Schaken leren met taalapp Duolingo: 'Je kunt echt een hoog niveau bereiken'

Duolingo is wereldwijd het populairste leerplatform voor talen. Alleen al in Nederland gebruiken 1,88 miljoen mensen de app om Engels te leren. In totaal zijn er meer dan 100 cursussen in 42 talen beschikbaar. In de korte taallessen met visuele uitleg en spelelementen leren gebruikers stap voor stap nieuwe woorden en grammatica. 

De moeilijkheidsgraad van de 'spelletjes' past zich aan op basis van de prestaties. Gebruikers worden met behulp van een streak-score gemotiveerd om dagelijks lessen te volgen.

Schaakcursus

De nieuwe schaakcursus wordt op verschillende niveaus aangeboden zodat zowel beginners als gevorderde spelers het spel kunnen leren. Het begint met een uitleg over de verschillende stukken. Daarna volgen een aantal puzzels, bijvoorbeeld om de koning vrij te spelen of de tegenstander schaakmat te zetten. 

Uiteindelijk is het ook mogelijk om een hele partij te spelen.

Eric van Breugel van de Koninklijke Nederlandse Schaakbond vindt de schaakcursus 'waardevol'.  "Je kunt tegenwoordig alle onderdelen van schaken online leren. Veel jonge topspelers zijn online begonnen. Je kunt echt een hoog niveau bereiken."

Hij ziet ook een positief effect op de populariteit van het spel zelf. "Toen de Netflix-serie The Queen’s Gambit uitkwam, zagen we een enorme toename in interesse. Als zo’n populaire app als Duolingo nu een cursus toevoegt, raken mensen opnieuw geïnspireerd om te gaan schaken. Wie zich dan aansluit bij een schaakclub, heeft vaak al flink geoefend, waardoor ze al snel aan wedstrijden mee kunnen doen."

Yvonne Groen, onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen, ziet ook de voordelen van de nieuwe cursus. "Eigenlijk kan iedereen wel iets leren van schaken. Vooral kinderen, bij wie de hersengebieden die je met schaken aanspreekt nog volop in ontwikkeling zijn, zullen er veel profijt van hebben. Ze leren plannen, impulsen beheersen en zich beter concentreren." Maar ook voor volwassenen zijn er voordelen, meent Groen. "Vooral ouderen kunnen er baat bij hebben. Schaken helpt om mentaal fit te blijven en het geheugen te trainen." 

Toch denkt Yvonne dat je wel beter kunt leren schaken van een 'echte' coach. "Als je jezelf iets aanleert, mis je vaak de tactieken erachter. Je brein herkent snel patronen en schakelt over op routine, waardoor je hersenen minder actief bezig moeten zijn. Een coach kan je juist meenemen in het leerproces waardoor je blijft leren." 

Ook schaakcoach Martin Elderson ziet het nut van digitale leermiddelen, maar waarschuwt voor een eenzijdige aanpak. "Online leer je vooral in je eentje, terwijl schaken ook een sociaal spel is. Je leert niet alleen de zetten, maar ook omgaan met emoties, fouten maken en samenwerken."

Persoonlijke begeleiding

Volgens hem is persoonlijke begeleiding essentieel om het spel goed te kunnen begrijpen. "Een app kan je vertellen wat goed of fout is, maar een coach helpt je begrijpen waarom." Juist dat laatste is belangrijk om een goede schaker te worden, hoewel dit volgens Elderson natuurlijk niet altijd het doel hoeft te zijn.

De schaakcursus zit op dit moment nog in de bètatestfase in iOS, wat betekent dat deze maar voor een beperkt aantal gebruikers beschikbaar is. Duolingo zegt tegen technologiewebsite The Verge dat de cursus eind mei beschikbaar wordt voor meer gebruikers, in meerdere talen.