Tweede Kamer wil verplichte schoolbieb: 'Net zo vanzelfsprekend als gymzaal'

Volgens D66 is de maatregel nodig omdat de leesvaardigheid van Nederlandse jongeren hard achteruitgaat. Uit de meest recente PISA-resultaten blijkt dat een derde van de Nederlandse 15-jarigen onvoldoende leesvaardig is om goed mee te kunnen doen op school en in de samenleving.
"Er dreigt echt een generatie op te groeien die het minder goed doet dan die daarvoor. Dat is ongekend. Alle alarmbellen moeten afgaan", zegt D66-Kamerlid Ilana Rooderkerk. "Dat begint met meer lezen en boeken lezen. Daarom willen we een schoolbibliotheek verplicht op elke school."
Derde basisscholen geen goede bieb
Uit cijfers van Stichting Lezen blijkt dat ongeveer een derde van de basisscholen en twee derde van de middelbare scholen geen goede schoolbibliotheek heeft. Daarbij gaat het volgens de stichting om meer dan een plank met boeken: een goede schoolbibliotheek heeft een actuele collectie, met recente titels, en deskundige begeleiding van bijvoorbeeld een bibliothecaris of een leraar met kennis van leesbevordering.
Terwijl lezen een basisvoorwaarde is voor de ontwikkeling van kinderen, zegt VVD-Kamerlid Arend Kisteman. Volgens hem hoort een rijke leesomgeving bij goed onderwijs, zeker nu de leesvaardigheid zo onder druk staat.
Leesvaardigheid kinderen harder gedaald dan in andere landen
Meer boeken, minder schermen
Het voorstel krijgt steun van Marjolein Moorman van PRO, die ook al langer pleit voor een verplichting. Zij wijst erop dat lang niet alle kinderen thuis met boeken in aanraking komen. "Een schoolbibliotheek in elke school met een gespecialiseerde leescoördinator is heel belangrijk om kinderen liefde voor lezen mee te geven." Ook JA21-Kamerlid Diederik Boomsma steunt het voorstel. "We kunnen en mogen niet accepteren dat kinderen niet meer lezen en aan schermen zitten geplakt."
Meer dan een boekenkast
Stichting Lezen pleit voor een stevige plek van de bibliotheek in de school. "Je kunt natuurlijk snel zeggen: ik heb nu een boekenkast. Maar het gaat pas werken als het echt onderdeel van de school is."
Volgens de stichting zou de bibliotheek 'in het hart van elke school' moeten zitten. "Zien lezen doet lezen." Maar juist die plek staat onder druk. Bij ruimtegebrek is de schoolbibliotheek volgens Stichting Lezen vaak de eerste ruimte die sneuvelt.
Geld en ruimte
Vorige week trok staatssecretaris Judith Tielen van Onderwijs al aan de bel over het leesonderwijs. Het Masterplan Basisvaardigheden heeft volgens haar tot nu toe “niet het gewenste effect” gehad. "Na vier jaar hadden de resultaten echt beter moeten zijn", zei zij tegen het AD.
Het kabinet wil daarom taalonderwijs voorop zetten en meer geld uittrekken voor schoolbibliotheken. Volgens Rooderkerk wordt er de komende jaren 50 miljoen euro structureel geïnvesteerd in de Bibliotheek op school. Daarmee is het probleem volgens haar niet in één keer opgelost. "Maar we gaan er echt langjarig mee door om te zorgen dat die bibliotheek op elke school komt."
Toch is daarmee de discussie over geld en ruimte niet weg. De VVD steunt het voorstel, maar vindt wel dat scholen de bibliotheek binnen bestaande middelen moeten kunnen organiseren. Stichting Lezen wijst er juist op dat schoolgebouwen nu al onder druk staan. Bij ruimtegebrek is de schoolbibliotheek vaak de eerste plek die sneuvelt, zegt de stichting. "Net zoals je een gymzaal hebt, heb je ook een bibliotheek nodig."

