Oud-gevangene over opvoeden vanuit de cel: 'Wat je daar meemaakt, kun je niet delen met je kinderen'

De 58-jarige Derk heeft twee kinderen, een jongen van 13 en een meisje van 16 jaar. Hij bracht vele jaren van zijn leven door in de cel. De eerste keer begin jaren '80, de laatste keer vorig jaar. Hij moest toen nog vijf maanden uitzitten van een eerder opgelegde straf van vijf jaar.

300 kilo cocaïne

Die straf kreeg hij opgelegd in 2010 voor het verhandelen van 300 kilo cocaïne. De partij drugs werd aangetroffen in een container in de opslag van het bedrijf van Derk. "Het was een bestelling die ik niet had gedaan. Ik had er niets mee te maken."

Ondanks zijn ontkenning viel de politie zijn huis binnen. "Een arrestatieteam zette met veel machtsvertoon de straat af. Ik was niet thuis, maar mijn kinderen wel. Ze werden de straat opgestuurd en zwierven daar uren rond. Daar hebben ze nu nog een trauma van. Ze kunnen nog steeds niet tegen uniformen."

Volledige beperking

De maanden daarna zat Derk in voorarrest in volledige beperking. Hij mocht alleen contact hebben met zijn advocaat – niet met familie of vrienden en zelfs niet met andere gevangenen. Al die tijd, zo'n drie maanden, zag hij zijn gezin niet.

"Dat was heel zwaar, vooral voor mijn kinderen." Het contrast met die tijd daarvoor was groot. Derk bleef als vader thuis voor de kinderen. "Ik ben gedeeltelijk arbeidsongeschikt en in overleg met mijn vrouw besloten we dat zij een vaste baan zou nemen en ik voor de kinderen zou zorgen."

Derk werd veroordeeld tot vijf jaar cel. Hij zat vast van 2010 tot 2012. Na zijn veroordeling werd hij overgeplaatst naar Arnhem. "Ik kom uit de regio Kennemerland, maar ik werd opgesloten in een gevangenis aan de andere kant van het land. Dat maakt nogal wat uit of je familie je kan bezoeken. Zeker als het bezoekuur om 8 uur ’s ochtends is. Het wordt zogenaamd gestimuleerd, maar in de praktijk wordt het afgestraft." 

Onprettige sfeer voor kinderen

Zijn kinderen zag hij daardoor maar 1 of 2 keer per maand. Maar dat kwam niet alleen door de afstand. "De sfeer in de gevangenis is niet prettig voor kinderen. Ook hebben ze slechte herinneringen aan de inval door het arrestatieteam."

Derk probeerde telefonisch zo veel mogelijk de opvoeding te bespreken met zijn vrouw. Aan de telefoon kon hij ook zijn kinderen spreken. "Maar dat gebeurde steeds minder vaak. In de gevangenis maak je niet zoveel mee. Althans, je maakt wel veel mee, maar dat zijn geen dingen die je kunt bespreken met kinderen. Je raakt emotioneel geblokkeerd."

Vader-kind-dagen

Nadat Derk een verzoek tot overplaatsing had gedaan, kwam hij dichter bij zijn gezin te zitten. Hij belandde in de gevangenis in Heerhugowaard. "Daar werden ook vader-kinddagen georganiseerd. In de gymzaal, met kleurpotloden, en zonder de moeder. Dat is heel goed. Dan kun je samen twee uur doorbrengen."

Daarom is Derk enthousiast over het experiment in de gevangenissen in Leeuwarden en Veenhuizen. Daar worden twaalf keer per jaar vader-kinddagen georganiseerd, om vaders meer te betrekken bij de opvoeding. "Een goede ontwikkeling dat dat contact er dan is. Dat is heel stimulerend voor de band tussen kind en vader."