Veilige haven voor zzp'er? Ondernemers zetten vraagtekens bij nieuwe Zelfstandigenwet
Sinds donderdag kan iedereen reageren op het voorstel voor de Zelfstandigenwet. De hoop is dat de regels in 2028 in kunnen gaan. Maar voor het zover is, moeten nog veel partijen zich erover buigen. De kans is daarom groot dat het voorstel nog wordt aangepast en dat is volgens sommige zzp’ers hard nodig, zo laten ze weten aan RTL Z. In ruim een dag tijd kwamen er via de consultatie al meer dan 200 reacties binnen.
Nieuwe zzp-wet: dit verandert voor zelfstandigen
"Ik hoop dat het herzien gaat worden, maar ik ben sceptisch. Ik heb het gevoel dat er een koers al is uitgezet", zegt IT-zzp'er David Alderra. Hij noemt de vereiste drie klanten over een periode van twee jaar 'arbitrair'. "Ik zou eraan voldoen, maar ben ertegen." Waarom zou dat bepalen of je wel of geen ondernemer bent? Vraagt hij zich af. Je zou juist de vrijheid moeten hebben om dat zelf te beslissen.
Verschillende zzp’ers juichen het idee van een wet als veilige zzp-haven toe. Maar vinden het opdrachtencriterium geen goed idee. Is het een verbetering ten opzichte van de huidige situatie? Ja, zegt zzp’er Sunil Kali tegen RTL Z over het voorstel. Hij hoopt vooral dat de regels de ruimte geven aan opdrachtgevers om weer makkelijker zzp’ers in te huren. "Al zal het met de vele criteria niet veel sneller gaan", denkt de zzp’er met een eigen bemiddelingsbureau.
Kop en staart
Maar het verplichte aantal klanten dat je als zzp’er moet hebben, vindt hij maar niks. "Het moet er gewoon om gaan dat een opdracht een duidelijke kop en een staart heeft." Zo’n regel ontneemt je volgens hem de kans om meerdere klussen binnen een bedrijf te doen. "Bepaalde opdrachtgevers zijn zo groot, dat je verschillende opdrachten kunt uitvoeren binnen een organisatie die los van elkaar staan."
Wie aan de regels voldoet, komt in 'een veilige haven' en weet vooraf of er als zelfstandige gewerkt kan worden, belooft minister Aartsen (SZW). Maar zzp-brancheclub VZN betwijfelt dat. Het voorstel omvat zoveel voorwaarden (een Memorie van Toelichting van meer dan 80 pagina’s) dat veel ondernemers die haven niet inkomen, zegt voorzitter Connie Maathuis. "De ingang is zo smal dat juist de groepen waar de discussie over gaat, buiten blijven."
Twee toetsen
De Zelstandigenwet bestaat uit twee toetsen met elk een aantal criteria. De zelfstandigentoets, die basale eisen stelt, zoals een inschrijving bij de KvK en een aantal opdrachtgevers. En de werkrelatietoets, die kijkt naar de relatie tussen de zelfstandige en de opdrachtgever. De belangrijkste uitgangspunten zijn dat je als zelfstandige onafhankelijk bent van anderen, ondernemersrisico’s draagt waar je ook van kunt profiteren, en de vrijheid geniet om je werk zelf te organiseren.
Het kabinet komt met de nieuwe regels om een einde te maken aan de onduidelijkheid over werken met zzp’ers, zodat opdrachtgevers mensen weer durven in te huren. Ook moeten de regels schijnzelfstandigheid tegengaan en mensen voldoende beschermen bij ontslag of ziekte. Hier lees je meer over de plannen.
Het effect? De onrust die deze wet juist wil oplossen, blijft bestaan. Maathuis noemt daarbij sectoren zoals de zorg, het onderwijs, kinderopvang en de bouw. Maar ook IT-ers die doorgaans lange opdrachten vervullen kunnen buiten de boot vallen. Of interimmanagers die via een bemiddelingsbureau werken. In het huidige voorstel telt zo’n bureau namelijk als één opdrachtgever, ook al doe je meerdere klussen via het bureau.
Volgens VZN, die wel blij is dat de minister werk maakt van een wet die zzp'ers de erkenning geeft die ze verdienen, kunnen de verschillende criteria op verschillende manieren worden gelezen. Zo moeten er binnen de werkrelatietoets duidelijke afspraken worden gemaakt over de resultaten, met een duidelijk begin en eindpunt. Wie eindeloos facturen stuurt voor de uren die zijn gewerkt, lijkt hiermee niet binnen de lijntjes te kleuren.
Arbeidsongeschikte zzp’er moet twee jaar wachten op uitkering bij verplichte verzekering
Kelly Alblas van krullenkapper Fixcurls is vooral bang dat de speciaal door haar opgeleide krullenkappers, allemaal zzp’ers die ze inhuurt voor knipbeurten en evenementen, weglopen met de nieuwe regels. "We zijn aan het kijken of we mensen in loondienst kunnen nemen", zegt ze. Want het kan zomaar zijn dat deze zzp’ers niet aan de criteria voldoen.
Het grote probleem? "Niemand wil in loondienst." Volgens Alblas is de jonge generatie, waar zij veel mee werkt, anders. En dat wordt in Den Haag weleens vergeten. Gen Z wil een leuke werkplek, goed geld verdienen en vooral veel vrijheid. En dat zijn precies de zaken die ze als zzp’er krijgen. Het kan, denkt Alblas, als ze ook maar een potje maken voor de toekomst. En de politiek onderscheid maakt tussen verschillende soorten zzp’ers.
'Opdrachtgevers mogen alleen nog het 'wat' bepalen', zo zegt minister Aartsen in onderstaande video over zijn wet.
