Ex-directeur Stimuleringsfonds wilde stokje steken voor onderzoek naar wangedrag
Voorzitter Yasemin Tümer van de raad van toezicht van het Stimuleringsfonds bevestigt tegen RTL Z dat het onderzoek in februari werd gestart, en nog niet is afgerond. "Er is geen termijn voor de afronding. De onderzoekers krijgen alle ruimte, en iedereen moet zijn zegje kunnen doen."
Dat de directeur begin deze maand is vertrokken omdat zijn uiterste zittingstermijn afliep, betekent volgens haar niet dat het onderzoek wordt gestaakt. "Op basis van de signalen moesten wij het onderzoek starten. En het zal ook worden afgerond. Afhankelijk van de bevindingen van het externe onderzoeksbureau bepalen wij wat de maatregelen zijn."
Miljoenensubsidies
De directeur trad in 2016 aan bij het Rijkscultuurfonds, dat jaarlijks zo'n 15 miljoen euro aan stimuleringssubsidies verdeelt in de sectoren vormgeving, architectuur en digitale cultuur. Bij de organisatie, die is gevestigd in het Groothandelsgebouw in Rotterdam en valt onder het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), werken zo'n 50 mensen.
NPO-medewerkers klaagden over 'angstcultuur' onder Frederieke Leeflang
Sinds zijn aantreden kreeg de directeur altijd goede tot uitstekende beoordelingen. En in een recent werknemerstevredenheidsonderzoek werd de de sociale veiligheid op de werkvloer beoordeeld met een cijfer 7.
Angstcultuur
Maar vorig jaar herfst ontving de externe vertrouwenspersoon van het fonds opeens anonieme meldingen van zes werknemers, over grensoverschrijdend gedrag van de directeur en een angstcultuur bij de organisatie.
Daarop besloot de raad van toezicht eind oktober tot een inventariserend onderzoek. Daaruit kwam naar voren dat medewerkers al langere tijd 'angst, spanning en psychosociale onveiligheid' ervoeren.
Machtsmisbruik
Volgens de melders zou de directeur 'intimiderend gedrag' vertonen, schreeuwen, en slecht tegenspraak verdragen. Kritiek zou hij ervaren als persoonlijke aanval. Verder zou er sprake zijn van 'een gevoel van willekeur, onvoorspelbaarheid en machtsmisbruik'.
Dat zou hebben geleid tot fysieke en mentale klachten bij de melders, nachtmerries en burn-out klachten. Ook constateerden de onderzoekers dat de afgelopen zes jaar zo'n 30 werknemers waren vertrokken, 'vaak vrouwen en mensen van kleur'.
Zorgwekkend verzuim
Op basis van de bevindingen gaven de toezichthouders eind november opdracht tot een vervolgonderzoek, om te bepalen of de meldingen overeenkwamen met signalen uit bestaande dossiers. Die vraag werd in februari bevestigend beantwoord. Zo noemde het rapport de hoge verzuim- en verloopcijfers 'bijzonder zorgwekkend'.
De toezichthouders vonden de bevindingen ernstig genoeg om een derde onderzoek te gelasten. Daarop meldde de directeur zich in februari ziek. Bovendien stapte hij naar de rechter, met de eis dat het Stimuleringsfonds het onderzoek zou staken.
Ondeugdelijk onderzoek
Volgens de directeur deugde er niets van de eerdere onderzoeken. Zo zou er geen hoor- en wederhoor zijn toegepast. Daardoor zou het rapport grove fouten bevatten, en 'suggestief, tendentieus, onzorgvuldig en onvolledig' zijn. Bovendien hadden de anonieme meldingen volgens het reglement niet in behandeling genomen mogen worden.
Uit een onlangs openbaar geworden uitspraak blijkt dat de Rotterdamse kantonrechter de werkgever in mei gelijk gaf. Het Stimuleringsfonds kreeg toestemming om het vervolgonderzoek voort te zetten. Volgens de rechter had de organisatie een 'gerechtvaardigd belang' om zo te bepalen 'wat er aan de hand is' en of er maatregelen tegen de directeur moeten worden genomen.
De kantonrechter erkende de 'grote impact' op de directeur, maar vindt dat het onderzoek ook in zijn eigen belang is. "Hij krijgt nu immers de kans om zich tegen niet-anonieme meldingen van ongewenst gedrag te verweren."
Vertrek directeur
Hoewel het vervolgonderzoek inmiddels al zes maanden loopt - en er sinds de uitspraak van de rechter al drie maanden zijn verstreken - is het nog steeds niet afgerond. Ook is onduidelijk welke maatregelen het Stimuleringsfonds nog zou kunnen treffen, aangezien de directeur inmiddels al vertrokken is. Begin deze maand verstreek zijn uiterste zittingstermijn.
"Dat maakt het onderzoek nog geen papieren exercitie", vindt RvT-voorzitter Tümer. "Het is van belang dat alle betrokkenen hun verhaal kunnen doen. Dat is onderdeel van het healing proces, dat noodzakelijk is. Want kennelijk is hier wel iets verkeerd gegaan." De directeur en zijn advocaat Saar van Waegeningh onthouden zich van commentaar.
Zie in onderstaande video hoe presentator Matthijs van Nieuwkerk in 2023 terugkeek op de missstanden bij het televisieprogramma DWDD:
