Strengere regels tegen greenwashing: boetes tot 900.000 euro
De nieuwe zogenoemde EmpCo-richtlijn (Empowering Consumers for the Green Transition) gaat over duurzame claims en keurmerken, en geldt voor alle vormen van communicatie met consumenten. Dus via productverpakkingen. Maar ook via websites en reclame.
Toezichthouders, in Nederland de Autoriteit Consument en Markt (ACM), traden al op tegen misleidende duurzame claims. De nieuwe regels moeten meer duidelijkheid geven en het voor de toezichthouder makkelijker maken om in te grijpen.
Zo moet greenwashing door bedrijven worden aangepakt
Een aantal praktijken zijn sinds vandaag helemaal verboden, zoals beweren dat een product klimaatneutraal is dankzij compensatie. Ook het doen van generieke milieuclaims, zoals 'ecologisch' of 'biologisch afbreekbaar', staan vanaf nu op de zwarte lijst.
Maar dat verbod geldt dan weer niet als de beweringen duidelijk worden onderbouwd of voldoen aan 'strenge Europese of nationale standaarden', schrijft de ACM. Ook plaatjes en logo's vallen onder de nieuwe regels.
"Er zullen claims op verpakkingen van producten gaan verdwijnen, omdat bedrijven zich realiseren dat ze de beweringen helemaal niet hard kunnen maken", verwacht Sjoerd Lopik, klimaatadvocaat en onderzoeker van de Universiteit Leiden.
Keurmerken
Verder zijn eigen duurzaamheidskeurmerken alleen nog toegestaan als ze aan meerdere eisen voldoen, zoals onafhankelijke controle en transparantie. Dat moet het onder andere voor consumenten makkelijker maken om verschillende producten met elkaar te vergelijken.
Valse duurzaamheidsclaims zijn een groot probleem, zegt Lopik. Naar schatting is 42 procent van de milieuclaims overdreven, onjuist of misleidend, meldde de Europese Commissie in 2020.
Volgens Lopik zijn valse duurzaamheidsclaims om meerdere redenen bezwaarlijk. Allereerst simpelweg omdat het een vorm van misleiding is. Daarnaast kunnen ze ervoor zorgen dat consumenten sceptisch worden over dit soort duurzame beweringen. Ze kunnen er daardoor voor kiezen om duurzaamheid helemaal niet meer laten mee te laten wegen bij een aankoop, omdat ze niet meer in de waarde van de claims geloven.
Tot slot kan het ervoor zorgen dat echte duurzame bedrijven het onderspit delven ten opzichte van vervuilende bedrijven die hoog van de toren blazen met valse duurzaamheidsclaims.
Tot 900.000 euro boete
De Autoriteit Consument en Markt (ACM) is in Nederland verantwoordelijk voor de handhaving van de regelgeving. Welke aanpak de toezichthouder hanteert bij een overtreding is afhankelijk van de ernst en de duur van de overtredingen, laat een woordvoerder van de ACM weten.
Zo kan de toezichthouder een boete opleggen tot 900.000 euro per overtreding of van 10 procent van de jaaromzet. Andere opties zijn bijvoorbeeld: een waarschuwing, een last onder dwangsom of een zogeheten 'toezegging', waarbij de ACM maatregelen bindend kan maken die een bedrijf zelf voorstelt.
'Boetes voor onterechte groene claim op product'
Het Financieele Dagblad en BNR Nieuwsradio berichtten eerder deze week dat ondernemers zich zorgen maken over de praktische invulling van de nieuwe richtlijnen. "In het duurzaamheidsrecht wordt steeds vaker gebruik gemaakt van 'open normen'", zegt Lopik. In dat geval zijn er bewust geen hele strakke kaders voor hoe aan de verplichtingen moet worden voldaan.
Ook Lopik ziet bedrijven worstelen met de vraag hoe ze daarmee om moeten gaan. "Bedrijven moeten hun positie gaan bepalen en ze zullen daarvoor ook veel naar elkaar kijken. Het eerste jaar zal dat spannend zijn", denkt Lopik.
Studenten uit Delft ontwerpen duurzame pan die 2 keer zo snel bakt. Je ziet het in deze video.
