Laatste kans voor grutto: kabinet werkt aan plan tegen EU-boete
De gruttopopulatie holt al jaren achteruit, ondanks verplichtingen om de nationale vogel te beschermen. Dat baart Brussel zoveel zorgen dat de Europese Commissie 2 jaar geleden een inbreukprocedure begon.
Die tik op de vingers, voor het niet naleven van de Europese Vogelrichtlijn, verplicht Nederland om de bescherming van de grutto flink te verbeteren.
Het vorige kabinet werkte daarom onder leiding van toenmalig staatssecretaris Jean Rummenie (Natuur, BBB) al aan een zogeheten aanvalsplan, maar dat kon de Europese Commissie weinig bekoren, vertellen bronnen aan de politieke redactie van RTL Nieuws.
Met de schrik vrij
Een boete, die volgens het ministerie van Landbouw kan oplopen tot jaarlijks 126 miljoen euro, was zo dichterbij dan ooit, maar het huidige kabinet kwam opnieuw met de schrik vrij. Eurocommissaris Jessika Roswall (Milieu) gaf volgens de ingewijden de net aangetreden landbouwminister Jaimi van Essen (D66) tijdens een bezoek aan Brussel in maart nog een laatste kans.
Voor de zomer moet Van Essen daarom met een verbeterd gruttoplan komen. Achter de schermen valt te horen dat de opgave als lastig wordt beschouwd, omdat Brussel dit keer echt actie verwacht en Nederland bij de Commissie weinig krediet heeft opgebouwd. Is die opnieuw ontevreden, dan kan het naar het Europees Hof stappen om de boete af te dwingen.
Steeds minder grutto’s, maar er is hoop: kuikens bieden oplossing
In een poging Brussel nog te overtuigen, kijkt het kabinet vooral hoe het boeren meer kan helpen met het creëren van een juiste omgeving voor de vogel. Zoals met een hoger waterpeil zorgen voor veel meer natte weidegrond, waar de grutto in floreert. Ook jonge kuikens moeten een betere overlevingskans krijgen, door nesten tijdens het maaiseizoen meer te beschermen.
Grutto heeft het moeilijk
De grutto trekt na een winterstop in West-Afrika en Zuid-Europa graag naar de Nederlandse weilanden. Liefst 70 procent van de wereldpopulatie verblijft in ons land om te broeden.
Waren er 10 jaar geleden nog ruim 35.000 broedparen, nu zijn dat er nog maar 26.000. Een gunstige staat geldt pas bij 85.000 broedparen. Ook het aantal jongen dat geboren wordt, wisselt sterk. Vorig jaar werden er zo'n 10.000 kuikens geboren, een voorzichtige opsteker na rampjaar 2024. Toen werden slechts 4000 in plaats van de beoogde 12.000 gruttokuikens geboren.
Dat alles is alleen makkelijker gezegd dan gedaan. Boeren verplichten om delen van hun land voor vogels onder water te zetten, wil ook dit kabinet volgens ingewijden niet. Het zet in plaats daarvan nog meer in op boeren die de vogel vrijwillig willen helpen, waarbij de agrariërs via de provincies wel subsidies kunnen krijgen als zij een deel van hun land speciaal inrichten voor weidevogels. Die aanpak leidde in Friesland al tot hoopvolle resultaten, concludeerden natuurorganisaties eerder.
Meer geld
Doordat er deze kabinetsperiode meer geld voor natuurherstel beschikbaar is, hoopt de minister dat hij hier meer mee kan bereiken. De provincie Overijssel kreeg zo al versneld 4 miljoen euro om de grutto te beschermen. Of de minister ook nieuwe Natura2000-gebieden zal aanwijzen om de grutto te beschermen, wil een woordvoerder van het ministerie van Landbouw nog niet zeggen. Wel is zeker dat Van Essen niet doorgaat met het plan om speciale grutto-broedmachines in te zetten om de populatie op te krikken.
Deze zomer verwacht het ministerie van Landbouw meer duidelijkheid over het verdere proces van de inbreukprocedure. Een woordvoerder benadrukt niet inhoudelijk te kunnen ingaan op vertrouwelijke gesprekken met de Europese Commissie.
Onderzoekers zeggen dat het beschermen van gruttokuikens een groot verschil kan maken. Bekijk er meer over in deze video:
