Wie staan straks op het bordes? Zo zou kabinet-Jetten eruit kunnen zien
Om te kunnen bepalen wie voor welke post in beeld is, moet allereerst helder zijn welke departementen naar welke partij gaan. Daar gaan we.
Het ministerie van Algemene Zaken (AZ), waar de premier huist, gaat naar D66 en naar Rob Jetten. Dat is zeker. En ook wordt algemeen aangenomen dat de VVD het ministerie van Financiën krijgt en dat de huidige minister Eelco Heinen daar zal blijven zitten.
Coalitieakkoord: maximaal 1 jaar werkloosheidsuitkering, eigen risico naar 460 euro
Maar dan is het CDA aan de beurt. Welk departement zal die partij kiezen? Sommigen denken Defensie. Dat departement krijgt de komende jaren heel veel extra geld. Daar minister zijn wordt daarom beschouwd als een feestje.
Sociale Zaken
Tegelijk zou het ook zo maar kunnen zijn dat het CDA als eerste kiest voor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Op dat ministerie moet een hoop worden bezuinigd. Dat is geen pretje.
Maar het is een belangrijk ministerie. De minister ervan zit in de sociaaleconomische vijfhoek, een belangrijke onderraad van de ministerraad. Bovendien is SZW het departement dat het contact heeft met werkgevers en werknemers. De sociale partners, en die zijn weer belangrijk voor het CDA.
'Destructie', 'afbraak' en 'desastreus', zo reageert de oppositie op het coalitieakkoord
Nadat het CDA heeft gekozen, is de beurt weer aan D66. Het kan ook zijn dat ze afspreken de ministeries in zogenoemde clusters te verdelen. Sommige ministeries horen logischerwijs een beetje bij elkaar. Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), SZW en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) is zo'n cluster.
Of Binnenlandse Zaken, Justitie en Veiligheid en Rechtsbescherming. Ook AZ, Buitenlandse Zaken/ Ontwikkelingssamenwerking en Defensie zijn een clustertje, net als Economische Zaken, Infrastructuur en Waterstaat (I&W) en LVVN (Landbouw).
Buitenlandse Zaken
Hoe de verdeling ook gaat, de partijen moeten kiezen. Het is helemaal niet gek dat D66 dan zal kiezen voor Buitenlandse Zaken, de VVD voor Defensie en dan blijft in de buitenlandhoek Ontwikkelingssamenwerking over voor het CDA.
De naam van D66-Kamerlid Jan Paternotte wordt regelmatig genoemd voor Buitenlandse Zaken.
De verwachting is ook dat de VVD haar zinnen zal zetten op Justitie en Veiligheid (J&V). In de Haagse wandelgangen is het een hardnekkig gerucht dat VVD-voorvrouw Dilan Yeşilgöz graag naar dat departement terug wil keren. Ze was er minister tijdens het kabinet-Rutte IV.
Het minderheidskabinet heeft geen meerderheid en is dus afhankelijk van de oppositie voor een meerderheid. De partijleiders van de nieuwe coalitie zijn realistisch over het experiment, bekijk dat hier:
Maar het gerucht dat Yeşilgöz naar Defensie gaat, doet minstens zo hardnekkig de ronde. Justitie zou dan ook naar David van Weel kunnen. Yeşilgöz zou dan als fractievoorzitter opgevolgd kunnen worden door Vincent Karremans of Ruben Brekelmans. CDA-Kamerlid Derk Boswijk wordt genoemd als staatssecretaris van Defensie.
Inzet CDA
Dan zou Binnenlandse Zaken zo maar eens in handen van het CDA kunnen vallen en D66 mag dan Rechtsbescherming gaan bestieren. Nu is dat nog een staatssecretaris, maar in de wandelgangen wordt gefluisterd dat dat weer een minister zal worden.
Verder schijnt het CDA in te zetten op het ministerie van Economische Zaken (EZ) en op het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG). De naam die voor EZ rondgaat is Jo-Annes de Bat, gedeputeerde in Zeeland. Maar ook D66 wil KGG.
Namen van D66'ers
De huidige minister van KGG, VVD'er Sophie Hermans, zou naar VWS gaan. CDA-wethouder van Onderwijs in Den Haag Hilbert Bredemeijer wordt genoemd als staatssecretaris VWS.
Kiezers vinden regeerakkoord prima, maar oppositiekiezers gaan voor bezuinigingen liggen
CDA-gedeputeerde in Utrecht Mirjam Sterk wordt genoemd voor het ministerie van Binnenlandse Zaken.
D66 zou graag de minister of staatssecretaris van Digitale Zaken krijgen. Kandidaten voor bewindspersonen bij D66 zijn verder Kamerleden als Wieke Paulusma, Hans Vijlbrief en Hanneke van der Werf.
Ollongren
Voormalig D66-minister Kajsa Ollongren wordt de laatste tijd ook in de nabijheid van de D66-top gesignaleerd, maar het is onduidelijk of zij echt kans maakt op nog een ronde in het kabinet.
Wie wél hoge ogen gooit, is informateur Rianne Letschert. Zij heeft de totstandkoming van het kabinet begeleid en krijgt veel lof, ook van CDA'ers en VVD'ers. Insiders verwachten dat Letschert plaatsneemt in het kabinet, bijvoorbeeld op Onderwijs, al bezweert Letschert zelf dat 'daar nog niet over is gesproken'.