Tweede Kamer tegen hogere netbeheerkosten op drukke tijden: 'ACM moet plan afkeuren'

Want juist die mensen die bijvoorbeeld een warmtepomp hebben gekocht, moeten mogelijk meer gaan betalen door de invoering van 'variabele nettarieven'. Nu betaalt vrijwel ieder huishouden een vast bedrag per jaar voor netbeheer, los van het tijdstip waarop stroom wordt gebruikt. Vanaf 2029 wil Netbeheer Nederland dat veranderen. De organisatie heeft daarvoor toestemming gevraagd aan de Autoriteit Consument en Markt (ACM).
Om geld vrij te maken om te investeren in de verbetering van het stroomnet wil Netbeheer Nederland dat twee derde van de netkosten in 2029 afhankelijk worden van de hoeveelheid stroom die een huishouden verbruikt en het moment waarop die stroom wordt geleverd. Wie veel elektriciteit verbruikt tijdens de piekuren betaalt dan meer. Lukt het om buiten de piekuren te blijven, dan betaal je minder.
Middelvinger
En die piekuren bestrijken een hele lange periode, soms duurt de piek wel zeven uur achter elkaar. Vooral tussen vier uur 's middags en elf uur 's avonds wordt stroom dan duurder. In de winter stijgen de tarieven bovendien extra. Juist dan draaien warmtepompen volop. Daardoor wordt flink bespaard op het gasverbruik en daalt dus de CO2 uitstoot, maar voor mensen met een warmtepomp betekent dit voorstel waarschijnlijk dat zij extra kosten maken.
Grote studie: warmtepomp en isoleren voor bijna alle huishoudens financieel voordeliger
D66 maakt zich grote zorgen over dit voornemen, zegt Tweede Kamerlid Felix Klos: "Hiermee bestrijd je het symptoom, netcongestie, maar belemmer je het herstel, vermindering van CO2 uitstoot.''
''Mensen die een warmtepomp kopen die steken eigenlijk hun middelvinger op naar Vladimir Poetin want die gaan elektriciteit gebruiken en geen Russisch gas. Dat wil je belonen en niet bestraffen."
Straf
Het CDA Tweede Kamerlid Henk Jumelet heeft ook bezwaren: "Een verhoging van de stroomprijs voor huishoudens is een slecht plan. Het is een verkeerd signaal richting de mensen die veel hebben geïnvesteerd in het overstappen van gas gebruik naar stroom."
Op zich is de CDA'er niet tegen een variabel tarief, dat heeft de industrie nu ook al. Maar om de tarieven het hoogst te maken op momenten dat mensen stroom moeten gebruiken, dat deugt niet zegt hij. "Koken of je huis verwarmen gaat tijdens de spitsuren gewoon door. Je hebt geen keuze. Dan straf je mensen die hebben ingezet op elektrificatie. Dus dit moeten ze oplossen."
Ons stroomnet kraakt in zijn voegen

JA21 zit daar net zo in. "Catastrofaal", noemt JA21 Kamerlid Daniël van den Berg het voornemen van de netbeheerders. Hij heeft best begrip voor enige variabiliteit in de energie tarieven maar dit voorstel gaat hem te ver.
"Dit is het zoveelste voorbeeld van mensen overhalen naar elektrisch over te stappen om vervolgens de prijs te verhogen. Dat is gebeurd bij zonnepanelen, nu bij warmtepompen. Dat is heel kwalijk. Je kan mensen ook prikkelen stroom te gebruiken buiten de piekuren. Dit is aan de noodrem trekken en dat is fout", aldus Van den Berg.
Hoogste rekening
Ook de VVD zit op het vinkentouw. Tweede Kamerlid Alisha Müller spreekt van 'een zorgelijke ontwikkeling die we goed in de gaten moeten houden'.
Haar Progressief Nederland (voorheen GroenLinks-PvdA) collega Sjoukje van Oosterhout gaat verder: "Een groene toekomst begint bij gewone mensen die de stap zetten: van het gas af, een warmtepomp, zonnepanelen op het dak. We moeten het voor zoveel mogelijk mensen makkelijker en aantrekkelijker maken om te verduurzamen. Dat zorgt namelijk voor een betaalbare energierekening.''
''Dit voorstel doet precies het tegenovergestelde. Wie nu het goede doet, dreigt straks de hoogste rekening te krijgen. Dat is oneerlijk, en het schrikt af. Verduurzamen moet lonen, niet bestraft worden."
Voorstanders: plan zorgt voor minder zware belasting energienet
Energie-expert Martien Visser stelt op LinkedIn dat het huidige systeem óók oneerlijk is. Huishoudens betalen nu vrijwel allemaal hetzelfde vaste bedrag voor het elektriciteitsnet, ongeacht hoeveel stroom ze gebruiken en hoe zwaar ze het netwerk belasten. Huishoudens die weinig elektriciteit afnemen zouden in het nieuwe voorstel minder gaan betalen, terwijl grootverbruikers juist meer kwijt zijn.
Volgens berekeningen van de netbeheerders zou ongeveer 60 procent van de huishoudens profiteren van zo'n systeem, schrijft Visser. Daarnaast verwachten voorstanders dat consumenten hun stroomverbruik vaker verplaatsen naar rustige uren op de dag. Daardoor wordt het elektriciteitsnet minder zwaar belast tijdens de avondspits, wat volgens Visser kan helpen om investeringen in netverzwaring te beperken en wachtrijen voor nieuwe woningen en bedrijven te verkorten.
