Meer Nederlanders hebben begrip voor slaan vrouw: 'Schrikbarend'
15,8 procent van de Nederlanders vindt dat er situaties zijn waarin het te rechtvaardigen valt dat een man zijn vrouwelijke partner slaat.
"Het aantal mensen dat het nooit te rechtvaardigen vindt om hun vrouw te slaan, dus de weerstand tegen het slaan van een vrouw, neemt af", aldus UvA-onderzoeker Mark Boukes.
In 2012 vond 88 procent het nooit gerechtvaardigd dat een man zijn vrouw slaat, in 2022 ging het om 87 procent en nu dus om ruim 84 procent. Dat baart de onderzoekers en ook bewindsvrouw Tielen zorgen. "Dit soort opvattingen draagt bij aan het ontstaan en voortduren van geweld tegen vrouwen", aldus Tielen, die aangeeft er 'grote zorgen' over te hebben. "Het laat zien dat we echt nog veel te doen hebben om geweld tegen vrouwen uit te bannen."
Probleem als vrouwen meer verdienen
Er is verschil in leeftijd en financiële situatie. Jongeren keuren huiselijk geweld minder vaak af dan ouderen. "Zoals verwacht hangt een stabielere financiële situatie samen met progressievere denkbeelden, maar wel alleen als mensen dat zelf zo ervaren", staat in het onderzoek.
Ook zijn meer Nederlanders gaan denken dat het een probleem is als vrouwen meer verdienen dan hun mannelijke partner. Daarover zijn geen percentages opgenomen in het onderzoek, maar er is wel een dalende trend in de gemiddelde scores, zegt Boukes.
Hoe Andrew Tate een TikTok-fenomeen werd met verspreiden van vrouwenhaat
Vrouwen zeggen zich daarnaast onveiliger te zijn gaan voelen en maken zich met name zorgen om seksuele intimidatie. Als mogelijke reden voor deze verandering noemt het onderzoek de moord op de 17-jarige Lisa in 2025.
Manosfeer
Als oorzaak noemt Boukes de veranderende opvattingen in de maatschappij. In het onderzoek wordt ook de aandacht voor en de rol van de manosfeer genoemd. "Er zijn heel veel dingen die veranderen in de maatschappij, waardoor mensen er een conservatievere mening op nahouden. Dat zie je ook in het onlangs verschenen rapport over homoacceptatie."
Op andere vlakken zet de positievere blik op vrouwengelijkheid door. Over abortus wordt nog steeds overwegend positief gedacht, maar het is niet meer dan voorheen.
Onlangs werd bekend dat Nederland op de wereldranglijst emancipatie is gezakt van plek 43 naar plek 46. Daarvoor stond Nederland op de 28ste plek. Kort na dat onderzoek kwam in een rapport van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht naar voren dat jongeren veel negatiever zijn gaan denken over homoseksualiteit. Het percentage jongens op de middelbare school dat positief staat tegenover homoseksualiteit is in de afgelopen vier jaar bijna gehalveerd van 40 naar 22 procent.
Theo James maakt zich zorgen over invloed manosfeer op zoontje
De onderzoekers vragen zich af of deze ontwikkelingen doorzetten of tijdelijk zijn. In eerdere jaren zijn er ook gedurende de tijd schommelingen in opvattingen geweest. Ze pleiten bij emancipatiebeleid en in het publieke debat voor blijvende aandacht voor ideeën over inkomen, traditionele rolpatronen en het groeiende gevoel van onveiligheid bij vrouwen.
De data komen uit het Nederlandse deel van de World Values Survey 2026, een internationaal breed opgezet onderzoek naar publieke opinie. De Universiteit van Amsterdam en Tilburg University analyseerden antwoorden van 2500 Nederlandse volwassenen boven de achttien jaar, aangevuld met metingen sinds 2012.
Ondanks emancipatie blijft de kloof tussen mannen en vrouwen in de praktijk bestaan:
