Kolencentrales draaien op volle toeren: nu al meer stroom dan in heel 2024

Tot dusver wekten kolencentrales dit jaar ruim 7 miljoen terawattuur aan elektriciteit op. Dat is nu al meer dan in heel 2024. Dat meldt het Financieele Dagblad op basis van cijfers van het Nationaal Energie Dashboard. In 2022 werd voor het laatst zoveel elektriciteit opgewekt met steenkolen.
De hoeveelheid stroom die kolencentrales dit jaar opwekken zal waarschijnlijk verder stijgen. We hebben immers nog vier en een halve maand van het jaar te gaan, zegt René Peters van onderzoeksbureau TNO tegen RTL Z. Bovendien is de vraag naar elektriciteit in de herfst en het begin van de winter wat groter dan in de zomer.
Vanaf 2030 kunnen we vaker zonder stroom zitten, waarschuwt TenneT
Dat Nederlandse kolencentrales nu harder draaien, komt doordat een aantal kerncentrales in Europa nu minder hard draait, of zelfs noodgedwongen is stilgelegd, zegt Peters. Dat komt door de lage waterstand in rivieren, waardoor kerncentrales niet genoeg koelwater hebben en daardoor niet kunnen draaien.
Nederland exporteert nu bijvoorbeeld meer stroom naar België. Dat komt doordat daar meerdere kerncentrales definitief zijn stilgelegd en twee andere centrales wegens onderhoud tijdelijk niet draaien. Verreweg het grootste deel van de Nederlandse stroomexport gaat naar België.
Ook Hongarije en Roemenië legden kerncentrales stil. En in Frankrijk werden kerncentrales die aan een rivier liggen tijdelijk stilgelegd, zegt Peters. Aan de Franse kust ligt overigens ook een kerncentrale deels stil, maar dat komt door een kwallenplaag.
Stroomnetten Europa verbonden
Nu een aantal kerncentrales in Europa geen energie meer opwekt, moeten andere energiebronnen dat opvangen. Dat kan prima, doordat alle elektriciteitsnetten in Europa met elkaar zijn verbonden. Maar dat betekent wel dat andere landen met een grotere elektriciteitsvraag hebben te maken, aldus Peters.
Stroom gebruiken kan op sommige dagen veel geld opleveren: 'Maar pas op met zonnepanelen'
En in Nederland komt die extra stroom uit steenkolen. Dat komt doordat de gasprijs sinds het begin van de oorlog van de VS tegen Iran is verdubbeld. Daardoor is het nu lonend om meer stroom met steenkool op te wekken, in plaats van met aardgas, ondanks het feit dat voor stroom uit kolencentrales een CO2-heffing geldt, legt Peters uit.
Na 2030
Het is de vraag hoe we in Nederland onze stroom straks opwekken. Want de doelstelling is om veel meer elektriciteit op te wekken met zon en wind, omdat dat geen CO2-uitstoot met zich meebrengt.
Bijkomend voordeel is dat we dan minder afhankelijk zijn van de import van LNG (vloeibaar gemaakt aardgas) uit het buitenland, zoals de VS. Afgesproken is dat de kolencentrales in Nederland per 1 januari 2030 worden afgeschakeld. Kolenstroom zorgt voor twee keer zoveel uitstoot van CO2 als elektriciteit uit een gascentrale.
Eerder maakten we deze video over file op het elektriciteitsnet:


