Op de reclameborden van het WK voetbal is de internationale politiek nooit ver weg
Wie een blik werpt op de ledschermen aan de rand van het veld, waarop de reclames van sponsors steeds wisselen, kan niet om de vele Chinese bedrijven heen. Zo is een reclame zichtbaar met alleen maar Chinese tekens. Met witte letters op een groene achtergrond worden de producten van zuivelbedrijf Mengniu gepromoot.
China in VS
Ook meer bekende Chinese bedrijven, zoals Hisense (bekend van televisies) en Lenovo (bekend van laptops) zijn waarneembaar. Deze bedrijven zijn niet alleen sponsor van wereldvoetbalbond FIFA, maar leveren ook apparatuur voor het toernooi. Zo werkt de VAR (videoscheidsrechter) met spullen van Hisense. De camera van de scheidsrechter functioneert op technologie van Lenovo.
Dat Chinese bedrijven volop adverteren in Amerikaanse stadions is aan de ene kant logisch: het gaat om consumentenproducten die China over de hele wereld afzet, onder andere in de VS. Bovendien wordt er ook geadverteerd voor de eigen markt aangezien er ook Chinezen zijn die, hoewel het Chinese nationale elftal niet meedoet, naar het WK kijken.
Aan de andere kant is de Chinese aanwezigheid opvallend in het licht van de handelsoorlog die de regering-Trump heeft ontketend tegen China. Het toont aan dat de FIFA, wiens president Gianni Infantino warme banden onderhoudt met Trump, bepaalt welke sponsors te zien zijn deze zomer.
Frankrijk heeft duurste selectie van het WK, Nederland op zevende plek
Een andere belangrijke WK-sponsor is de Zuid-Koreaanse autofabrikant Hyundai. De Amerikaanse autoriteiten deden in september een grootschalige inval bij een autobatterijfabriek van het bedrijf in de staat Georgia. Honderden mensen werden gearresteerd door immigratiedienst ICE, onder wie zo'n 300 Koreanen.
De zaak leidde tot spanningen tussen Zuid-Korea en de VS. Een Amerikaanse onderminister zou excuses hebben aangeboden, waarna de plooien weer glad zijn gestreken.
Midden-Oosten
President Trump was in zijn eerste termijn ook kritisch op grote luchtvaartmaatschappijen uit het Midden-Oosten. Hij hekelde de staatssteun die de vliegtuigmaatschappijen krijgen. Toch is ook FIFA-sponsor Qatar Airways volop te zien langs de Amerikaanse velden.
Inmiddels zijn Qatar en Trump overigens weer beste vrienden. De president kreeg vorig jaar een vliegtuig cadeau van de Qatarese overheid.
Een andere grote, zichtbare sponsor uit het Midden-Oosten is Aramco. Met dit Saoedische staatsoliebedrijf heeft Trump niet veel problemen. Aramco investeert namelijk tientallen miljarden dollars in Amerikaanse bedrijven uit verschillende sectoren, waaronder techbedrijf Amazon en chipmaker Nvidia, belangrijke spelers op het gebied van AI.
Staatsfonds Saudi-Arabië
Hierom is ook niet zo opmerkelijk dat de naam PIF (Public Investment Fund) af en toe opduikt. PIF is het omvangrijke staatsinvesteringsfonds van Saoedi-Arabië en de Saoedische kroonprins Mohammad bin Salman, die ook de voorzitter van het fonds is. Bin Salman en Trump hebben al jarenlange een ogenschijnlijk goede verstandhouding.
Mensenrechtenorganisatie Amnesty International is al langer kritisch over de meerjarige deal die de FIFA heeft gesloten met Aramco. "De Saooedische autoriteiten treden ongekend hard op tegen iedereen die kritiek op hen uit." Zo ligt de moord op de kritische Saudische journalist Jamal Khashoggi in 2018 bij velen nog vers in het geheugen.
Wat verder opvalt: Aramco is ook sponsor van het het WK voor vrouwen in Brazilië volgend jaar. Terwijl Saoedi-Arabië niet bepaald uitblinkt op het gebied van vrouwenrechten.
Sponsors haken soms af
Niet alle sponsors zijn zo vasthoudend als de Saoedi's. Zo was vier jaar geleden tijdens het WK in Qatar het Chinese conglomeraat Wanda alom vertegenwoordigd. Wanda zit nu in de financiële problemen, onder meer door de vastgoedcrisis in China. Ook de Chinese smartphonemaker Vivo was tijdens het WK 2022 vaak te zien, maar heeft nu geen contract meer met de FIFA.
Wie verder terug in de tijd gaat en een vergelijking maakt met het WK van 1994, dat ook in de VS werd gehouden, ziet dat Japanse merken van het toneel zijn verdwenen. Fujifilm, JVC, Canon: ze zijn allemaal niet langer van de partij. Dit geldt ook voor het Nederlandse Philips.
Een andere in het oog springende naam op dit WK is ADI PredictStreet, een speler op de voorspellingsmarkten. Op dit digitale platform kan geld ingezet worden op een gebeurtenis in de toekomst. Dus bijvoorbeeld: Engeland wint van Noorwegen op het WK.
Gebruikers stellen onderling (en dus niet bookmakers zoals bij goksites) van tevoren vast hoe groot de kans is dat een bepaalde gebeurtenis uitkomt. Het heeft wat weg van de in Nederland verboden site Polymarket, waar ook ingezet kan worden op andere nieuwsgebeurtenissen.
Dat de FIFA er alles aan doet om sponsoren een groot podium te geven, blijkt na het bekijken van wedstrijdbeelden. Bij de samenvattingen op het YouTube-kanaal van de FIFA zijn de 'reclameborden' veel groter dan op televisie en bij de samenvattingen van de Nederlandse rechtenhouder NOS:
Hoewel ADI PredictStreet zich nu vooral lijkt te richten op sport, blijven voorspellingsmarkten onder vuur liggen. Ze faciliteren namelijk onder meer een vorm van ongereguleerd gokken.
Kalshi
Achter ADI PredictStreet zitten partijen uit Abu Dhabi, die zich weer in de blockchain- en cryptowereld begeven. Verder viel het op dat ADI PredictStreet een aantal maanden vóór het WK werd aangekondigd als FIFA-partner en pas een aantal dagen voor het WK live ging. Het heeft een vergunning in Gibraltar.
Het aantal gebruikers viel de eerste weken tegen, schrijft zakenplatform Bloomberg. Daarom is Kalshi, weer een ander voorspellingsplatform, tijdens het WK aangehaakt. Die naam staat nu ook op de borden, naast die van ADI PredictStreet.
Ook reclame bij NOS tijdens drinkpauzes wedstrijden WK voetbal
Nu het toch over crypto gaat, Kraken is de 'Official Crypto Exchange Supporter'. Het cryptoplatform dat weleens botst met Amerikaanse toezichthouders en waarvan de oprichters 'libertarische waarden' koesteren.
Voor Trump en de nostalgie-liefhebber zal het prettig zijn dat er ook nog wat 'klassieke' Amerikaanse bedrijven te zien zijn. Het gaat bijvoorbeeld om Coca-Cola, McDonald's, Visa, Valvoline, Home Depot, Marriott en Bank of America. Al moet gezegd worden dat er op de meeste van deze bedrijven ook wel wat aan te merken valt.
Doet Europa mee?
Er zijn ook nog Europese bedrijven die hun opwachting maken op het WK. Adidas, waar de FIFA al decennialang een 'partnership' mee heeft, bijvoorbeeld. Het Duitse sportmerk levert bijvoorbeeld ook de ballen en de kleding op het toernooi.
De Belgische biergigant AB Inbev (bekend van onder meer Budweiser, Corona, Hertog Jan en Jupiler) adverteert ook met bepaalde biermerken. Ook de van oorsprong Brits-Nederlandse levensmiddelengigant Unilever is een sponsor van de FIFA.
Het Grieks-Maltese gokbedrijf Betano probeert zich ook te profileren dit toernooi. Het laat zien dat de verscheidenheid aan sponsoren op het WK enorm is.
President Trump bemoeit zich fanatiek met het WK. Zo belde hij met Infantino om de rode kaart voor een Amerikaanse speler ongedaan te laten maken. Met succes:
