Actiegroep sleept Staat voor rechter om miljarden Tata Steel
De zaak draait om een intentieverklaring die de Nederlandse Staat, de provincie Noord-Holland en Tata Steel in september sloten over de verduurzaming van de staalproductie in IJmuiden. De Staat zou volgens deze intentieverklaring maximaal twee miljard euro bijdragen. Tata ligt onder vuur, omdat bij de productie van staal veel schadelijke stoffen voor natuur en mens vrijkomen.
Die twee miljard euro is van cruciaal belang voor het voortbestaan van ons bedrijf, zei or-voorzitter Cinda Groos van Tata eerder tegen NH. "Zonder die steun wordt het een onmogelijk verhaal." Tata benadrukte zelf dat de intentieovereenkomst nog niet definitief is.
Toenmalig minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei noemde de deal in september goed nieuws en een stap in de goede richting. "Zware industrie die verduurzaamt en oog heeft voor de leefomgeving, heeft in Nederland toekomst."
Nieuw kabinet
Intussen is er een nieuwe kabinet aangetreden en is de samenstelling van de Tweede Kamer veranderd. Hiermee is de subsidie nog niet van tafel. De 'nieuwe' Kamer stemde in april in met de miljardensteun, maar eiste hardere afspraken en strengere garanties over bijvoorbeeld gezondheid.
Het kabinet mag wel verder onderhandelen met Tata Steel over de zogenoemde 'maatwerkafspraken'.
'Onzekerheid voor Tata Steel', drie vragen over de dreigende sluiting van de kooksfabrieken
Over de afspraken die de Staat gaat maken, maakt Gezondheid op 1 zich nog steeds zorgen. "Bij elke stap in het maatwerkafsprakentraject zien en ervaren we dat de gezondheid van omwonenden van Tata Steel onvoldoende wordt beschermd", schreef de stichting in mei een persbericht toen het kort geding werd aangekondigd.
Zo zouden essentiële onderzoeken ontbreken en zouden omwonenden onvoldoende betrokken worden bij de besluitvorming. Daarom wil de stichting dat de Staat geen definitieve afspraken met Tata Steel maakt, 'zolang niet onafhankelijk en openbaar is vastgesteld wat de gevolgen zijn voor gezondheid, milieu en leefomgeving, en zolang bewoners geen echte inspraak hebben gehad'.
Gezondheid op 1 zegt dat de juridische weg de laatste mogelijkheid is om iets af te dwingen na gesprekken met ministers, ambtenaren, Tata Steel en andere betrokken partijen. "Voor ons is deze rechtszaak geen doel op zich, maar een noodzakelijke stap om gezondheid, leefomgeving en democratische rechtsbescherming veilig te stellen", aldus Antoinette Verbrugge van de stichting, die zelf in de buurt van Tata woont.
"De Staat is vooral bezig om 2 miljard euro te willen betalen om een Indiase multinational die de bedelnap ophoudt te helpen, terwijl onze gezondheid onderaan bungelt. Voor de bühne lijkt die gezondheid misschien een rol te spelen, men heeft er de mond vol van, maar dat is voor de bühne", voegt ze nog toe. Ze verwijst naar het Indiase moederbedrijf Tata.
Economen tegen subsidie
In maart spraken meer dan 100 economen zich nog uit tegen plannen om twee miljard aan Tata uit te geven. "Nederland kan en moet beschikbare middelen effectiever inzetten", schrijven de wetenschappers van verschillende universiteiten.
Het kort geding dient om 12.00 uur bij de rechtbank in Den Haag. De uitspraak volgt binnen enkele weken. Tata houdt zich nu 'op de vlakte' over de zaak, aangezien het bedrijf geen directe partij is in de zaak. "Het is Gezondheid op 1 tegenover de staat", aldus een woordvoerder.
Het kort geding is niet het enige waar Tata mee te dealen heeft. Zo loopt er een strafzaak en is er een massaclaim van omwonenden gestart. Ook is er gedoe rondom vergunningen en sluiting van fabrieken. Vervuiling is de grote gemene deler bij alle issues.
110 euro per Nederlander in Tata stoppen: ja of nee? Deze vraag probeert verslaggever Bart Reijen in de onderstaande video te beantwoorden:
