'Mijn man krijgt Ozempic, ik pik zijn restjes': bijna 1 op 3 haalt afslankprik buiten huisarts om
Nieuws in het kort
- Uit cijfers van het RTL Nieuwspanel onder ruim duizend gebruikers van afslankmedicatie die het gebruiken om kilo's kwijt te raken, blijkt dat drie op de tien dit niet van de eigen arts of apotheek krijgen.
- Uit schaamte of omdat zij denken dat ze de afslankprikken toch niet krijgen, slaan zij de huisarts over.
- De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd noemt dit veel en zorgelijk.
Gebruikers beschrijven allerlei routes waarop ze buiten de huisarts om aan afslankmedicatie komen: websites, Marktplaats, sociale media, buitenlandse aanbieders, kennissen en familieleden. Zo verklaart een vrouw: "Mijn man krijgt het legaal, ik pik zijn restjes." Een koper beschrijft: "Zonder consult en zonder intake gekregen."
RTL Nieuws ging undercover om te zien hoe gemakkelijk je Ozempic kunt kopen op de zwarte markt. Bekijk hier hoe ze dat deden:
'Mensen zijn in het ziekenhuis beland'
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maakt zich grote zorgen over het online, illegaal en via via kopen. "Middelen kunnen nep of vervuild zijn, niet de juiste dosering van de werkzame stof bevatten of andere stoffen bevatten", waarschuwt hoofdinspecteur Janet Helder. "Mensen zijn daardoor in het ziekenhuis beland."
In afslankmedicatie zoals Ozempic en Mounjaro zit een stof (GLP1) die invloed heeft op het verzadigingsgevoel. Gebruikers krijgen er minder trek van en kunnen daardoor afvallen. De middelen worden meestal via een injectie toegediend en er is een recept voor nodig. Maar daar houdt dus lang niet iedereen zich aan.
Mijn man krijgt het legaal, ik pik zijn restjes
Uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel blijkt dat in de praktijk honderdduizenden Nederlanders middelen zoals Ozempic, Wegovy of Mounjaro gebruiken of hebben gebruikt om gewicht te verliezen. Opiniepeiler Gijs Rademaker verklaart: "Als je de onderzoeksresultaten vertaalt naar heel Nederland, gaat het in de praktijk om honderdduizenden van die gebruikers. Meer dus dan uit officiële cijfers van apothekers blijkt."
Rademaker: "In ons onderzoek zien we bovendien dat bijna één op de drie van de ruim duizend gebruikers die middelen buiten de eigen dokter om koopt."
Ampullen besteld om zelf te mengen en te injecteren
Schimmige routes
Rademaker licht toe: "Als we mensen vragen hoe ze aan de medicijnen zijn gekomen, worden vaak online klinieken genoemd. Met een intake-achtige vragenlijst, een team van artsen of coaches en levering via een apotheek. Anderen beschrijven een veel schimmiger route: via Facebook, Instagram, WhatsApp, familie of bekenden, en buitenlandse apotheken."
De grens tussen 'illegaal', 'online zorg' en 'grijze markt' is volgens de opiniepeiler voor veel mensen niet altijd duidelijk. "Veel mensen zochten zelf naar een oplossing omdat de reguliere route hen te lang duurde, omdat ze geen vergoeding kregen of omdat de huisarts niet wilde doorverwijzen."
Een gebruiker schrijft dat zij de middelen krijgt van een vriendin, die het via een vrouw uit de sportschool krijgt. Zij heeft ampullen besteld om zelf te mengen en te injecteren.
Een ander beschrijft: "Een nummer ging rond in een Facebookgroep en had hele goede recensies. Betaling ging via een Tikkie." Meerdere mensen kochten afslankmiddelen in het buitenland: in Spanje, Turkije, Duitsland of België bijvoorbeeld.
Hoe werken afslankprikken?
In afslankmedicatie zoals Ozempic, Wegovy en Mounjaro zit de stof GLP1, die invloed heeft op het verzadigingsgevoel. Dit hormoon komt al in je lichaam voor. Het komt vrij in je darmen als je iets eet, en geeft signaaltjes naar onder meer je hersenen, bijvoorbeeld dat je vol zit. In afslankmedicatie zit een nagebootste versie van dit hormoon.
Gebruikers hebben daardoor minder trek en denken minder vaak aan eten. Veel mensen noemen dat ook wel het verdwijnen van 'food noise': voortdurende gedachten aan eten. Ook blijft eten langer in je maag en blijft je bloedsuikerspiegel beter op peil. De afslankmedicijnen worden meestal via een injectie toegediend.
Experts buitelen over elkaar heen: Ozempic maakt écht groot verschil bij meerdere ziektes
Volgens de inspectie neemt het risico op verkeerd gebruik, ernstige bijwerkingen en gezondheidsproblemen toe wanneer mensen middelen online, via onbetrouwbare aanbieders of zonder toezicht van de eigen arts afslankmedicijnen gebruiken. "Doe het niet", zegt hoofdinspecteur Janet Helder tegen RTL Nieuws. "Gebruik deze middelen alleen onder begeleiding van je eigen huisarts en laat ze leveren door een erkende apotheek."
Schaamte
Een grote groep die online de prikpen koopt, is niet naar de eigen huisarts gegaan. Zij denken dat de huisarts het medicijn toch niet meegeeft, omdat ze niet te veel overgewicht hebben om in aanmerking te komen voor afslankmedicijnen. Ook durft een deel niet bij de dokter om afslankprikken te vragen. "Omdat ik me schaam dat het me niet lukt af te vallen zonder dit middel", geeft iemand aan.
Wanneer kom je in aanmerking voor afslankmedicatie?
Huisartsen mogen zelf weten of zij afslankprikken voorschrijven bij een BMI (Body Mass Index) van 35 of hoger, maar dat hoeft niet. Dat staat in de richtlijn van oktober 2025. Dat komt neer op 101 kilo voor een vrouw van gemiddelde lengte (1,70 meter) en 117 kilo voor een man van gemiddelde lengte (1,83 meter). Mensen moeten dan wel minimaal een jaar hebben geprobeerd om hun leefstijl te verbeteren.
Of iemand later minder hartaanvallen of beroertes krijgt, dat soort onderzoek is er gewoon nog niet
Dat verplichte leefstijltraject roept weerstand op, blijkt uit dit onderzoek. Veel mensen zeggen dat zij het gevoel hebben dat ze opnieuw moeten bewijzen dat ze hun best doen.
Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) wijst erop dat huisartsen terughoudend zijn, omdat de langetermijngevolgen van deze medicijnen nog niet volledig bekend zijn. "We weten alleen dat er gewichtsverlies is. Maar of iemand vijftien à twintig jaar later minder hartaanvallen of beroertes krijgt, dat soort onderzoek is er gewoon nog niet", verklaart huisarts Lisette van de Laar. Op de vraag of mensen bij de huisarts terechtkunnen om weer mooi in bikini te verschijnen, reageert ze afwijzend: "De huisarts is voor zorg en gezondheidsproblemen."
Honderden euro's per maand
De medicijnen kosten vaak honderden euro's per maand. Toch hebben veel gebruikers dat ervoor over. "Het is erg duur, maar ik zit nu weer onder de 100 kilo en dat vind ik belangrijk. Dat lukt me niet zonder hulp."
Bijna één op de drie gebruikers zegt dat de kosten invloed hebben op het huishouden. "Een paar honderd euro per maand gaat wel ten koste van andere zaken of spaargeld." Een ander schrijft: "Minder boodschappen halen. En besparen op de vakantie."
Er kwamen ook veel positieve ervaringen binnen bij RTL Nieuws. Gebruikers verklaren dat ze af zijn van hun voortdurende trek. Iemand stelt: "Het leven is weer geweldig nu er al 43 kilo af is. Het is het verschil tussen in de stoel zitten en niet meer kunnen lopen, tot weer meedoen in het leven."
Gebruik jij afslankmedicatie zoals Ozempic of Mounjaro? Doe mee aan ons onderzoek
Help ons dan. RTL Nieuws doet vervolgonderzoek naar afslankmedicatie. Deel jouw ervaringen via onze vragenlijst. Meedoen kan anoniem. RTL Nieuws publiceert nooit zonder toestemming je naam of gegevens.
Gebruik jij medicatie zoals Ozempic om af te vallen? Doe mee aan onderzoek RTL Nieuws
Reacties fabrikanten
Fabrikanten Novo Nordisk (maker van Ozempic en Wegovy) en Eli Lilly (maker van Mounjaro) benadrukken dat deze medicijnen bedoeld zijn voor gebruik onder medische begeleiding van een arts en via een erkende apotheek. Volgens deze bedrijven brengen sociale media, onofficiële websites en andere niet-reguliere verkoopkanalen risico's met zich mee. Lilly waarschuwt dat vervalste geneesmiddelen niet getest of gecontroleerd zijn en daardoor in sommige gevallen zelfs 'levensbedreigend' kunnen zijn.
Reacties online aanbieders
RTL Nieuws heeft ook de zes vaakst genoemde online aanbieders van afslankmedicatie om een reactie gevraagd. Wellis, Goodweigh, Vi Lifestyle en Yazen benadrukken dat zij werken met medische intakegesprekken, begeleiding door zorgverleners en levering via erkende apotheken. Volgens de aanbieders vormen zij geen alternatief voor de reguliere zorg, maar een aanvulling daarop. Goodweigh laat weten dat patiënten periodiek worden gecontroleerd en dat de eigen huisarts met toestemming van de patiënt kan worden geïnformeerd.
Vi Lifestyle reageerde eerst met een standaardreactie, waarin werd verwezen naar een chatbot. Na vijf dagen volgde alsnog een inhoudelijk reactie, waarin VI Lifestyle stelt dat huisartsen regelmatig naar hen doorverwijzen voor gespecialiseerde begeleiding bij gewichtsverlies. Yazen zegt dat patiënten worden begeleid door een team van artsen, coaches, diëtisten, psychologen en fysiotherapeuten en stelt dat patiënten gemiddeld meerdere keren per week contact hebben met hun zorgteam. Volgens het bedrijf wordt medicatie in Nederland uitsluitend verstrekt via erkende Nederlandse apotheken.
Yazen, dat actief is in zeven Europese landen, zegt zichzelf te zien als een digitale obesitaskliniek en niet als een online voorschrijfplatform.
Fitpen Clinics en Treated zijn ook gevraagd om wederhoor, maar hebben geen inhoudelijke reactie gegeven. De bedrijven hebben daar ruim vijf dagen de tijd voor gekregen.
Verantwoording
Het onderzoek van het RTL Nieuwspanel is uitgevoerd van 12 mei tot en met 10 juni onder 2.000 leden van het RTL Nieuwspanel die zeggen een vorm van dit soort afslank- of diabetesmedicatie te gebruiken. Van hen gebruiken 1.048 mensen het uitsluitend om gewicht te verliezen.
Het onderzoek is na weging representatief voor vijf variabelen, namelijk: leeftijd, geslacht, opleiding, werkzaamheid en politieke voorkeur (stemgedrag Tweede Kamerverkiezingen 2025).
Het RTL Nieuwspanel telt ruim 63.000 leden. Wil jij voortaan ook meedoen aan onderzoeken van het RTL Nieuwspanel? Meld je dan hier aan!
In 2023 sprak RTL Nieuws met Shirley. Zij valt af met Ozempic. Haar verhaal zie je hier:
Heb je een tip voor de redactie van RTL Nieuws of wil je een misstand melden, dan kun je de redactie (anoniem) tippen. Deel berichtjes of beeldmateriaal via WhatsApp of Signal met dit nummer: +31641663754 of mail naar onderzoek@rtl.nl. Bij Signal kun je ook zoeken op gebruikersnaam @RTLNieuws.04
Je kunt de redactie anoniem tippen. RTL Nieuws zal nooit zonder toestemming je naam gebruiken. Gegevens worden in behandeling genomen volgens ons privacybeleid.