Eclipsbrillen vliegen over de toonbank: 'Honderden mensen in de rij'

Wie de woorden eclips en bril intikt op Google, ziet artikelen over het belang van een eclipsbril en allerlei webshops voorbijkomen. Want woensdag is het zover: dan zal aan het begin van de avond bijna 90 procent van de zon achter de maan schuiven. Sinds 11 augustus 1999 was een zonsverduistering in Nederland niet meer zo groot.

Zonder speciale bril kan het verschijnsel niet veilig rechtstreeks worden waargenomen, zegt Ike Schouten van Oogziekenhuis Rotterdam. Wie dan langere tijd zonder bril naar de zon kijkt, kan blijvende schade overhouden aan het netvlies. Ook wordt het gebruik van huis-tuin-en-keukenmiddelen, zoals cd's, afgeraden. 

Gekkenhuis 

Daarom spelen heel wat ondernemers in op de (tijdelijke) populariteit van de vaak kartonnen brilletjes. Een van die ondernemers is Dennis Olijnyk uit Almelo. Zijn bedrijf Getdrezzed heeft in totaal bijna 50.000 brillen vooruit besteld. "Vanmorgen zijn er 21.600 brillen geleverd. Die zijn allemaal uitverkocht. Vanavond komen er 6000 brillen binnen, die ook al zijn uitverkocht", zegt hij tegen RTL Nieuws.

Morgen komen er er nog 19.600, vervolgt Olijnyk. "Donderdag was de eerste levering van 1200. Het is echt gekkenhuis." Het bijzondere is dat hij en zijn collega's voor donderdag nog geen enkele eclipsbril hadden verkocht. Normaal verkopen ze vooral kleding en proberen ze in te springen op trends, zoals fidget spinners en squishy dumplings.

Over de populariteit van de bril had 'niemand durven dromen', zegt Olijnyk. Om 09.00 uur vanochtend stonden er volgens hem al mensen in de rij. De brillen kosten bij hem 10 euro per stuk. De inkoopprijs lag volgens hem redelijk hoog, omdat ze pas vorige week hun eerste bestelling hebben geplaatst. "Als we ze drie maanden geleden hadden besteld, hadden we meer winst gemaakt."

Andere sites

Daarnaast zijn er nog de sites eclips-brillen.nl en eclipsbrillen.nl (twee verschillende sites). De persoon achter de eerste site reageert niet op vragen van RTL Nieuws. Hij stuurde vorige week wel een mail naar de redactie met de boodschap dat zijn site circa 100.000 brillen op voorraad had. 

Sebastiaan Lommelaars van eclipsbrillen.nl reageert wel. Hij spreekt van honderden verkochte brillen per dag. Lommelaars doet het project samen met zijn twee broers. De heren zitten al wel langer in de eclipsbrillen-wereld. Sebastiaan vertelt dat hij in 2017 een zonsverduistering wilde zien, maar dat hij toen zijn brillen bij een lokale sterrenwacht moest bestellen.

Vanwege de eerdere beperkte beschikbaarheid van de brillen richtte hij samen met zijn broers een webshop op, ook voor kleinere zonsverduisteringen. Voor die kleinere varianten (die ook elders op de wereld zijn) komen soms tientallen bestellingen binnen, maar nu is het heel druk. Hij vertelt dat er vanochtend wel honderden mensen in de straat stonden bij de afhaallocatie in Haarlem. 

De site van de broers biedt namelijk ook aan dat de brillen fysiek afgehaald kunnen worden. Want wie nu nog online bestelt en kiest voor bezorging, loopt kans dat de brillen na woensdagavond op de mat ploffen. In Haarlem zijn de brillen nu op, in Lelystad zijn er nog wel wat. Olijnyk zegt dat hij samenwerkt met DHL om ervoor te zorgen dat de brillen op tijd bezorgd worden. 

Niet rijk

De brillen van de Lommelaars komen uit Amerika, zegt Sebastiaan. Een setje van vier brillen kost 25 euro, zegt hij. "Je verdient er een leuk zakcentje mee, maar rijk word je er niet van." Dit komt volgens hem doordat grote zonsverduisteringen als deze zelden voorkomen. De broers hebben er gewoon een baan naast. 

Amateursterrenkundige Rob Walrecht verkocht 18.000 brillen, zei hij eerder tegen het AD. Maar nu is hij door zijn voorraad heen. "Excuses aan de mensen die hoopten nog een brilletje te verkrijgen", valt te lezen op de website. Ook hij was al langer bezig met de verkoop van brillen. 

Meerdere grotere bedrijven en organisaties verkopen de brillen ook. Zo zegt de ANWB dat de vraag erg groot was en dat er online duizenden brillen zijn verkocht. De brillen zijn nu uitverkocht, volgens een woordvoerder. 

Op Marktplaats wordt er ook meer gezocht naar de brillen, bevestigt de koop- en verkoopsite. Opvallend is dat de bril niet massaal in de winkelstraat verkrijgbaar is. Meerdere opticiens en winkels laten weten de bril niet te verkopen.

Bol

Nederlanders zijn dus vooral aangewezen op kleine en grote webshops. Op bijvoorbeeld Amazon zijn ze voor minder dan tien euro per stuk te koop. Daarbij moet gezegd worden dat niet elke bril op tijd geleverd kan worden. 

Bol kwam in het nieuws omdat het de eclipsbrillen van twintig aanbieders uit het assortiment heeft verwijderd. Volgens een woordvoerder is het onmogelijk om te garanderen dat de brillen aan de veiligheidseisen voldoen. Dit wil overigens niet zeggen dat de producten die de verkooppartner verkoopt niet in orde zijn, verduidelijkt een woordvoerder. 

Een goede eclipsbril moet in ieder geval een CE-markering bevatten. "Met het aanbrengen van de CE-markering verklaart de fabrikant dat het product voldoet aan de toepasselijke Europese wet- en regelgeving", zegt een woordvoerder van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

ISO-norm

Bovendien moeten de brillen voor de eclips voldoen aan de ISO 12312-2-norm. Dit zegt iets over hoeveel licht de bril doorlaat. "Het enkele feit dat op een eclipsbril een CE-markering en de aanduiding NEN-EN-ISO 12312-2 staan, betekent niet automatisch dat de bril daadwerkelijk aan alle toepasselijke eisen voldoet", waarschuwt de NVWA. 

"Wij kunnen niet aangeven hoe groot de kans is dat een eclipsbril met de juiste vermeldingen toch niet aan de eisen voldoet. Hier heeft de NVWA geen onderzoek naar gedaan", vervolgt de woordvoerder. De fabrikant is in eerste instantie verantwoordelijk, stelt hij.

"Maar ook andere marktdeelnemers in de handelsketen, zoals importeurs en distributeurs, hebben eigen wettelijke verantwoordelijkheden." Olijnyk en Lommelaars melden dat hun brillen aan alle eisen voldoen. 

Wie nu nog niet over een bril beschikt moet dus snel zijn. Al zijn er ook meerdere locaties in het land plekken ingericht waar met bril gekeken kan worden. En als het niet lukt om er een op tijd te bemachtigen: de volgende eeuw is er weer een grote zonsverduistering in Nederland. Tijd genoeg dus.

Zonsverduistering kijken? Een cd'tje beschermt je ogen niet, dit wel: