Voor het eerst vingerwijzen: spanning stijgt in formatie over financiën
VVD-onderhandelaar Eelco Heinen krijgt er door ingewijden de schuld van dat het nog steeds niet lukt om overeenstemming te bereiken over de overheidsfinanciën. Hij zou zich star opstellen en weinig ruimte geven. "Hij stelt zich op als een echte zuinige minister van Financiën. En dat is hij natuurlijk ook", zegt een betrokkene.
Een ander wijst erop dat het verwijt van starheid door de VVD juist als een compliment zal worden gezien. Verder wijzen betrokkenen erop dat VVD-leider Yeşilgöz geen enkele knoop over financiën durft door te hakken, zonder dat Heinen daarbij is. Dat maakt het onderhandelen niet makkelijker.
Zoektocht naar miljarden
De financiële opgave waar het nieuwe kabinet voor staat, is heel groot. Er zijn tientallen miljarden extra nodig voor defensie-investeringen, een stikstoffonds en energie- en klimaatmaatregelen. De nieuwe coalitie kan bezuinigen, maar ook de staatsschuld laten oplopen. Pijnlijke maatregelen zijn niet uitgesloten: de drie partijen willen ook de stijgende zorgkosten beteugelen.
Al decennia minderheidskabinetten in Denemarken, debatten verlopen er opvallend rustig
Tegelijk zijn ingewijden uit de drie onderhandelende fracties ervan overtuigd dat de onderhandelingen uiteindelijk tot een akkoord zullen leiden. De kans dat dat akkoord er vandaag al ligt, wordt klein geacht.
Het meest waarschijnlijke scenario is dat er morgen een akkoord ligt en dat dit donderdag wordt besproken in de Tweede Kamerfracties van D66, VVD en CDA. "En voor het akkoord er woensdag ligt zal er heus nog wel één of twee keer met een deur worden geknald", zegt een bron.
Formateur Jetten
Als dat scenario lukt, dan voldoen de onderhandelende partijen aan de deadline in de formatieopdracht van de Tweede Kamer. Die had ze tot 30 januari de tijd gegeven om de inhoudelijke besprekingen over een regeerakkoord af te ronden.
Het plan is dan volgende week woensdag een Kamerdebat over het regeerakkoord te houden. Tijdens dat debat zal D66-leider Rob Jetten als beoogd premier worden gevraagd om formateur te worden.
Wanneer op het bordes?
In die rol zal hij dan de komende weken kandidaat-bewindspersonen, ministers en staatssecretarissen, ontvangen. Ergens tussen half en eind februari kan zijn kabinet dan op het bordes bij de koning staan.
De presentatie van het kabinet wordt iets later dan zou hebben gekund, omdat het van 13 februari tot en met 23 februari voorjaarsvakantie is. Niet alleen de Kamer is dan op reces, ook de koning en ondersteunende ministeries zijn minder bezet.
"Het zijn de laatste loodjes (...) en het kost soms net iets meer tijd dan je van tevoren had gehoopt", zei beoogd premier Rob Jetten (D66) bij aankomst in het formatiegebied vanochtend, bekijk dat hier:
