Kabinet trekt toch portemonnee voor UNRWA
Daarmee keert Nederland terug naar het oude niveau, nadat de steun eerder werd verlaagd en politiek onder vuur kwam te liggen. Volgens het kabinet is de stap nodig vanwege de aanhoudende humanitaire crisis in Gaza en de regio. UNRWA speelt daarin een cruciale rol, door onder meer gezondheidszorg, onderwijs en noodhulp te bieden aan Palestijnse vluchtelingen. "Het is van groot belang dat hulp zo efficiënt mogelijk de mensen bereikt die het nodig hebben", schrijft de minister aan de Kamer.
Politieke draai na debat
De beslissing komt kort nadat de begroting voor ontwikkelingssamenwerking vorige week met moeite door de Tweede Kamer werd geloodst. Daarbij speelde juist de financiering van UNRWA een centrale rol. Coalitiepartij D66 trok op het laatste moment steun in voor een voorstel om de hulp aan UNRWA te herstellen. Daardoor ontstond een meerderheid over rechts, samen met partijen als JA21.
Verbod hulporganisaties Gaza zorgt nu al voor doden – en het ergste moet misschien nog komen
Die draai leidde tot stevige kritiek vanuit de linkse oppositie, die het besluit 'inhumaan' noemde en wees op de verslechterende situatie in Gaza. Opvallend is dat D66 vorig jaar juist aandrong op snelle steun aan UNRWA. Toen nog klonk onder andere vanuit de partij kritiek dat uitstel van betalingen, terwijl de humanitaire situatie verslechtert, onacceptabel was. Die lijn lijkt het kabinet nu alsnog te volgen.
UNRWA
UNRWA is door de Verenigde Naties belast met het verlenen van basisdiensten aan Palestijnse vluchtelingen. In de huidige crisis in Gaza en de bredere regio is de organisatie volgens het kabinet onmisbaar. De steun aan UNRWA is de afgelopen jaren herhaaldelijk punt van discussie geweest in de Tweede Kamer.
Israël beschuldigde eerder medewerkers van betrokkenheid bij de aanval van Hamas op 7 oktober 2023, waarna meerdere landen hun steun tijdelijk opschortten. Het kabinet zegt daarom duidelijke voorwaarden te stellen. Zo mag Nederlands geld 'onder geen enkel beding' terechtkomen bij terroristische organisaties zoals Hamas. Als daar aanwijzingen voor zijn, zou de steun opnieuw worden heroverwogen. Daarnaast moet UNRWA hervormingen doorvoeren, onder meer op basis van aanbevelingen uit een internationaal onderzoek.
Politiek gevoelig
Oppositiepartijen reageren verdeeld op de brief van het kabinet. Suzanne Kröger van PRO, de nieuwe naam van GroenLinks-PvdA, noemt de gang van zaken 'onnavolgbaar'. "Vorige week nog een monsterbezuiniging op ontwikkelingshulp en UNRWA doorzetten met steun over rechts, en nu deze brief", zegt zij tegen RTL Nieuws.
Gazanen vrezen dat hun leed wordt vergeten: 'Niemand kijkt nog naar ons om'
Ook bij JA21 klinkt kritiek. Michiel Hoogeveen zegt tegen RTL Nieuws dat zijn partij de begroting alleen steunde omdat de steun aan UNRWA niet werd hersteld. "In die gewijzigde situatie zouden wij niet voor de begroting hebben gestemd." Ondertussen is nog onduidelijk wat de brief concreet betekent voor de begroting die nu voorligt, waarin de steun juist wordt afgebouwd. Aanstaande woensdag debatteert de Tweede Kamer over humanitaire hulp, waaronder steun aan UNRWA.
'Lifeline voor Palestijnen'
Amnesty International reageert positief op de aankondiging van het kabinet. "Dit is de lifeline voor Palestijnen, waar zij niet zonder kunnen als het gaat om onderwijs, zorg en noodhulp", zegt de organisatie. "Met de huidige humanitaire crisis in Gaza en de escalatie van het geweld in het Midden-Oosten kan UNRWA veel betekenen voor mensen, ook in Libanon."
Volgens de mensenrechtenorganisatie kan de hernieuwde steun 'het leed echter niet meer uitwissen dat toen is veroorzaakt'. Amnesty noemt het 'onverantwoord' dat er eerder werd gekozen om de hulp op te schorten.
