afgelopen maanden al zagen.
Niet meer via Hormuz? De golfstaten zijn hard bezig met alternatieve routes voor hun olie, zo zie je in deze video.
