Torenhoge rente in de VS en dat ga jij ook merken
1. Waardoor is de Amerikaanse tienjaarsrente gestegen?
Er zijn verschillende redenen dat de tienjaarsrente op Amerikaanse staatsleningen oploopt.
Zo zijn de olieprijzen flink gestegen, omdat er minder olie uit het Midden-Oosten komt sinds de VS en Israël eind februari begonnen met aanvallen op Iran. De prijs van een vat Brentolie (de belangrijkste maatstaf voor ruwe olie uit het Midden-Oosten en de Noordzee) stond vanochtend op 108 dollar. Dat is bijna 50 procent hoger dan net voor de aanvallen op Iran.
Rente steeg dit jaar al flink en daardoor kun je minder lenen voor je hypotheek
Die hogere olieprijs stuwt de inflatie. Beleggers vrezen dat door de gestegen prijs van olie en olieproducten, mede door de geopolitieke onrust in de wereld, de inflatie mogelijk langere tijd hoog blijft. En een hoge inflatie is geen goed nieuws voor obligatiebeleggers. Want als je op een gegeven moment het geld terugkrijgt dat je hebt uitgeleend, dan is dat door de inflatie minder waard geworden.
Beleggers willen als compensatie voor dat risico een hogere rente. Ze kunnen ook Amerikaanse obligaties met een looptijd van bijvoorbeeld tien jaar verkopen, waardoor de tienjaarsrente eveneens stijgt.
De stijgende rente raakt ook de Nederlandse schatkist, zie je in deze video:
Ook de stijgende staatsschuld van de VS zorgt ervoor dat de tienjaarsrente oploopt. De Amerikaanse overheidsschuld steeg vorige maand tot boven de 40 biljoen dollar (40.000 miljard dollar). De overheid in de VS leent dus steeds meer en een grotere vraag naar geld leidt tot een hogere prijs van geld en dat is de rente.
Verder lenen ook techbedrijven veel meer, om te investeren in kunstmatige intelligentie (AI). "De private sector leent zich suf op dit moment", zegt RTL Z-beurscommentator Hans de Geus. Ook die hogere vraag naar geld stuwt de rente.
Daarbovenop nemen de zorgen toe of de Amerikaanse overheid de hoge schulden wel kan terugbetalen. Ook vanwege dat hogere risico willen beleggers een hogere rente van de Amerikaanse overheid.
2. Waarom is de hogere rente een probleem?
De tienjaarsrente is bepalend voor de hoogte van andere leningen, zoals die van hypotheken waarvan de rente voor langere tijd is vastgezet. Zo is de Amerikaanse hypotheekrente de afgelopen tijd gestegen tot tussen de zes en zeven procent.
Door een oplopende rente zijn consumenten en bedrijven meer geld kwijt als zij willen lenen. Zij houden daardoor ook minder geld over om te besteden aan andere zaken, wat de economische groei van de VS kan remmen. Dat kan weer nadelig zijn voor bijvoorbeeld Nederlandse bedrijven die zakendoen in de VS.
Beleggen in obligaties wordt gezien als minder risicovol dan in aandelen. Als de rentes op obligaties (bijna) even hoog zijn als het rendement op aandelen, bestaat de kans dat beleggers hun aandelen verkopen en in obligaties stappen. Daardoor kunnen de aandelenkoersen op de beurs inzakken.
De Trump-regering probeerde onlangs de tienjaarsrente omlaag te krijgen door op grote schaal voor miljarden dollars eigen obligaties terug te kopen. Het moest de vraag onder beleggers naar die obligaties aanwakkeren om zo de rente te verlagen. Maar dat was zonder succes.
3. Stijgt de tienjaarsrente alleen in de VS?
Nee. Ook in bijvoorbeeld Europese landen neemt de tienjaarsrente op staatsleningen toe, in Nederland van bijna 3 procent aan het begin van het jaar tot 3,6 procent nu.
Zo kampt Europa eveneens met stijgende olieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten, waardoor ook hier de inflatie toeneemt. De Europese Centrale Bank (ECB) verhoogde recent nog de rente, om te proberen de inflatie te drukken.
40 biljoen dollar: loopt de schuld van de VS uit de hand? Dit moet je weten
En de rente in de VS heeft invloed op de rente in de rest van de wereld, omdat het zo'n grote economie is. Want beleggers kunnen kiezen waar zij hun geld beleggen. Als ze in de VS een hogere rente kunnen krijgen dan in Europa, dan kunnen ze Europese obligaties verkopen en Amerikaanse obligaties kopen, dat stuwt de Europese tienjaarsrente, legt De Geus uit.
Net als in de VS zorgt een hogere tienjaarsrente in Europa (en dus in Nederland) ervoor dat lenen duurder wordt, bijvoorbeeld voor bedrijven én voor huizenkopers. De hypotheekrentes in Nederland stijgen al een tijdje.
