Kabinet pakt scheefwonen harder aan met hogere huren en vermogenstoets
De maatregelen zijn onderdeel van een bredere aanpak tegen wat 'scheefwonen' genoemd wordt. Daarbij wonen mensen met een relatief hoog inkomen of vermogen in een sociale huurwoning die eigenlijk bedoeld is voor huishoudens met minder financiële ruimte.
Ongeveer 5.000 huishoudens kregen in 2023 een sociale huurwoning toegewezen terwijl zij een vermogen hadden van 118.000 euro of meer, meldt het kabinet. Van deze groep hadden zo'n 2000 huishoudens zelfs meer dan 237.000 euro aan vermogen.
Maximale huur of helemaal geen woning
De nieuwe regels richten zich op woningzoekenden met veel spaargeld, beleggingen of ander vermogen. Woningcorporaties gaan bij de toewijzing van een woning aan een nieuwe huurder controleren hoeveel bezit iemand heeft.
Daarbij worden nieuwe grenzen gesteld. Huishoudens met een vermogen boven 118.000 euro moeten direct de maximale sociale huur van ruim 900 euro per maand betalen. Wie meer dan 237.000 euro vermogen heeft, komt helemaal niet meer in aanmerking voor een sociale huurwoning, ook niet als iemand jarenlang op een wachtlijst heeft gestaan.
Een op veertien bewoners sociale huurwoning verdient te veel
Het kabinet wil zo voorkomen dat sociale huurwoningen terechtkomen bij mensen die volgens de overheid voldoende financiële mogelijkheden hebben om zelf hun woonlasten te dragen. Het gaat dus alleen om nieuwe huurders, het vermogen van bestaande huurders wordt niet gecontroleerd.
Aanpak scheefwonen
De vermogenstoets komt bovenop bestaande maatregelen om scheefwonen aan te pakken. Volgens schattingen woont ongeveer 7 tot 10 procent van de sociale huurders scheef. Dat zijn huishoudens met een jaarlijks inkomen van minstens 50.000 euro (eenpersoonshuishoudens) of 60.000 euro (meerpersoonshuishouden).
Woningcorporaties mogen de huren van deze groep al extra verhogen, met 50 of 100 euro per maand, maar maken daar lang niet altijd gebruik van. Uit eerder onderzoek van RTL Nieuws bleek dat een meerderheid van de corporaties afzag van een inkomensafhankelijke huurverhoging voor scheefwoners. Deskundigen van Aedes schatten dat circa 8 tot 10 procent van de corporatiehuurders een hoog- of hoog middeninkomen heeft.
Corporaties pakken scheefwoners nauwelijks aan, zelfs niet nu het kan
Het kabinet wil dat veranderen. Corporaties worden straks verplicht hogere huren te rekenen aan huishoudens met een hoger inkomen. Volgens de plannen levert dat corporaties gezamenlijk ongeveer 100 miljoen euro aan extra huurinkomsten per jaar op.
Verkocht huis, maar toch sociale huur
Een voorbeeld dat met enige regelmaat voorkomt, zijn ouderen met een AOW-uitkering en een klein pensioen die hun koopwoning verkopen. Door de verkoop beschikken zij ineens over een groot vermogen, terwijl hun maandelijkse inkomen relatief laag blijft. Daardoor kregen zij tot nu toe soms alsnog een sociale huurwoning toegewezen.
Met de nieuwe vermogenstoets moet daar een einde aan komen. Het kabinet vindt dat sociale huurwoningen vooral beschikbaar moeten blijven voor huishoudens die zowel qua inkomen als vermogen beperkte mogelijkheden hebben op de woningmarkt.
De oorlog in het Midden-Oosten heeft steeds meer impact op de Nederlandse woningmarkt, vertelt hoogleraar woningmarkt Peter Boelhouwer in de laatste RTL Z Huizenindex:
