Stijgende kosten en onzekerheid: mkb'ers stellen investeringen uit
Dat concludeert accountantskoepel SRA in een onderzoek over 2025. Het achterblijven van investeringen wordt 'zorgwekkend' genoemd door SRA-bestuurslid Pieter van der Kwaak. "Want dat betekent stilstand in plaats van groei. En dat terwijl het mkb voor grote opgaven staat en innovatie daarvoor essentieel is", stelt hij in het persbericht.
SRA ziet dat het eigen vermogen en de liquide middelen zijn toegenomen en dat ondernemers minder geld hebben geleend om investeringen te financieren. Mkb'ers spelen een belangrijke rol in de Nederlandse economie. Het gaat om een brede groep bedrijven die minder dan 250 werknemers hebben.
Sparen
Voor het onderzoek is gekeken naar ruim 7.000 jaarrekeningen van mkb-bedrijven (zzp'ers zijn hierin niet meegenomen). Daaruit blijkt dat de helft van de ondernemingen de winst zag dalen, waarvan bijna een kwart met 50 procent of meer. Het beeld verschilt wel enorm per sector.
Over de hele lijn boeken mkb'ers wel winst, maar die blijft achter bij de omzet. Voor corona steeg de winst (wat er onder de streep overblijft) harder dan de omzet (wat er in totaal binnenkomt), zie SRA. Mede hierdoor blijft er voor bedrijven ook minder geld over voor investeringen. De ondernemers die wel winst maken, sparen meer. Al is dat dus niet altijd uit luxe.
'Pensioenfiasco dreigt voor honderdduizenden werknemers in het mkb'
"De marges staan onder druk als gevolg van de gestegen kosten, vooral in de bouw, horeca en detailhandel", aldus Van der Kwaak. Dit komt vooral door gestegen personeelskosten, maar ook om de prijs van dingen die ingekocht moeten worden.
Maar er is meer aan de hand volgens SRA. Personeelskrapte, netcongestie, AI, digitalisering en onzekerheid door de onrust in het Midden-Oosten, spelen allemaal een rol.
Overheidsbeleid
Net zoals overheidsbeleid. "Als de regels tussentijds veranderen, weet je als ondernemer niet of je bijvoorbeeld wel of niet in elektrisch vervoer moet investeren", zegt Van der Kwaak.
In de ene branche gaat het dus stukken beter dan in de andere. En ook binnen sectoren loopt het beeld uiteen. In de horecabranche valt bijvoorbeeld logiesverstrekking (onder andere hotels) in negatieve zin op, schrijft SRA. Daar neemt de omzet en de winst af.
Kampeerterreinen en restaurants zagen de omzet en de winst wel (licht) toenemen. "Drinkgelegenheden laten een bijzonder beeld zien: een toename van de omzet versus een daling van de winst. Kostenstijgingen zijn dus beperkt doorberekend aan de klant."
Winnaars en verliezers
Binnen de medische zorg zagen artsen en tandartsen de winst bovengemiddeld toenemen, schrijft SRA. "Dat geldt ook voor de verpleging, verzorging en begeleiding met verblijf (bijvoorbeeld een jeugdhulpinstelling, red)."
Daar staat tegenover dat de winst van de paramedische zorg door SRA 'relatief erg bescheiden' wordt genoemd. Onder paramedische zorg vallen bijvoorbeeld fysio-en ergotherapeuten, logopedisten en diëtisten.
In de bouw beleefden elektrische installateurs en loodgieters 'een teleurstellend jaar'. De omzet nam nauwelijks toe en de winst was flink lager. "De ondernemers die zich bezighouden met de afwerking van gebouwen, zoals schilders en stukadoors, kwamen naar verhouding het beste uit de bus". Voor hen was er sprake van een bovengemiddelde omzettoename. De winst bleef wel gelijk.
Winkels (detailhandel) kenden volgens SRA opnieuw een moeilijk jaar. Dit geldt niet voor bijvoorbeeld juristen, accountants, reclame- en marktonderzoeksbureaus. Die zagen hun omzet en winsten flink toenemen. Wellicht komt dit doordat zij minder dure materialen hoeven in te kopen.
Personeelstekorten zijn al jaren een thema. In de onderstaande video uit 2022 wordt uitgelegd hoe het komt en wat we eraan kunnen doen:
